II SA/Gl 717/25

II SA/Gl 717/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Krzysztof Nowak
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14 marca 2025 r. nr SKO.OS/41.9/90/2025/1816/KS w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 grudnia 2025 r. Prezydent Miasta J. nałożył na obecnie skarżącą R. Sp. z o.o. z siedzibą w S., karę pieniężną w wysokości 10 359 zł za niewykonanie w 2021 r. obowiązku osiągnięcia, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20% wagowo.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że skarżąca na podstawie art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399), zwanej dalej u.c.p.g., obowiązana była do osiągnięcia w 2021 r. odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określonego w art. 3aa albo 3b ust. 1 tj. w wysokości co najmniej 20% wagowo.
Na podstawie złożonego przez skarżącą sprawozdania, organ ustalił, że łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 25,3980 Mg, natomiast łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wyniosła 314,5020 Mg. W związku z powyższym osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniósł 8,08 % wobec wymaganego poziomu 20%.
Wobec nieosiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, organ I instancji, działając na podstawie art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. obliczył i wymierzył stronie skarżącej karę pieniężną. Nakładając przedmiotową karę organ rozważył także zastosowanie art. 189f k.p.a., uznając jednak, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do jego zastosowania.
Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania, a także przytoczył i omówił przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Kolegium przedstawiło także poczynione w ramach postępowania odwoławczego ustalenia faktyczne i doszło do wniosku, że są one zbieżne z ustaleniami organu I instancji. Ponadto dokonało weryfikacji dokonanego przez organ I instancji obliczenia wysokości kary pieniężnej uzyskując ten sam wynik końcowy. W konsekwencji zaś Kolegium doszło do wniosku, że organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną. Odnotowano przy tym prawidłowe zaokrąglenie jej końcowego wyniku, zgodne z przepisami Ordynacji Podatkowej.
Odnosząc się do niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania przez skarżącą spółkę naruszenia prawa, bowiem przedmiotowy delikt ma charakter jednoczynowy i jednorazowy. Odwołująca się strona nigdy już nie osiągnie zakładanego poziomu recyklingu w 2021 roku, a zatem nie można powiedzieć, że zaprzestała naruszeń, gdyż nie jest już w stanie w żaden sposób naprawić swojego uchybienia. Tymczasem przesłanka zaprzestania naruszenia prawa może znaleźć zastosowanie wyłącznie do tzw. deliktów wieloczynowych, deliktów trwałych oraz deliktów popełnianych z zaniechania.
Ponadto w związku z tym, że Kolegium uchyliło wcześniejszą decyzję organu I instancji, obecnie stwierdziło, że organ ten zastosował się do zaleceń wskazanych w decyzji z 23 lipca 2024 r. nr [...].
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na:
• niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy organy obu Instancji ograniczyły się wyłącznie do ogólnej konstatacji dotyczącej samego faktu nieosiągnięcia poziomów, podczas gdy w istocie problem jest poważniejszy, bowiem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą gminę, między innymi w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy gminy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych - są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów,
• niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji,
• niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, w konsekwencji uznaniu, że skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia na podstawie art. 9g u.c.p.g., podczas gdy kwestią istotną w sprawie pozostaje to, jaki poziom uzyskuje się z poszczególnych frakcji odpadów oraz w jakich ilościach poszczególne frakcje odpadów były przekazywane przez właścicieli nieruchomości skarżącej, co wprost wpływa na możliwość osiągnięcia tzw. poziomów recyklingu,
• niezastosowaniu przez organ I Instancji oraz organ II Instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z Prawa przedsiębiorców, będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy,
• nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo faktu, że waga naruszenia nie jest znaczna,
• błędnym nieodstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej pomimo braku winy w działaniu strony,
• nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo że skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej,
• błędnym przyjęciu, że prawidłowym sposobem osiągnięcia przez Gminę wymaganych poziomów recyklingu, jest egzekwowanie od przedsiębiorców osiągnięcia przez siebie tychże poziomów, podczas gdy na gminach spoczywa prawny obowiązek prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, a zaniechania lub niewystarczające działania podjęte przez Gminę w ramach realizacji powyższego obowiązku, ostatecznie odnajdują swoje skutki w postaci wysokiego stopnia zanieczyszczenia strumienia odpadów komunalnych, przy czym do odpowiedzialności za nieprawidłową segregację odpadów komunalnych przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych Gmina J. pociąga przedsiębiorców odbierających odpady, którzy nie posiadają wpływu ani instrumentów prawnych do egzekwowania obowiązku segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości niezamieszkałych na terenie Gminy J.,
• błędnym przyjęciu, że naruszenie prawa nie ma charakteru znikomego,
• błędnym przyjęciu, że skarżąca jako podmiot profesjonalny ma możliwość skonstruowania umów w sposób zapewniający gwarancję osiągnięcia poziomów recyklingu oraz błędnym przyjęciu, że skarżąca ma możliwość zorganizowania przedsiębiorstwa w sposób umożliwiający osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu,
• błędnym przyjęciu, że podmiot taki jak skarżąca miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych, czy osiągnie w danym roku kalendarzowym, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu,
b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,
c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców - poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie,
d) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego omówienia i wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu I i II instancji,
e) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g ust. 3 u.c.p.g. w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że skarżąca nie dopełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy,
f) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów, podczas gdy skarżąca nie miała wpływu na ich osiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne,
g) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na skarżącą,
h) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i uznaniu za słuszne nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy skarżąca nie miała wpływu na ich osiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomy recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji, mając na uwadze dane sprawozdania złożonego przez skarżącą, czy miała ona możliwość osiągnięcia tych poziomów w roku 2021.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wniósł też o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja nakładająca na skarżącą Spółkę pieniężną karę administracyjną określoną w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w roku 2021 - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Na wstępie należy odnotować, że w ostatnim czasie, zarówno przed tut. Sądem, jak i przed innymi sądami administracyjnymi w Polsce, toczyło się, bądź nadal się toczy, wiele spraw w tym samym przedmiocie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dominujący w dotychczasowym orzecznictwie kierunek wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów u.c.p.g. oraz Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a. (zob. m.in. nieprawomocne wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 11 września 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 528/25, z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 28/25; z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt 1694/24; z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1483/24; z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1164/24; z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 372/24). W tej sytuacji rozważania w zakresie kontroli legalności obecnie zaskarżonej decyzji będą w znacznej mierze powtórzeniem rozważań już wcześniej poczynionych przez tut. Sąd w podobnych sprawach.
W sprawie poza sporem pozostają ustalone okoliczności faktyczne, w szczególności te, z których wynika, że skarżąca nie osiągnęła w roku 2021 - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Bezsporne jest również wyliczenie wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Skarżąca kwestionuje natomiast zaistnienie podstaw do wymierzenia przedmiotowej kary, wskazując na braki w analizie przesłanek odpowiedzialności administracyjnej, w tym w szczególności okoliczności, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynikał z przyczyn od niej niezależnych. Skarżąca w swoim przekonaniu podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2021 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Nie miała wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli nieruchomości.
W ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy najpierw przypomnieć, że zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1;
2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1;
3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a.
Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
3) składowania.
Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 omawianej ustawy.
Jak wynika z powyższego kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21).
Skarżąca Spółka w roku 2021 była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami niezamieszkałych nieruchomości na terenie Gminy J. Złożyła również stosowne sprawozdanie za ten rok. Nie budzi zatem wątpliwości, iż w kontrolowanej sprawie na skarżącej Spółce ciążył obowiązek, o którym mowa w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. Wobec nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, skarżąca Spółka podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. obliczonej zgodnie z jego ust. 3, zaś organy orzekające w sprawie dokonały w tej materii stosownych obliczeń.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 369/24, w którym podkreślono, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ustawy. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Wobec tego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie dotyczące braku winy skarżącej spółki odnośnie nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zauważenia również wymaga, że skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a., to przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (pkt 1) lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (pkt 2). Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. A. Wróbel w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). Przesłanka określona w pkt 2 przywołanego przepisu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Do jej zastosowania konieczne jest bowiem spełnienie przesłanki tożsamości (identyczności) zachowania będącego przedmiotem odrębnych postępowań.
W rozpoznawanej sprawie organy przeprowadziły analizę możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. W jej zaś wyniku stwierdziły brak podstaw do zastosowania tej instytucji na gruncie rozpoznawanej sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Odnotowania wymaga, że instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. Sąd nie miał przy tym podstaw do tego aby przyjąć, że nieosiągnięcie wymaganego poziomu odzysku przez skarżącą nie jest zdarzeniem wyjątkowym i jednorazowym. Nie było także podstaw do tego aby przyjąć, że waga stwierdzonego naruszenia jest znikoma.
W sprawie brak było również podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d k.p.a.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu.
W sprawie brak też było podstaw do zastosowania art. 10 oraz art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 236). Nie powstały bowiem wątpliwości, o których mowa w tych przepisach. Należy pamiętać, że obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym wymaganego poziomu recyklingu został wprost przewidziany przez ustawodawcę w art. 9g ust. 1 u.c.p.g. W sprawie nie naruszono także art. 8 Prawa przedsiębiorców. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca nie została obciążona "konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów", a kara była konsekwencją niewykonania własnego obowiązku ciążącego na niej.
Co do zarzutów naruszenia inkryminowanych przez skarżącą przepisów u.c.p.g. w związku z art. 14 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U.UE.L.2008.312.3), stwierdzić przyjdzie, że zarzuty te nie są zasadne. Powyższy przepis dyrektywy odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami, który może zostać nałożony bądź na ich wytwórcę, bądź na posiadacza niebędącego wytwórcą. Kara nałożona na skarżącą jest zaś sankcją za brak realizacji obowiązku nałożonego ustawą.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające – jednakże jedynie z dokumentów.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., na wniosek organu i przy braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez skarżącą.
Powołane wyżej wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl