IV SA/Po 943/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-02-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpady komunalnekara pieniężnapoziom recyklinguustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachsprawozdanie roczneochrona środowiskagospodarka odpadamikontrola administracyjna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakładającą karę pieniężną za nieosiągnięcie poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r.

Przedsiębiorca zaskarżył decyzję SKO utrzymującą w mocy karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Skarżący kwestionował sposób ustalenia poziomu recyklingu i wysokość kary. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a poziom recyklingu został ustalony na podstawie sprawozdania złożonego przez samego skarżącego. Sąd podkreślił, że obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu jest bezwzględnie obowiązujący, a kara ma charakter związany.

Sprawa dotyczyła skargi H. S., prowadzącego działalność gospodarczą, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakładającą administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując sposób ustalenia poziomu recyklingu i wysokość kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w tym obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu (35% za 2023 r.) oraz zasady naliczania kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że poziom recyklingu jest ustalany na podstawie rocznego sprawozdania składanego przez podmiot odbierający odpady, a nie przez organ administracji. Podkreślono, że obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu jest bezwzględnie obowiązujący, a kara ma charakter związany, co oznacza, że organ nie ma swobody w jej nałożeniu, gdy przesłanki są spełnione. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary (art. 189f k.p.a.), wskazując, że waga naruszenia była znaczna, a skarżący nie usunął naruszenia i nie osiągnął wymaganych poziomów recyklingu w poprzednich latach.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ powinien opierać się na danych zawartych w rocznym sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady, zgodnie z art. 9n ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy wprost wskazują na obowiązek podmiotu odbierającego odpady do zamieszczenia w rocznym sprawozdaniu informacji o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Kwestionowanie tych danych przez skarżącego jest równoznaczne z podważaniem rzetelności własnego sprawozdania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.c.p.g. art. 9g § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9n § ust. 4

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9x § ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Tekst jednolity, Dz.U. 2024 poz 399

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 3b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych powinien wynosić 35% za rok 2023.

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3aa § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35% wagowo - za rok 2023.

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.o.ś. art. 290 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła skarżący faktycznie uzyskał w roku 2023. Naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącego na podstawie wartości wskazywanych przez instalację dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącego i dopiero one powinny być podstawą do ustalenia, czy skarżący poziomy recyklingu uzyskał i czy należy na niego nałożyć karę za ich nieosiągnięcie. Naruszenie przepisów postępowania — art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, że waga naruszenia nie była znikoma i że nie można zastosować instytucji przewidzianej w art. 189d k.p.a. z uwagi na naruszenia obowiązku uzyskania stosownych poziomów recyklingu w innych latach. Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego - art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że na potrzeby ustalenia poziomów recyklingu wystarczające jest odwołanie się od informacji przedstawionej przez instalacje, podczas, gdy instalacja nie musi podawać informacji wskazanej w art. 9g u.c.p.g., a tylko takie informacje mogą być podstawą do nałożenia kary administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Poziom recyklingu ustalana jest na podstawie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady, a nie przez inne – niesprecyzowane bliżej przez skarżącego "czynności niezbędne" dokonywane przez organ administracji. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Skład orzekający

Wojciech Rowiński

przewodniczący sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Jacek Rejman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawidłowości stosowania przepisów dotyczących kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów komunalnych oraz obowiązków sprawozdawczych podmiotów odbierających odpady."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedsiębiorcy odbierającego odpady komunalne i nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu w konkretnym roku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i gospodarki odpadami, a także odpowiedzialności przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i konsekwencje ich naruszenia.

Przedsiębiorco, pilnuj poziomu recyklingu! Sąd potwierdza: kara za nieosiągnięcie celu jest nieunikniona.

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

IV SA/Po 943/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Jacek Rejman
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Odpady
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 399
art. 9g pkt 1, art. 9n ust. 4, art. 9x ust. 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 października 2024 r., (znak [...] dalej "decyzja z 2 październik 2024r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania H. S. (dalej "skarżący") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza R. (dalej "Burmistrz") z dnia 20 czerwca 2024 r., znak [...] (dalej "decyzja z 20 czerwca 2024r.") w przedmiocie nałożenia administracyjne kary pieniężnej w wysokości [...] zł, w związku z nieosiągnięciem w 2023 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 20 czerwca 2024 r. Burmistrz nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, w związku z brakiem osiągnięcia w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 9g Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm., "u.c.p.g.") podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Zgodnie z art. 3b u.c.p.g poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych powinien wynosić 35% za rok 2023, podczas gdy ze sprawozdania złożonego przez skarżącego za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami złożonego w dniu 30 stycznia 2024 r. wynika, iż przedsiębiorca w 2023 r. osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości 29,27%. W związku z powyższym organ, w oparciu o przepisy art. 9x ust. 3 u.c.p.g oraz jednostkową stawkę opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Klimatu w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2024 (M. P. z 2023 r. poz. 914 z późn. zm., dalej "obwieszczenie Ministra Klimatu") nałożył na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, w związku z brakiem osiągnięcia w 2023 r., w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją z 2 października 2024r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm., dalej "P.o.ś"), i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.c.p.g.). W myśl art. 9g ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3 aa albo art. 3b ust. 1. Zgodnie z art. 3aa pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35 % wagowo - za rok 2023. W ocenie Kolegium zarówno poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty oraz wysokość wyliczonej kary pieniężnej, zostały wskazane przez organ I instancji prawidłowo. SKO podkreśliło, że argumentacja skarżącego sprowadza się w istocie do interpretacji zapisów ustawowych oraz kwestionowania zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego. Kolegium podkreśliło, że przyjęta przez organ wielkość osiągniętego przez stronę w 2023 r. poziomu recyklingu wynika wprost ze sporządzonego przez nią sprawozdania rocznego. Kwestionując tę wielkość, odwołujący w istocie podważa więc rzetelność sprawozdania złożonego przez siebie, jako przez podmiot odbierający odpady komunalne, za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 9n ust. 1 i 7 u.c.p.g.) - w którym to sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (a nie o poziomie podanym przez podmiot prowadzący instalację komunalną). Kolegium zaznaczyło, że przekazanie nierzetelnego sprawozdania jest deliktem administracyjnym, za który grozi kara pieniężna (zob. art. 9x ust. 1 pkt 4 ustawy). Organ odwoławczy wskazał, że skarżący nie przedstawił żadnej alternatywnej wartości dotyczącej osiągniętego poziomu recyklingu, ograniczając się do kwestionowania zasadności sięgania w tej mierze przez organ po dane ze sprawozdania oraz oczekując od organu, że ten, w drodze jakichś innych, bliżej niesprecyzowanych, czynności wyjaśniających we własnym zakresie ustali, jakie poziomy recyklingu odwołujący faktycznie uzyskał. Kolegium podkreśliło, że strona, jako podmiot profesjonalny miał obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany. Dodatkowo warto zauważyć, że treść art. 9g u.c.p.g. potwierdza, że stanowisko strony jest niezasadne. Z przepisu tego bowiem expressis verbis wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia określonych poziomów recyklingu "w odniesieniu do masy odebranych przez siebie opadów". W kontekście tego przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej, należy odczytywać obowiązek sprawozdawczy ustanowiony w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. Obowiązek ten dotyczy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych osiągniętego przez dany podmiot odbierający odpady, a nie średnio przez instalację. Wbrew twierdzeniom odwołującego, nieużycie (w istocie: niepowtórzenie) przez ustawodawcę w art. 9n ust. 4 u.c.p.g. zwrotu "przez siebie", nie podważa zasadności takiej interpretacji, zaś regulacja art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. zasadność tę tylko potwierdza. W ocenie Kolegium na uwzględnienie nie zasługiwały zatem zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż wymienione w tych punktach przepisy u.c.p.g. zostały przez organ właściwie zastosowane.
Skarżący nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł skargę do WSA w Poznaniu, wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji, zarzucając SKO naruszenie:
1. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegających na ustaleniu, jakie poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z frakcji papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła skarżący faktycznie uzyskał w roku 2023;
2. naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącego na podstawie wartości wskazywanych przez instalację dla każdego podmiotu dostarczającego odpady komunalne, podczas gdy poziomy recyklingu powinny zostać ustalone indywidualnie dla skarżącego i dopiero one powinny być podstawą do ustalenia, czy skarżący poziomy recyklingu uzyskał i czy należy na niego nałożyć karę za ich nieosiągnięcie;
3. naruszenie przepisów postępowania — art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, że waga naruszenia nie była znikoma i że nie można zastosować instytucji przewidzianej w art. 189d k.p.a. z uwagi na naruszenia obowiązku uzyskania stosownych poziomów recyklingu w innych latach.
4. błędną wykładnię przepisów prawa materialnego - art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że na potrzeby ustalenia poziomów recyklingu wystarczające jest odwołanie się od informacji przedstawionej przez instalacje, podczas, gdy instalacja nie musi podawać informacji wskazanej w art. 9g u.c.p.g., a tylko takie informacje mogą być podstawą do nałożenia kary administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga była niezasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2024 r., utrzymującego w mocy decyzję Burmistrza R. z dnia 20 czerwca 2024 r. nakładającej na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł, w związku z nieosiągnięciem w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności wskazać należy na przepis art. 9g pkt 1 u.c.p.g, zgodnie z którym podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z art. 3b u.c.p.g. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych powinien wynosić 35 % za 2023 r.
W myśl art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Stosowanie zaś do treści art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 P.o.ś i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
W ocenie Sądu brak jest zasadnych przesłanek do twierdzenia, że organ nieprawidłowo naliczył karę pieniężną. Zarówno poziom recyklingu zakładany do osiągnięcia jak i rzeczywiście osiągnięty oraz wysokość wyliczonej kary pieniężnej, są wskazane prawidłowo. Wysokość stawki opłaty za korzystanie ze środowiska wynika z obwieszczenia Ministra Klimatu.
Przyjęta przez organy wielkość osiągniętego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika wprost ze sporządzonego przez skarżącego sprawozdania rocznego. W sprawozdaniu, zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g., powinna się m.in. znaleźć informacja o osiągniętym przez podmiot odbierający odpady komunalne poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zarzut naruszenia art. 9g w zw. z art. 9x ust. 2 w zw. z art. 9oa ust. 3 u.c.p.g. jest chybiony. Zgodnie z art. 9n ust. 4 u.c.p.g. to podmiot odbierający odpady komunalne, w tym wypadku skarżący, jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu m.in. informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania. Zarzuty skarżącego dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego , sprowadzają się do stanowiska, że to organ zobowiązany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej winien ustalać poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Takie stanowisko jest wprost sprzeczne z treścią art. 9n ust. 4 u.c.p.g.
Warto podkreślić, że przepis art. 9g pkt 1 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Podkreślenia wymaga, że skarżący, jako podmiot profesjonalny miał obowiązek znać przepisy prawne oraz wykonywać ciążące na nim obowiązki związane z odbieraniem odpadów. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinien liczyć się z ustawowymi wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów. Zasadnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, że podmiot który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo aby uzyskać wymagany poziom recyklingu (wyrok WSA w Poznaniu z 16 marca 2022 r., sygn. akt: IV SA/Po 69/22, CBOSA). Podmiot taki jak skarżący, co do zasady, zawierając umowy w zakresie odbioru odpadów komunalnych miał możliwość oszacowania, w kontekście własnych możliwości technicznych i wymagań prawnych, w tym dotyczących poziomów odzysku, czy osiągnie w danym roku, przy określonej ilości podmiotów, wymagany poziom recyklingu. Wymierzenie kary pieniężnej jest następstwem naruszenia prawa, a przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnia się indywidualnych okoliczności, gdyż jej wysokość wprost wynika z art. 9x ust. 3 u.c.p.g. Powyższe oznacza, że ustawodawca w tym względzie nie pozostawił organowi swobody oceny, a decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany (wyrok WSA w Poznaniu z 7 czerwca 2023 r., IV SA/Po 249/23, LEX nr 3573767). Zarzut naruszenia art. 9x ust. 3 u.c.p.g. był chybiony.
W toku postępowania nie doszło też do naruszenia przepisów proceduralnych. W szczególności organy obu instancji ustaliły prawidłowo wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne, kierując się zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., jak również - stosownie do art. 80 k.p.a. - wnikliwie oceniły dowody zgromadzone w sprawie, a sporządzone uzasadnienie wypełnia kryteria sformułowane w art. 107 § 3 k.p.a. Poziom recyklingu ustalana jest na podstawie sprawozdania podmiotu odbierającego odpady, a nie przez inne – niesprecyzowane bliżej przez skarżącego "czynności niezbędne" dokonywane przez organ administracji. Wbrew twierdzeniom skarżącego przyjęcie poziomów recyklingu dla skarżącego zostało wskazane indywidualnie na podstawie danych zawartych w złożonym przez niego sprawozdaniu , a nie na podstawie wartości wskazywanych przez instalację.
Nie doszło również do naruszenia art. 189d k.p.a. i art. 189f k.p.a. Jeśli chodzi o zastosowanie art. 189d k.p.a., to przepis ten określa ogólne dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Jednakże art. 9x ust. 3 u.c.p.g. statuuje odmienne dyrektywy wymiaru kary i stanowi lex specialis wobec art. 189d k.p.a. Kara pieniężna za nie wykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.p.c.g należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z obowiązku wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (por. wyrok NSA z 17.10.2023 r., III OSK 2849/21, LEX nr 3631558.)
Odnosząc się natomiast do kwestii zastosowania art. art. 189f k.p.a. , to przepis ten co do zasady mógł mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21, zgodnie z którą do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości stosuje się art. 189f k.p.a.). Organy zbadały przesłanki art. 189f k.p.a., ale doszły do wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Sąd stanowisko organów podziela. Celem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. jest niedopuszczenie do wymierzenia kary, która byłaby rażąco nieproporcjonalna do wagi naruszenia. Ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20.10.2023 r., III SA/Po 576/23, LEX nr 3621941). W celu odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 i 3 k.p.a. niewystarczające jest ustalenie, że podmiot, na który kara miała zostać nałożona, usunął naruszenie prawa lub powiadomił właściwe podmioty o stwierdzonym naruszeniu prawa, co może nastąpić w ramach postępowania w przedmiocie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 189f § 2 k.p.a. wymaga bowiem wprost ustalenia przez organ nakładający karę, że odstąpienie od jej nałożenia pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona. Dopiero stwierdzenie tej okoliczności umożliwia organowi skierowanie do strony postępowania postanowienia, w którym wyznaczy stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa. (por. wyrok NSA z 10.05.2023 r., I OSK 957/22, LEX nr 3600056) W przedmiotowej sprawie trafnie organy uznały, że skarżąca nie usunęła naruszania, a waga naruszenia prawa jest znaczna. Kwestia dotyczy bowiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu, a zatem kwestii ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Nadto nieosiągnięcie poziomu recyklingu przez skarżącą rzutuje na poziom recyklingu osiągany przez gminę, a w konsekwencji na mieszkańców. Nadto skarżący nie osiągnął poziomów recyklingu kolejno w latach 2019, 2021 i 2022r. Trafnie organy wskazały, że waga naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji tego celu, jakim jest w niniejszej sprawie zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. W przedmiotowej sprawnie organy trafnie uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sądu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę