II SA/Gl 554/25

II SA/Gl 554/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 733
art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 9g pkt 1, art. 9x ust.2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi R sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 lutego 2025 r. nr SKO.OS.41.9/57/2025/983/KK w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 16 grudnia 2024 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 733) Prezydent Miasta S. (organ, organ I instancji) orzekł o nałożeniu na R. sp. z o.o. z siedzibą w S. (spółka, skarżąca) kary pieniężnej w wysokości 95 081,00 zł za nieosiągnięcie w 2023 roku wymaganego z mocy art. 3b powołanej ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyclingu odpadów komunalnych.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji powołał się na złożone przez spółkę sprawozdanie, z którego wynika, że skarżąca w trakcie całego roku 2023 odebrała od właścicieli nieruchomości, z terenu miasta S., odpady komunalne w ilości 1 598,9200 Mg (z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych), z czego przekazane do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu zostało 242,8651 Mg. Natomiast do osiągnięcia poziomu 35% wymagane byłoby przekazanie 559,6223 Mg odpadów komunalnych, w efekcie brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu wyniosła 316,7572 Mg. Tymczasem przepis art. 9g u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym, w tym przypadku w 2023, w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomu przygotowania do ponownego użycia recyklingu określonego w art. 3b ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Nieosiągnięcie tego poziomu jest zagrożone administracyjną karą pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 3 powołanej ustawy.
Równocześnie organ I instancji rozważył okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu na podstawie art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stwierdzając podstaw do zastosowania tej instytucji. Wywiódł bowiem, że wspomniany podmiot nie przywołał okoliczności mogących świadczyć o spełnieniu przesłanek określonych w tym unormowaniu, a w szczególności nie wykazał, aby podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do uniknięcia naruszenia przepisów nakładających na nią obowiązek zachowania wymaganego poziomu przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca domagając się w pierwszej kolejności uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i jej umorzenia przez organ I instancji w trybie art. 132 k.p.a., względnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego żądania, wniesiono o zmianę decyzji poprzez odstąpienie od nałożenia kary, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z wyraźnym, wskazaniem wytycznych w zakresie wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu odwołania spółka rozwinęła powyższe zarzuty, wskazując m. in. na przyczyny nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu w 2023 r., powołując brak możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych, zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny. Podniosła zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców, polegające m.in. na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu, czy spółka miała wpływ na wykonanie obowiązku o którym mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w kontekście funkcjonujących na terenie miasta S. punktów skupu surowców wtórnych (miejsc magazynowania odpadów), a także czy podjęcie jakichkolwiek działań przez stronę w tym kontekście dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy organ ograniczył się do ogólnej konstatacji, że strona ma wpływ na właścicieli przez zawierane umowy; niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędne rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że spółka miała wpływ na osiągnięcie poziomu recyklingu, a nieosiągnięcie wymaganego poziomu nastąpiło z przyczyn niezależnych od spółki; niezastosowaniu przez organ I instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść strony, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., a także art. 10 i 11 ustawy prawo przedsiębiorców; pominięciu wyjaśnień strony zawartych w szczególności w piśmie z dnia 15 i 24 października 2024r.; nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, pomimo, że spółka spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej tej instytucji; błędnym przyjęciu, że brak osiągnięcia poziomów w roku 2021 oraz 2022 determinuje brak możliwości odstąpienia od nałożenia kary.
Równocześnie wskazała na inne naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236), a także art. 189d pkt 1, 2 i 5 oraz art. 189f §1 pkt 1 tego Kodeksu. Nadto zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 9g i art. 9x ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W obszernym uzasadnieniu spółka między innymi wywiodła, że organ I instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego, której konsekwencją jest wydanie zaskarżonej decyzji dążącej do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sposób automatyczny, z pominięciem słusznego interesu skarżącej, która wykazała, że nieosiągnięcie poziomu recyklingu nastąpiło wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Podniosła również, że orzekający w sprawie organ nie rozważył zasadności zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 3 k.p.a., w szczególności wydania w trybie § 2 pkt 2 tego przepisu, postanowienia nakładającego na nią obowiązek powiadomienia właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa z równoczesnym poprzestaniem na pouczeniu, a także odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.. W tych ramach zaznaczyła, że niezachowanie przez nią spornego poziomu recyklingu, w tym jego rozmiar, nie wywołuje żadnych następstw, które byłyby określone w prawie i wywierałyby wpływ na życie i zdrowie ludzi i środowisko, bowiem sam proces odbioru odpadów i zagospodarowania przebiegał bez zastrzeżeń.
Decyzją z 28 lutego 2025 r., nr SKO.OS.41.9/57/2025/983/KK Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego aktu wpierw zaprezentowano dotychczasowy przebieg postępowania podzielając dokonane w jego ramach ustalenia faktyczne. Podkreślono, że wynikający z tych ustaleń fakt niezachowania przez stronę poziomu, o którym mowa w art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest bezsprzeczny, co słusznie uznano za delikt administracyjny określony w art. 9x ust. 2 powołanej ustawy, zagrożony karą wymienioną w ust. 3 rzeczonej normy. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania SKO zaaprobowało stanowisko organu I instancji o tym, że w sprawie nie zachodzą podstawy do zastosowania uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Wskazało bowiem, że w przepisie tym uzależniono zastosowanie go od wystąpienia dwóch przesłanek, a mianowicie: znikomej wagi naruszenia prawa oraz zaprzestania naruszania prawa. W tym kontekście zwrócono uwagę, że spółka nie zaprzestała naruszenia prawa skoro nie osiągnęła wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ponadto strona nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż naruszenie dotyczyło zarówno roku 2021, 2022 jak i 2023. Do naruszenia doszło i jest ono nieusuwalne w danym roku sprawozdawczym. Wobec powyższego z uwagi na specyfikę naruszenia (jednorazowego naruszenia obowiązku lub zakazu) nie można mówić o zaprzestaniu popełniania deliktu. Zatem brak było podstaw w przedmiotowej sprawie do odstąpienia od nałożenia kary.
Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca reprezentowana przez adwokata wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu oraz poprzedzającej go decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca wskazała na naruszenie prawa, m.in.:
- art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy prawo przedsiębiorców poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., w związku z art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu skarżącej;
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku art. 8 ustawy prawo przedsiębiorców, co miało zdaniem strony istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 189d pkt. 1, 2 i 5 w związku z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie w sprawie,
- art. 9g ustawy w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.,
- 9x ust. 3 ustawy w związku z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r.,
- art. 9x ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami powołując się na przepis art. 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W obszernym uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła powyższe zarzuty, przedstawiając swoje stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasadniczo powtórzył argumentację z uzasadnienia swojej decyzji stwierdzając, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.
Mocą kwestionowanych decyzji na skarżącą nałożono administracyjną karę pieniężną za brak osiągnięcia w roku 2023 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyclingu odpadów komunalnych (z wyłączeniem odpadów budowlanych i rozbiórkowych) odbieranych od właścicieli nieruchomości, z terenu miasta S., czyli za niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stosownie do treści tego unormowania, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 przedmiotowego aktu. W niniejszym przypadku znajduje zastosowanie minimalny limit wskazany w art. 3b ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy określony dla roku 2023 jako 35% wagi odpadów.
W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że wspomniany limit nie został osiągnięty przez stronę będącą podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie przedmiotowej Gminy. Skarżąca nie kwestionowała zarówno prawidłowości danych ujętych w swoim sprawozdaniu, jak i dokonanych na ich podstawie przez organ ustaleń, z których wynika, że ilość odpadów komunalnych odebranych przez nią w 2023 r. wyniosła łącznie 1598.92 Mg, z czego masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu to 242,8651 Mg. Natomiast do osiągnięcia poziomu 35% wymagane byłoby przekazanie 559,6223 Mg odpadów komunalnych, w efekcie brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu wyniosła 316,7572 Mg. Taki stan rzeczy wyczerpuje dyspozycję art. 9x ust. 2 wskazanej ustawy, w której przewidziano nałożenie z tego tytułu sankcji finansowej w postaci kary pieniężnej obliczanej na zasadach określonych w ust. 3 powyższego przepisu, jako iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz jednostkowej stawki określonej w stosownym akcie wykonawczym. Z brzmienia zaprezentowanych wyżej unormowań wynika zatem, że przesłanką wymierzenia spornej sankcji jest sam obiektywny fakt naruszenia prawa, polegającego na braku realizacji obowiązku określonego w tych przepisach. W konsekwencji, organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę, że w toku postępowania prowadzonego w niniejszych ramach nie bada się okoliczności, które temu naruszeniu towarzyszą, takich jak stopień zawinienia zobowiązanego, sytuacja rynkowa, a także osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego czy też adekwatności podejmowanych przez nią działań (por. wyrok WSA w Opolu z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Op 324/19, wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3002/18 oraz wyroki tutejszego Sądu z 31 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1714/22, z 18 września 2024 r., sygn.. akt II SA/Gl 371/24, z dnia 6 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 379/25).
W tym kontekście nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi, w których skarżąca nawiązuje do braku winy w osiągnięciu spornych limitów oraz wytyka organom nieuwzględnienie stopnia przyczynienia się do powstałego naruszenia prawa, czy wręcz podnosi, że nie miała na jego zaistnienie żadnego wpływu. Okolicznością dostatecznie uzasadniającą wymierzenie kary na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jest bowiem sama obiektywnie pojęta bezprawność polegająca na nieosiągnięciu efektu wskazanego w art. 9g wskazanej regulacji. Przedmiotowy wymóg został sformułowany w tym ostatnim przepisie w sposób jasny, jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości interpretacyjnych a tym samym, wbrew wywodom skarżącej, nie mają tu zastosowania art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców (nakazujące rozstrzyganie istniejących wątpliwości faktycznych oraz prawnych na korzyść przedsiębiorcy). Wypada dodać, że podmiot decydujący się na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie odbierania odpadów, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów prawa jak również odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Od strony działającej w tych ramach jako podmiot profesjonalny można bowiem oczekiwać wiedzy o obowiązujących zasadach regulujących przedmiotową materię oraz o konsekwencjach naruszenia tych reguł i dlatego planując swoją działalność powinna ona czynić to w taki sposób, aby wypełnić przewidziane prawem wymogi.
Znaczna część zarzutów zawartych w skardze odnosi się do braku zastosowania przez orzekające w sprawie organy instytucji odstąpienia od wymierzenia spornej kary. W tym kontekście skład orzekający w pełni podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21 (publ. ONSAiWSA z 2022 r., nr 5, poz. 63), w którym zwrócono uwagę, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się art. 189f k.p.a.. Podnoszona przez stronę argumentacja dotycząca niezastosowania tego przepisu w sprawie jest jednak zdaniem Sądu chybiona, jako że z uzasadnień obu kwestionowanych przez nią decyzji wynika, że organy dostatecznie wnikliwie przeanalizowały możliwość odstąpienia od wymierzenia kary i odniosły się do kwestii istnienia podstaw zastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 189f k.p.a. Wymaga podkreślenia, że instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Wystąpienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary uzależnione jest natomiast w szczególności od tego, czy naruszenie prawa można uznać za znikome. Ustawodawca nie sprecyzował, jakim przypadkom naruszenia prawa można przypisać "znikomy" charakter, natomiast w literaturze przedmiotu wyróżniono stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne, czyli takie, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Po 625/23, publ. Lex nr 3644367). Ze znikomym naruszeniem prawa mamy zatem do czynienia wtedy, gdy wywołało ono jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło (por. A. Cebera, J. G. Firlus [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, W. 2019, uwagi do art. 189f). Godzi się przy tym wyjaśnić, że przesłanka "znikomości" naruszenia prawa nie podlega rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny, bowiem analiza w tym zakresie należy do organu, który powinien ocenić, czy w danym przypadku zachodzą podstawy do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2411/21, publ. Lex nr 3571407).
Wbrew twierdzeniom strony, orzekające w sprawie organy wyjaśniły, że przeszkodą wykluczającą odstąpienie od nałożenia spornej kary stanęła waga naruszenia. Niezależnie bowiem od jego relatywnie niewielkiego rozmiaru wyrażonego w procentach jest ono na tyle istotne, że przeczy zasadności zastosowania art. 189f §1 pkt 1 k.p.a.. W tym względzie warto zauważyć, że strona w przeszłości wielokrotnie popełniała delikt polegający na niedochowaniu wymogu wynikającego z art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Tymczasem już sama powtarzalność w dłuższym okresie naruszeń obowiązków wynikających z przepisów prawa nie pozwala na uznanie, że ich waga jest znikoma. Przyjęcie innego stanowiska podważałoby cel przyjęcia obowiązujących w tym względzie uregulowań, związanych z ochroną środowiska. Należy mieć też na uwadze, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu ma wpływ na osiągnięcie całościowo przez gminę wymaganych dla niej poziomów. Ewentualnie niezachowanie przez gminę wymaganych w tym zakresie poziomów wiąże się zaś z wymierzeniem jej odpowiednich kar, którymi mogą być w efekcie obciążeni jej mieszkańcy (zwłaszcza w wyniku podwyżek opłat za odbiór odpadów). Nie można zatem przyjąć, aby w tych warunkach waga naruszenia prawa była znikoma i to nawet w sytuacji, gdyby faktycznie - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - gmina w danym roku osiągnęła obowiązujące ją poziomy recyklingu odnośnie do danych frakcji odpadów.
Wypada dodać, że chociaż w świetle art. 3b oraz art. 9g ustawy z 13 września 1996 r., obowiązek zachowania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu spoczywa w równym stopniu na podmiocie odbierającym odpady jak i na gminie, to jednak organizowanie odbioru odpadów w zakresie wskazanym w drugim z tych przepisów obciąża nie gminę, lecz wspomniany podmiot, który realizuje to zadanie w ramach umów zawartych z właścicielami nieruchomości.
Zauważyć należy, że instytucje wskazane w art. 189f k.p.a mają w istocie rzeczy charakter wyjątkowy albowiem w sytuacji, gdy ustawodawca nałożył na dany podmiot pewien obowiązek, wówczas podmiot ten powinien ów obowiązek wykonać, z kolei kara administracyjna stanowi naturalną reakcję za jego niedochowanie. Wspomniane instytucje trzeba więc stosować ze szczególną rozwagą, gdyż w przeciwnym wypadku zasadą stałoby się odstępowanie od nakładania kar, a wyjątkiem ich nakładanie. W ocenie składu orzekającego nie jest także trafny zarzut braku rozważenia zasadności środków prawnych przewidzianych w § 3 w związku z § 2 powyższego przepisu. Normy te stanowią, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia zaś w sytuacji przedstawienia takich dowodów odstępuje od wymierzenia kary. Podnoszona w tych ramach przez stronę argumentacja nie zasługuje na aprobatę albowiem chociaż konsekwentnie kwestionowała ona brak zastosowania przez organy takich rozwiązań, to jednak warto raz jeszcze odnotować, że zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego nie wykazała, aby podejmowała czynności zmierzające do usunięcia skutków naruszenia prawa, czy też do powiadomienia właściwych podmiotów o tym fakcie. Skoro zatem jest przedsiębiorcą działającym w sposób profesjonalny, a dołączony do akt sprawy materiał dowodowy nie potwierdza, aby wykazywała w niniejszym zakresie jakąkolwiek inicjatywę, to zobowiązywanie jej do tego już po stwierdzeniu naruszenia prawa czyli post factum byłoby niecelowe, gdyż nie mogłoby prowadzić do realizacji celu powyższej normy, polegającego na dążeniu do usunięcia naruszenia lub neutralizacji jego skutków.
Na ocenę legalności wydanej w sprawie decyzji nie mogą także wpływać przywoływane przez stronę decyzje wydane w ramach odrębnych postępowań administracyjnych. Jakkolwiek bowiem podkreśla ona, że rozstrzygnięcia te zapadły w podobnych stanach faktycznych, to jednak po pierwsze wykraczają one poza zakres objęty kontrolą sądową w sprawie niniejszej, a po drugie - nie chodzi tu o sytuacje tożsame, a zatem nie sposób wykluczyć, że w innych przypadkach istniały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 lub § 2 i 3 k.p.a
W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań Sąd uznał, że postępowanie w sprawie przeprowadzono w sposób prawidłowy z uwzględnieniem wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, który poddano ocenie w sposób uprawniony, zgodny z zasadą swobodnej oceny dowodów, a wydane rozstrzygnięcie umotywowano dostatecznie wyczerpująco czyniąc zadość wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a.. Tym samym chybione są zarzuty skarżącej o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3, 138 § 1 pkt 1, 189d pkt 1, 2, 5, art. 189f § 1 pkt 1 wskazanego Kodeksu, jak również art. 8, art. 10 i art. 11 ustawy - Prawo przedsiębiorców. Wbrew twierdzeniom strony, kwestionowana przez nią decyzja nie koliduje także z art. 9g, art. 9x ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ani z innymi normami prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że brak jest podstaw, które uzasadniałyby wzruszenie zaskarżonego aktu i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.