Orzeczenie · 2025-09-12

II SA/Gl 674/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-12
NSAinneŚredniawsa
adopcjaopieka nad dzieckiemprawo rodzinneopinie kwalifikacyjnesąd administracyjnydobro dzieckarodzicielstwo zastępcze

Sprawa dotyczyła skargi małżonków B. i Z. W. na negatywną opinię kwalifikacyjną wydaną przez Ośrodek Adopcyjny w S., która uniemożliwiła im przysposobienie dziecka. Ośrodek argumentował, że małżonkowie wykazywali niską elastyczność, skupiali się na własnych potrzebach, mieli problemy z przystosowaniem się do nowej sytuacji, wykazywali bezradność wychowawczą i stosowali wysoki rygoryzm. Wskazywano również na niekonsultowanie decyzji z nadzorującymi jednostkami, brak powiadomienia o postępowaniu sądowym, sprzeciw wobec szczepień oraz nieprawidłową motywację i nieadekwatne oczekiwania. Skarżący zarzucili brak szczegółowego uzasadnienia opinii, brak wskazania obszarów do poprawy oraz oparcie jej na niezweryfikowanych lub niezgodnych ze stanem faktycznym informacjach. Podkreślali, że Ośrodek nie przedstawił im informacji o dzieciach do 5. roku życia, mimo ich preferencji, a okres styczności z dziećmi był początkowo krótki. Wskazywali na brak dokumentacji medycznej, co utrudniało podjęcie decyzji o szczepieniach, oraz na problemy wynikające z silnej więzi dzieci z rodziną zastępczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżony akt, uznając opinię za wadliwą. Sąd stwierdził, że opinia nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych, opierając się na niejednoznacznych sformułowaniach („najprawdopodobniej”, „budzą wątpliwości”) i sprzecznych ustaleniach. Podkreślono, że negatywna ocena musi opierać się na jednoznacznych faktach, a nie na przypuszczeniach. Sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w ocenie cech osobowościowych skarżącego oraz na niejasności dotyczące sytuacji z krzykiem i brakiem dokumentacji medycznej. Uznał również, że organ nie może próbować konwalidować braków opinii poprzez odpowiedź na skargę. Sąd uchylił zaskarżony akt, zobowiązując organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej w postępowaniu adopcyjnym; zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi opiniami; zasady oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z adopcją i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność w innych obszarach prawa administracyjnego, choć zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy negatywna opinia kwalifikacyjna o kandydatach do przysposobienia dziecka została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności poprzez brak szczegółowego uzasadnienia i oparcie jej na niezweryfikowanych lub sprzecznych z faktami informacjach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, negatywna opinia kwalifikacyjna została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opinia była wadliwa formalnie i merytorycznie, ponieważ opierała się na niejednoznacznych sformułowaniach, sprzecznych ustaleniach i nie zawierała wystarczającego uzasadnienia przyczyn wydania negatywnej oceny, co narusza art. 172a ust. 1 i 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Czy sąd administracyjny może badać merytoryczną zasadność opinii kwalifikacyjnej, czy jedynie jej zgodność z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd administracyjny bada zgodność opinii z prawem, w tym czy nie występują oczywiste sprzeczności między opinią a zgromadzoną dokumentacją oraz czy negatywne stanowisko zostało wyrażone po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności.

Uzasadnienie

Kontrola sądu administracyjnego ma charakter formalny, ale obejmuje sprawdzenie, czy opinia nie zawiera oczywistych sprzeczności z materiałem dowodowym i czy uwzględniono wszystkie istotne okoliczności, co jest niezbędne do oceny legalności aktu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony akt (negatywną opinię kwalifikacyjną Ośrodka Adopcyjnego).

Przepisy (16)

Główne

u.w.r. art. 172a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Określa zawartość opinii kwalifikacyjnej, w tym informacje o spełnieniu wymagań, kwalifikacjach osobistych, motywacji, sytuacji materialnej i mieszkaniowej, niekaralności oraz stanie zdrowia kandydata.

u.w.r. art. 172a § ust. 5

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Stanowi, że negatywna opinia kwalifikacyjna musi zawierać szczegółowe uzasadnienie przyczyn jej wydania i ewentualne wskazanie obszarów wymagających poprawy, z pouczeniem o prawie do skargi do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.w.r. art. 172a § ust. 4

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa akty i czynności podlegające kontroli sądów administracyjnych, w tym akty lub czynności, o których mowa w pkt 4 (akty administracyjne).

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia aktu lub stwierdzenia jego nieważności.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia aktu z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.

k.r.o. art. 114 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Przysposobienie może nastąpić tylko dla dobra dziecka.

k.r.o. art. 117 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego.

k.r.o. art. 154 § ust. 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Prowadzenie procedur przysposobienia i przygotowanie kandydatów należy do kompetencji ośrodka adopcyjnego.

Dz.U. 2025 poz. 1043 art. 37 § ust. 1

Prawo oświatowe

Umożliwia nauczanie domowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak szczegółowego uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej. • Wskazanie w opinii informacji niezweryfikowanych lub niezgodnych ze stanem faktycznym. • Oparcie opinii na sformułowaniach typu "najprawdopodobniej" i "budzą wątpliwości", zamiast na jednoznacznych ustaleniach. • Sprzeczności w ocenie cech osobowościowych skarżących. • Niewystarczające rozpoznanie przyczyn braku szczepienia w kontekście braku pełnej dokumentacji medycznej. • Niewłaściwe obciążanie skarżących kwestią zgody na nauczanie domowe, podczas gdy decyzję podejmował organ fachowy.

Godne uwagi sformułowania

"Najprawdopodobniej wynika to z niskiej elastyczności (...)" • "(...) prezentowane postawy wychowawcze budzą wątpliwości" • "Ponadto z informacji uzyskanych od opiekuna prawnego dzieci wynika, że pan Z. >darł się na nich< a w rozmowie z opiekunem prawnym, często podkreślał, że opieka nad nimi to >praca na ugorze<" • "(...) pan Z. jest osobą stabilną emocjonalnie. Jawi się jako osoba spokojna i wyciszona." • "Trudno też dociec na kogo miał się "drzeć" skarżący, skoro chodziło o "nich", a dzieci to dwie bliźniaczki. Gdyby miał krzyczeć, to ewentualnie "na nie", a nie na "nich"." • Od skarżących wymaga się odróżniania wszelkich niuansów prawnych, np. różnic pomiędzy opiekunem "prawnym" a "faktycznym", podczas gdy organ np. wydając skrajnie lakoniczną pierwszą opinię negatywną (...) od siebie takiej znajomości regulacji już nie wymagał.

Skład orzekający

Edyta Kędzierska

przewodniczący

Artur Żurawik

sprawozdawca

Krzysztof Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne i merytoryczne uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej w postępowaniu adopcyjnym; zakres kontroli sądu administracyjnego nad takimi opiniami; zasady oceny dowodów i ustaleń faktycznych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z adopcją i może mieć ograniczoną bezpośrednią stosowalność w innych obszarach prawa administracyjnego, choć zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy emocjonalnie naładowanego tematu adopcji i pokazuje, jak ważne jest rzetelne i zgodne z prawem postępowanie organów administracji, nawet w tak delikatnych kwestiach. Pokazuje też, jak sąd administracyjny może korygować błędy proceduralne i merytoryczne organów.

Sąd uchyla negatywną opinię adopcyjną: czy Ośrodek Adopcyjny popełnił błędy?

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst