Orzeczenie · 2025-10-24

II SA/Gl 703/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-10-24
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona przyrodytransport kolejowydrzewabezpieczeństwo ruchu kolejowegoodległość od torówustawa o transporcie kolejowymprawo ochrony przyrodyzezwoleńdecyzja administracyjnagmina

Sprawa dotyczyła skargi Gminy B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy zezwolenie starosty na usunięcie 15 drzew rosnących w sąsiedztwie linii kolejowej. Gmina podnosiła, że drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego, można je pielęgnować zamiast usuwać, a ich obecność ma znaczenie dla krajobrazu miasta. Kwestionowano również interpretację przepisów ustawy o transporcie kolejowym i możliwość zastosowania odstępstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd wskazał, że drzewa rosną w odległości mniejszej niż 6 metrów od górnej krawędzi przekopu kolejowego, co zgodnie z przepisami ustawy o transporcie kolejowym i rozporządzenia wykonawczego, obliguje do ich usunięcia. Sąd podkreślił, że jedyna możliwość odstępstwa (art. 57a ustawy) wymaga zgody zarządcy linii kolejowej, która w tej sprawie nie została udzielona. W związku z tym, starosta był zobowiązany do wydania zezwolenia na usunięcie drzew, a sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących usuwania drzew w sąsiedztwie linii kolejowych, znaczenie zgody zarządcy na odstępstwa oraz priorytet bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów odległościowych i braku zgody zarządcy. Nie rozstrzyga ogólnie o kolizji interesów ochrony przyrody i bezpieczeństwa kolejowego, gdy przepisy nie są naruszone.

Zagadnienia prawne (3)

Czy drzewa rosnące w odległości mniejszej niż 6 metrów od linii kolejowej mogą zostać usunięte na podstawie przepisów ustawy o transporcie kolejowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli rosną w odległości mniejszej niż dopuszczalna, a zarządca linii kolejowej nie wyraził zgody na odstępstwo.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o transporcie kolejowym i rozporządzenia wykonawczego określają minimalną odległość drzew od linii kolejowej. Drzewa rosnące bliżej tej linii podlegają reżimowi ustawy o transporcie kolejowym i mogą być usunięte na wniosek zarządcy, chyba że zostanie udzielone odstępstwo.

Czy w przypadku drzew rosnących w sąsiedztwie linii kolejowej można zastosować odstępstwo od przepisów dotyczących odległości, nawet jeśli zarządca linii kolejowej nie wyraża na to zgody?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zgoda zarządcy linii kolejowej na odstępstwo jest wiążąca i nie podlega weryfikacji w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Art. 57a ustawy o transporcie kolejowym przewiduje możliwość odstępstwa od przepisów dotyczących odległości, jednak wymaga ono uzgodnienia z właściwym zarządcą kolejowym. Brak takiego uzgodnienia uniemożliwia wydanie postanowienia o odstępstwie.

Czy walory przyrodnicze i krajobrazowe drzew mogą stanowić podstawę do odstąpienia od ich usunięcia, mimo naruszenia przepisów dotyczących odległości od linii kolejowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, priorytetem jest bezpieczeństwo ruchu kolejowego, a walory drzew mogą być uwzględnione jedynie w ramach procedury odstępstwa, która wymaga zgody zarządcy.

Uzasadnienie

Sąd wcześniej wskazywał na potrzebę wyważenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego z walorami drzew, jednak w sytuacji, gdy drzewa rosną w niedopuszczalnej odległości, a zarządca nie zgadza się na odstępstwo, bezpieczeństwo ruchu kolejowego ma pierwszeństwo.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę Gminy B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.

Przepisy (11)

Główne

u.t.k. art. 57a § 1

Ustawa o transporcie kolejowym

Dopuszcza odstępstwo od odległości i warunków usytuowania drzew i krzewów w szczególnie uzasadnionych przypadkach, pod warunkiem braku zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego i zakłócania działania urządzeń kolejowych.

u.t.k. art. 56 § 1

Ustawa o transporcie kolejowym

Nakłada na starostę obowiązek wydania decyzji o usunięciu drzew lub krzewów utrudniających widoczność, eksploatację urządzeń kolejowych lub powodujących zaspy śnieżne, na wniosek zarządcy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. art. 1a

Określa minimalną odległość drzew i krzewów od linii kolejowej (nie mniejszą niż 6 m od górnej krawędzi przekopu lub skrajnej szyny).

u.t.k. art. 57a § 2

Ustawa o transporcie kolejowym

Określa, że zgoda na odstępstwo od odległości udzielana jest przez starostę w drodze postanowienia, po uzgodnieniu z właściwym zarządcą kolejowym, mając na uwadze bezpieczeństwo ruchu kolejowego.

Pomocnicze

u.t.k. art. 53 § 1

Ustawa o transporcie kolejowym

Określa, że usytuowanie drzew i krzewów w sąsiedztwie linii kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji i niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego.

u.o.p. art. 83f § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Wyłącza stosowanie obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów, które utrudniają widoczność, eksploatację urządzeń kolejowych lub powodują zaspy śnieżne, jeśli są usuwane na podstawie decyzji właściwego organu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy sąd uzna, że brak jest podstaw do jej uwzględnienia.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Określa, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

u.t.k. art. 54

Ustawa o transporcie kolejowym

Umożliwia ministrowi właściwemu do spraw transportu wydanie rozporządzenia określającego wymagania w zakresie odległości i warunków usytuowania drzew i krzewów w sąsiedztwie linii kolejowej.

u.o.p. art. 83 § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Stanowi o konieczności uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Drzewa rosną w odległości mniejszej niż dopuszczalna od linii kolejowej. • Zarządca linii kolejowej nie wyraził zgody na odstępstwo od przepisów dotyczących odległości. • Bezpieczeństwo ruchu kolejowego ma priorytet nad walorami przyrodniczymi drzew w sytuacji naruszenia przepisów odległościowych.

Odrzucone argumenty

Drzewa nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego. • Możliwe jest zastosowanie odstępstw od przepisów dotyczących odległości. • Drzewa posiadają walory przyrodnicze i krajobrazowe. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o transporcie kolejowym i ochrony przyrody.

Godne uwagi sformułowania

Sąd dostrzega priorytet bezpieczeństwa w ruchu kolejowym, jednakże zwraca uwagę na podnoszone przez skarżącą Gminę walory przewidzianych do usunięcia drzew i ich znaczenie dla krajobrazu miasta, a to oznacza że podejmowane rozstrzygnięcie powinno wyważyć przywołane tu wartości. • Zgodnie z treścią art. 57a ust 2 u.t.k. "zgody na odstępstwo, o którym mowa w ust. 1, udziela starosta w drodze postanowienia, po uzgodnieniu właściwego zarządcy, mając na uwadze bezpieczeństwo ruchu kolejowego". • Skoro zarządca nie wyraził zgody (nie uzgodnił odstępstwa) starosta nie mógł wydać stosowanego postanowienia. • Co ważniejsze, wspomniane uzgodnienie jest w istocie oświadczeniem woli zarządcy linii kolejowej. Nie podlega zatem żadnej weryfikacji w administracyjnym toku postępowania.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

sprawozdawca

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usuwania drzew w sąsiedztwie linii kolejowych, znaczenie zgody zarządcy na odstępstwa oraz priorytet bezpieczeństwa ruchu kolejowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów odległościowych i braku zgody zarządcy. Nie rozstrzyga ogólnie o kolizji interesów ochrony przyrody i bezpieczeństwa kolejowego, gdy przepisy nie są naruszone.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą ochrony przyrody a wymogami bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej, jakim jest kolej. Pokazuje, jak kluczowa jest zgoda zarządcy w specyficznych procedurach administracyjnych.

Drzewa do wycinki przy torach: Gmina walczyła o zieleń, sąd wskazał na priorytet bezpieczeństwa i zgodę zarządcy.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst