II SA/Gl 747/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka I. sp. z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na usunięcie 138 drzew z terenu działki górniczej, uzasadniając to zagrożeniem dla bezpieczeństwa. Prezydent Miasta K. wydał decyzję zezwalającą na wycinkę 121 drzew i naliczającą opłatę w wysokości 353.647 zł, jednocześnie umarzając postępowanie w części dotyczącej 10 drzew. Strona odwołała się od tej decyzji, kwestionując naliczenie opłaty i brak nasadzeń zastępczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sprawa nie jest podzielna i wymaga ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu, Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie, stwierdzając, że drzewa objęte wnioskiem zostały już wycięte, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym. SKO utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym art. 105 § 1, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a także naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że wycięcie drzew przed wydaniem decyzzy uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym, co obliguje organ do jego umorzenia zgodnie z art. 105 § 1 KPA. Sąd podkreślił, że zezwolenie na usunięcie drzew musi poprzedzać wycinkę, a decyzja o zezwoleniu jest integralną całością, której nie można zaskarżyć częściowo. Wniesienie odwołania od części decyzji powoduje, że cała decyzja podlega kontroli odwoławczej, a zatem nie staje się ona ostateczna w części nieobjętej odwołaniem. W związku z tym, wycinka dokonana przez spółkę była przeprowadzona bez ostatecznego zezwolenia, a późniejsze umorzenie postępowania było prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku usunięcia przedmiotu wniosku (np. drzew) przed wydaniem decyzji, a także kwestia integralności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i możliwości jej częściowego zaskarżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji wycinki drzew przed wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej, ale zasady dotyczące bezprzedmiotowości i integralności decyzji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wycięcie drzew przed wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej na ich usunięcie czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym i obliguje organ do jego umorzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wycięcie drzew przed wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej na ich usunięcie powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, co obliguje organ do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 KPA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia o udzieleniu zezwolenia na wycinkę drzew, gdy drzewa te już nie istnieją. Zezwolenie musi poprzedzać wycinkę, a nie może być udzielone post factum. Usunięcie drzew przed zakończeniem postępowania powoduje brak faktycznego przedmiotu sprawy i materialnoprawnej podstawy do orzekania co do meritum.
Czy wniesienie odwołania od części decyzji zezwalającej na usunięcie drzew (np. dotyczącej opłaty) powoduje, że pozostałe części decyzji (np. samo zezwolenie) stają się ostateczne i podlegają wykonaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniesienie odwołania od decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, nawet w odniesieniu tylko do części jej elementów, powoduje, że przedmiotem kontroli odwoławczej podlega cała decyzja, a zatem nie staje się ona ostateczna w części nieobjętej odwołaniem.
Uzasadnienie
Decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew jest integralną całością, zawierającą zarówno uprawnienie, jak i warunki jego realizacji (opłata, termin, nasadzenia). Elementy te są ze sobą ściśle powiązane i nie można skutecznie zaskarżyć jedynie części niekorzystnych. Wniesienie odwołania od części decyzji powoduje, że cała decyzja podlega ocenie organu drugiej instancji.
Czy naruszenie przepisów procesowych (np. brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu) może skutkować uchyleniem decyzji o umorzeniu postępowania, jeśli postępowanie i tak było bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów procesowych nie może skutkować uchyleniem decyzji o umorzeniu postępowania, jeśli wykazano, że niezależnie od tych naruszeń, postępowanie i tak musiało zostać umorzone z powodu jego bezprzedmiotowości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli wystąpiły uchybienia procesowe, to nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponieważ wycinka drzew przed wydaniem decyzji uczyniła postępowanie bezprzedmiotowym, jakiekolwiek dowody czy argumenty strony nie zmieniłyby faktu konieczności umorzenia.
Przepisy (26)
Główne
u.o.p. art. 83
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83a
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83d § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.p. art. 83c § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83c § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83c § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 130 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wycięcie drzew przed wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej na ich usunięcie czyni postępowanie administracyjne bezprzedmiotowym. • Decyzja zezwalająca na usunięcie drzew jest integralną całością i nie może być zaskarżana częściowo. • Wniesienie odwołania od części decyzji powoduje, że cała decyzja podlega kontroli odwoławczej.
Odrzucone argumenty
Postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wcześniejsza decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzew stała się ostateczna i prawomocna. • Istniała konieczność orzeczenia o nasadzeniach zastępczych, mimo wycinki drzew. • Naruszenie przepisów KPA (np. art. 105 § 1, art. 7, art. 7a, art. 10 § 1, art. 79a, art. 107 § 1 i 3) miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
brak jest możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia o udzieleniu takiego zezwolenia (czy też o odmowie jego udzielenia) w sytuacji, gdy drzewa, których ma ono dotyczyć już nie istnieją. • Wymaga podkreślenia, że skoro ta ostatnia decyzja została przez stronę zaskarżona odwołaniem, to wbrew jej twierdzeniom nie stała się ostateczna i to także w tej części, która nie została w odwołaniu zakwestionowana. • Decyzja o zezwoleniu na usunięcie drzew nie należy do tego rodzaju aktów. • Chociaż bowiem opisane wyżej braki są niewątpliwie uchybieniami procesowymi, to jednak dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w przypadku usunięcia przedmiotu wniosku (np. drzew) przed wydaniem decyzji, a także kwestia integralności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i możliwości jej częściowego zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycinki drzew przed wydaniem ostatecznej decyzji zezwalającej, ale zasady dotyczące bezprzedmiotowości i integralności decyzji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje pułapki proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących środowiska. Pokazuje, jak nieostrożne działania strony mogą prowadzić do umorzenia postępowania, nawet jeśli pierwotnie istniały podstawy do wydania zezwolenia.
“Wycinka drzew przed zezwoleniem? Sąd: postępowanie umorzone, bo stało się bezprzedmiotowe!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.