Orzeczenie · 2025-03-06

II SA/Gl 836/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-03-06
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona przyrodydrzewakara pieniężnazniszczenie drzewprawo administracyjneodpowiedzialnośćwłaściciel nieruchomościzgodanadzórstan wyższej konieczności

Sprawa dotyczyła administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na Skarżącego za zniszczenie 28 drzew poprzez usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% ich koron. Organy administracji obu instancji uznały, że Skarżący działał bez zgody właściciela nieruchomości, Zgromadzenia [...], i dlatego ponosi odpowiedzialność. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że prace były uzgodnione z przedstawicielem właściciela i że działał w stanie wyższej konieczności, usuwając gałęzie zagrażające bezpieczeństwu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że odpowiedzialność za nieprawidłowe wykonanie prac, w tym brak odpowiedniego nadzoru nad wykonawcą, spoczywa na właścicielu nieruchomości, który powierzył wykonanie prac osobie trzeciej. Sąd podkreślił, że organy administracji nie są od oceny prawidłowości umów cywilnoprawnych, a odpowiedzialność Skarżącego jako wykonawcy bez zgody właściciela jest możliwa tylko w wyjątkowych sytuacjach. Sąd odrzucił również argument o stanie wyższej konieczności, wskazując, że termin prac był ustalany z wyprzedzeniem, co wykluczało nagłość zagrożenia. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę ponownego zbadania kwestii żywotności drzew w kontekście odroczenia części kary.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie odpowiedzialności za zniszczenie drzew, gdy prace były wykonywane przez podmiot trzeci za zgodą właściciela nieruchomości, a także kwestie stanu wyższej konieczności i nadzoru nad wykonawcą.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości powierzył prace osobie trzeciej, a następnie nie sprawował odpowiedniego nadzoru. Interpretacja przepisów o stanie wyższej konieczności jest standardowa.

Zagadnienia prawne (4)

Kto ponosi odpowiedzialność za administracyjną karę pieniężną za zniszczenie drzew – właściciel nieruchomości czy wykonawca prac, który działał za zgodą właściciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność za nieprawidłowe wykonanie prac przy drzewach, w tym brak odpowiedniego nadzoru, spoczywa na właścicielu nieruchomości, który powierzył wykonanie prac osobie trzeciej. Wykonawca ponosi odpowiedzialność tylko wtedy, gdy działał bez zgody właściciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że właściciel nieruchomości ponosi ryzyko doboru wykonawcy i powinien sprawować nadzór nad pracami. Skoro Skarżący działał za zgodą właściciela, choć prace zostały wykonane nieprawidłowo, odpowiedzialność za skutki tych prac, w tym karę pieniężną, obciąża właściciela.

Czy usunięcie gałęzi drzew w wymiarze przekraczającym 50% korony, wykonane za zgodą właściciela, ale w sposób nieprawidłowy, stanowi delikt administracyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony stanowi zniszczenie drzewa, chyba że służy celom określonym w art. 87a ust. 2 u.o.p. (np. usunięcie gałęzi obumarłych, utrzymanie kształtu korony, przywrócenie statyki).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przekroczenie 50% usuniętych gałęzi kwalifikuje działanie jako zniszczenie drzewa, a wyjątki od tej zasady muszą być ściśle interpretowane. W tej sprawie nie wykazano, aby prace służyły tym wyjątkom.

Czy działania polegające na usunięciu gałęzi drzew zagrażających bezpieczeństwu mogą być usprawiedliwione stanem wyższej konieczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Stan wyższej konieczności uzasadniający natychmiastowe usunięcie drzewa musi być stanem nagłym i stwarzać poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa, uniemożliwiając oczekiwanie na działanie służb lub uzyskanie zezwolenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że termin prac był ustalany z wyprzedzeniem, co wyklucza nagłość zagrożenia. Ponadto, Skarżący usunął niemal wszystkie gałęzie, co nie kwalifikuje się jako działanie w stanie wyższej konieczności.

Jak należy uwzględnić żywotność drzew przy wymierzaniu i egzekwowaniu kary pieniężnej za ich zniszczenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Jeśli stopień zniszczenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności, termin płatności 70% kary podlega odroczeniu na okres 5 lat. Wymaga to uwzględnienia aktualnego stanu drzew.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy powinny uwzględnić twierdzenia dotyczące zachowania żywotności drzew, co może wymagać aktualizacji opinii dendrologicznej, a następnie zastosować przepisy dotyczące odroczenia kary.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C.

Przepisy (14)

Główne

u.o.p. art. 87a § ust. 5

Ustawa o ochronie przyrody

Usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony stanowi zniszczenie drzewa, chyba że służy celom określonym w ust. 2.

u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie przyrody

Podstawa do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa.

u.o.p. art. 88 § ust. 2

Ustawa o ochronie przyrody

Kara jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

u.o.p. art. 88 § ust. 4 i 5

Ustawa o ochronie przyrody

Odroczenie terminu płatności 70% kary, jeżeli stopień zniszczenia drzewa nie wyklucza zachowania jego żywotności.

u.o.p. art. 89 § ust. 7

Ustawa o ochronie przyrody

Podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku stanu wyższej konieczności.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna ocena dowodów.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja urządzeń, o których mowa w art. 88 ust. 2 u.o.p.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność za nieprawidłowe wykonanie prac przy drzewach spoczywa na właścicielu nieruchomości, który nie sprawował odpowiedniego nadzoru. • Skarżący działał za zgodą właściciela nieruchomości. • Nie zaistniał stan wyższej konieczności uzasadniający usunięcie gałęzi.

Odrzucone argumenty

Skarżący działał bez zgody właściciela nieruchomości. • Skarżący działał w stanie wyższej konieczności. • Kara została naliczona nieprawidłowo ze względu na żywotność drzew i odbudowanie koron.

Godne uwagi sformułowania

Ryzyko z tym związane obciąża właściciela nieruchomości. • Posiadacz nieruchomości powinien sprawować nadzór nad wykonywaniem zlecenia, w sposób minimalizujący ryzyko zagrożenia dla dóbr chronionych. • Stan wyższej konieczności musi być stanem nagłym i stwarzać poważne zagrożenie dla dóbr prawnych o wyższej wartości niż drzewa lub krzewy.

Skład orzekający

Rafał Wolnik

przewodniczący

Wojciech Gapiński

sprawozdawca

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności za zniszczenie drzew, gdy prace były wykonywane przez podmiot trzeci za zgodą właściciela nieruchomości, a także kwestie stanu wyższej konieczności i nadzoru nad wykonawcą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości powierzył prace osobie trzeciej, a następnie nie sprawował odpowiedniego nadzoru. Interpretacja przepisów o stanie wyższej konieczności jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prac przy drzewach i odpowiedzialności za ich ewentualne zniszczenie. Wyrok wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące zgody właściciela i nadzoru, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i wykonawców usług.

Kto odpowiada za zniszczone drzewa? Sąd wskazuje na właściciela, który nie dopilnował wykonawcy.

Dane finansowe

WPS: 163 223 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst