II SA/Gl 674/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi małżonków B. i Z. W. na negatywną opinię kwalifikacyjną wydaną przez Ośrodek Adopcyjny w S., która uniemożliwiła im przysposobienie dziecka. Ośrodek argumentował, że małżonkowie wykazywali niską elastyczność, skupiali się na własnych potrzebach, mieli problemy z przystosowaniem się do nowej sytuacji, wykazywali bezradność wychowawczą i stosowali wysoki rygoryzm. Wskazywano również na niekonsultowanie decyzji z nadzorującymi jednostkami, brak powiadomienia o postępowaniu sądowym, sprzeciw wobec szczepień oraz nieprawidłową motywację i nieadekwatne oczekiwania. Skarżący zarzucili brak szczegółowego uzasadnienia opinii, brak wskazania obszarów do poprawy oraz oparcie jej na niezweryfikowanych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacjach. Podkreślali, że Ośrodek nie przedstawił im informacji o dzieciach do 5. roku życia, mimo ich preferencji, a okres styczności z dziećmi był początkowo krótki. Wskazywali na brak dokumentacji medycznej, co utrudniało podjęcie decyzji o szczepieniach, oraz na problemy wynikające z silnej więzi dzieci z rodziną zastępczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżony akt, uznając opinię za wadliwą. Sąd stwierdził, że opinia nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, opierając się na niejednoznacznych sformułowaniach („najprawdopodobniej”, „budzą wątpliwości”) i sprzecznych ustaleniach. Podkreślono, że negatywna ocena musi opierać się na jednoznacznych faktach, a nie na przypuszczeniach. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w ocenie cech osobowościowych skarżącego oraz na niejasności dotyczące sytuacji z krzykiem i brakiem dokumentacji medycznej. Uznał również, że organ nie może próbować konwalidować braków opinii poprzez odpowiedź na skargę. Sąd uchylił zaskarżony akt, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej w postępowaniu adopcyjnym; zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi opiniami; zasady oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z adopcją i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność w innych obszarach prawa administracyjnego, choć zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy negatywna opinia kwalifikacyjna o kandydatach do przysposobienia dziecka została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez brak szczegółowego uzasadnienia i oparcie jej na niezweryfikowanych lub sprzecznych z faktami informacjach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, negatywna opinia kwalifikacyjna została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opinia była wadliwa formalnie i merytorycznie, ponieważ opierała się na niejednoznacznych sformułowaniach, sprzecznych ustaleniach i nie zawierała wystarczającego uzasadnienia przyczyn wydania negatywnej oceny, co narusza art. 172a ust. 1 i 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Czy sąd administracyjny może badać merytoryczną zasadność opinii kwalifikacyjnej, czy jedynie jej zgodność z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd administracyjny bada zgodność opinii z prawem, w tym czy nie występują oczywiste sprzeczności między opinią a zgromadzoną dokumentacją oraz czy negatywne stanowisko zostało wyrażone po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności.
Uzasadnienie
Kontrola sądu administracyjnego ma charakter formalny, ale obejmuje sprawdzenie, czy opinia nie zawiera oczywistych sprzeczności z materiałem dowodowym i czy uwzględniono wszystkie istotne okoliczności, co jest niezbędne do oceny legalności aktu.
Przepisy (16)
Główne
u.w.r. art. 172a § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Określa zawartość opinii kwalifikacyjnej, w tym informacje o spełnieniu wymagań, kwalifikacjach osobistych, motywacji, sytuacji materialnej i mieszkaniowej, niekaralności oraz stanie zdrowia kandydata.
u.w.r. art. 172a § ust. 5
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Stanowi, że negatywna opinia kwalifikacyjna musi zawierać szczegółowe uzasadnienie przyczyn jej wydania i ewentualne wskazanie obszarów wymagających poprawy, z pouczeniem o prawie do skargi do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.w.r. art. 172a § ust. 4
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa akty i czynności podlegające kontroli sądów administracyjnych, w tym akty lub czynności, o których mowa w pkt 4 (akty administracyjne).
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia aktu lub stwierdzenia jego nieważności.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia aktu z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.
k.r.o. art. 114 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przysposobienie może nastąpić tylko dla dobra dziecka.
k.r.o. art. 117 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego.
k.r.o. art. 154 § ust. 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Prowadzenie procedur przysposobienia i przygotowanie kandydatów należy do kompetencji ośrodka adopcyjnego.
Dz.U. 2025 poz. 1043 art. 37 § ust. 1
Prawo oświatowe
Umożliwia nauczanie domowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak szczegółowego uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej. • Wskazanie w opinii informacji niezweryfikowanych lub niezgodnych ze stanem faktycznym. • Oparcie opinii na sformułowaniach typu "najprawdopodobniej" i "budzą wątpliwości", zamiast na jednoznacznych ustaleniach. • Sprzeczności w ocenie cech osobowościowych skarżących. • Niewystarczające rozpoznanie przyczyn braku szczepienia w kontekście braku pełnej dokumentacji medycznej. • Niewłaściwe obciążanie skarżących kwestią zgody na nauczanie domowe, podczas gdy decyzję podejmował organ fachowy.
Godne uwagi sformułowania
"Najprawdopodobniej wynika to z niskiej elastyczności (...)" • "(...) prezentowane postawy wychowawcze budzą wątpliwości" • "Ponadto z informacji uzyskanych od opiekuna prawnego dzieci wynika, że pan Z. >darł się na nich< a w rozmowie z opiekunem prawnym, często podkreślał, że opieka nad nimi to >praca na ugorze<" • "(...) pan Z. jest osobą stabilną emocjonalnie. Jawi się jako osoba spokojna i wyciszona." • "Trudno też dociec na kogo miał się "drzeć" skarżący, skoro chodziło o "nich", a dzieci to dwie bliźniaczki. Gdyby miał krzyczeć, to ewentualnie "na nie", a nie na "nich"." • Od skarżących wymaga się odróżniania wszelkich niuansów prawnych, np. różnic pomiędzy opiekunem "prawnym" a "faktycznym", podczas gdy organ np. wydając skrajnie lakoniczną pierwszą opinię negatywną (...) od siebie takiej znajomości regulacji już nie wymagał.
Skład orzekający
Edyta Kędzierska
przewodniczący
Artur Żurawik
sprawozdawca
Krzysztof Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej w postępowaniu adopcyjnym; zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi opiniami; zasady oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z adopcją i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność w innych obszarach prawa administracyjnego, choć zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie naładowanego tematu adopcji i pokazuje, jak ważne jest rzetelne i zgodne z prawem postępowanie organów administracji, nawet w tak delikatnych kwestiach. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może korygować błędy proceduralne i merytoryczne organów.
“Sąd uchyla negatywną opinię adopcyjną: czy Ośrodek Adopcyjny popełnił błędy?”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.