II SA/GL 673/25

II SA/Gl 673/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Edyta Kędzierska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1111/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 52 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 151
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi E. S. (S.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 7 marca 2025 r. nr WINB-WOA.7722.26.2025.PG w przedmiocie zawieszenia postępowania legalizacyjnego w sprawie budowy budynku biurowo-gospodarczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia 6 grudnia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie K.p.a.) uproszczone postępowanie legalizacyjne w sprawie budowy budynku biurowo – gospodarczego, oznaczonego w załączniku graficznym do protokołu literą "A", zlokalizowanego na działce nr [...] w G., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że wymienione postępowanie cywilne dotyczy działu spadku po L. S., zmarłej w dniu [...] r. oraz po zmarłym [...] r. C. S. i w związku z tym dotyczy działki nr [...], na której znajduje się przedmiotowy budynek.
W zażaleniu wniesionym na powyższe postanowienie M. S. oraz S. P. podnieśli, że trwające postępowanie w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, nie uzasadnia zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Podkreślili, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić postępowanie w oparciu o aktualny stan prawny nieruchomości, biorąc pod uwagę dane widniejące w księgach wieczystych w dacie wydania decyzji.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r. uchylił wyżej opisane postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał przede wszystkim, że w określonych przypadkach postępowanie w sprawie nabycia spadku, jako mające na celu ustalenie spadkobierców, może stanowić podstawę zawieszenia postępowania w trybie art. 97 K.p.a. Natomiast postępowanie o dział spadku jest postępowaniem następczym po postępowaniu w sprawie nabycia spadku i nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 K.p.a., ponieważ na jego etapie strony postępowania są znane organowi. Organ podkreślił, że E. S. składając wniosek o uproszczoną legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego wyraził zamiar zalegalizowania samowolnie wybudowanego budynku biurowo - gospodarczego, którego jest współwłaścicielem. Po stronie wnioskującego jest zatem obowiązek zgromadzenia dokumentacji, o której mowa w art. 49g Prawa budowlanego, celem umożliwienia przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49f Prawa budowlanego. Organ odwoławczy dodał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż PINB ustalił krąg stron postępowania, powziął informację o współwłaścicielach przedmiotowej działki z rejestru gruntów i budynków, a osoby wskazane w rejestrze figurują także jako osoby, przy udziale których toczy się postępowanie o dział spadku po zmarłej L. S.. W związku z tym stwierdził, że nie istnieją podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.
W skardze wniesionej od powyższego postanowienia skarżący E. S. – reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem – podniósł zarzut naruszenia przy jego wydaniu przepisów; art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 199 k.c. poprzez ich niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia sprowadzającego się do nałożenia obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego na jedną ze stron, podczas gdy stronami postępowania są wszyscy współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości, a wobec stanowiska M. S. oraz S. P. brak jest zgody co do legalizacji przedmiotowego obiektu wyrażonej przez wszystkich współwłaścicieli, która jest wymagana z uwagi na fakt, iż stanowi to czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co w konsekwencji uniemożliwi organowi I instancji wydanie końcowego rozstrzygnięcia.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przez organ odwoławczy przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie postanowienia zawieszającego postępowanie administracyjne, podczas gdy istnieje przesłanka obligująca organ do jego zawieszenia, gdyż rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od rozstrzygnięcia sprawy, jaka toczy się aktualnie przed Sądem Rejonowym w C. pod sygn. akt [...] w przedmiocie własności nieruchomości, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. o zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uproszczonego postępowania legalizacyjnego w sprawie budowy budynku biurowo - gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] w G., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Według orzecznictwa sądów administracyjnych – organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde – zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest bowiem prowadzić postępowanie w oparciu o aktualny stan prawny nieruchomości – jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2019 r. (sygn. akt II OSK 635/17). Z akt administracyjnych wynika zaś, że organ I instancji ustalił aktualnych współwłaścicieli nieruchomości gruntowej, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Brak jest zatem podstaw do zawieszenia tego postępowania, gdyż podstawą zawieszenia nie jest to, że w przyszłości stan prawny nieruchomości może się zmienić – nie wystąpiło więc zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Wbrew błędnemu rozumowaniu skarżącego, zagadnieniem tym nie jest dział spadku (czy też zniesienie współwłasności), gdyż nie jest to kwestia, której brak rozstrzygnięcia wyklucza każde – zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania legalizacyjnego. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądowym - instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej, stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie "zależy od uprzedniego" wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc (...) zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego (por. wyrok WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1541/13).
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego nie miał więc obowiązku zawieszenia postępowania legalizacyjnego w celu wyczekiwania na zakończenie toczącego się postępowania cywilnego we wskazanym wyżej przedmiocie. Wydanie rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu legalizacyjnym nie jest bowiem uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem postępowania o dział spadku.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 348/12, elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (wyrok NSA w sprawie o sygn. akt I OSK 348/12).
W związku z tym, toczące się postępowanie w sprawie o dział spadku, nie uzasadnia zawieszenia niniejszego postępowania legalizacyjnego.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, w tym zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Zawarty w skardze zarzut naruszenia przy wydaniu postanowienia, przepisów art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 199 Kodeksu cywilnego jest nieadekwatny do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż przy jego wydaniu, przepisy te w ogóle nie miały zastosowania.
W konsekwencji - brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem postanowienia organu odwoławczego, wydanego na skutek stwierdzenia istotnych okoliczności sprawy oraz w oparciu o prawidłowe wnioski zawarte w uzasadnieniu tego postanowienia.
W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Wymienione wyżej orzeczenia sądowe dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.