II SA/Gl 540/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę małżonków B. W. i Z. W. na negatywną opinię kwalifikacyjną Ośrodka Adopcyjnego w S. z dnia 12 lutego 2025 r., dotyczącą ich kandydatury do przysposobienia dziecka. Skarżący zarzucili Ośrodkowi naruszenie przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym brak szczegółowego uzasadnienia negatywnej opinii, brak wskazania obszarów wymagających poprawy oraz brak pouczenia o prawie do skargi. Podkreślili również, że opinia zawierała informacje niezgodne ze stanem faktycznym i nie uwzględniała specyfiki sytuacji dzieci, w tym ich silnej więzi z dotychczasową rodziną zastępczą. Sąd, analizując sprawę, stwierdził, że zaskarżona opinia jest skrajnie lakoniczna i arbitralna, nie spełniając wymogów określonych w art. 172a ust. 1 i 5 ustawy. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa ma charakter formalny, ale nie wyklucza badania oczywistych sprzeczności między opinią a zgromadzoną dokumentacją oraz oceny, czy uwzględniono wszystkie istotne okoliczności. Sąd uznał za niedopuszczalne próby uzupełnienia braków opinii przez Ośrodek w odpowiedzi na skargę. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżony akt, zasądzając od Ośrodka na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi formalne uzasadnienia opinii administracyjnych, w szczególności opinii kwalifikacyjnych w procedurze adopcyjnej. Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi.
Dotyczy specyfiki opinii kwalifikacyjnych w procedurze adopcyjnej, ale zasady dotyczące uzasadnienia aktów administracyjnych i zakresu kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy negatywna opinia kwalifikacyjna kandydata do przysposobienia dziecka musi zawierać szczegółowe uzasadnienie przyczyn jej wydania oraz wskazanie obszarów wymagających poprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 172a ust. 5 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, negatywna opinia kwalifikacyjna musi zawierać szczegółowe uzasadnienie przyczyn wydania negatywnej opinii i ewentualne wskazanie obszarów wymagających poprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak szczegółowego uzasadnienia i wskazania obszarów do poprawy w negatywnej opinii kwalifikacyjnej stanowi naruszenie art. 172a ust. 5 ustawy, czyniąc opinię lakoniczną i arbitralną.
Czy próby uzupełnienia braków uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej przez organ w odpowiedzi na skargę są dopuszczalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, próby uzupełnienia braków uzasadnienia negatywnej opinii kwalifikacyjnej przez organ w odpowiedzi na skargę są niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że opinia, a nie odpowiedź na skargę, podlega ocenie sądu, a odpowiedź na skargę nie może stanowić 'aneksu' do rozstrzygnięcia ani miejsca do dokonywania brakujących ustaleń faktycznych czy formułowania nowych ocen prawnych.
Czy sąd administracyjny może badać oczywiste sprzeczności między opinią kwalifikacyjną a zgromadzoną dokumentacją oraz czy opinia uwzględnia wszystkie istotne okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny, mimo ograniczonej kontroli formalnej, może badać, czy pomiędzy opinią a zgromadzoną dokumentacją nie występują oczywiste sprzeczności oraz czy w świetle treści opinii zajęte w niej negatywne stanowisko wyrażone zostało po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod kątem formalnym, ale nie może tracić z pola widzenia, czy opinia uwzględnia wszystkie istotne okoliczności wynikające ze zgromadzonej dokumentacji, zwłaszcza w kontekście nadrzędnej wartości, jaką jest dobro dziecka.
Przepisy (15)
Główne
u.w.r. art. 172a § 5
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Negatywna opinia kwalifikacyjna musi zawierać szczegółowe uzasadnienie przyczyn wydania negatywnej opinii i ewentualne wskazanie obszarów wymagających poprawy, z jednoczesnym pouczeniem strony o przysługującym prawie wniesienia do sądu administracyjnego skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla akt lub czynność naruszającą prawo.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony akt.
u.w.r. art. 172a § 5
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Negatywna opinia kwalifikacyjna podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.w.r. art. 172a § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Opinia kwalifikacyjna powinna zawierać w szczególności informacje dotyczące spełnienia wymagań, posiadania kwalifikacji osobistych, oceny motywacji, sytuacji materialnej i mieszkaniowej, niekaralności oraz stanu zdrowia kandydata.
u.w.r. art. 172a § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Wyliczenie elementów opinii kwalifikacyjnej w art. 172a ust. 1 nie jest wyczerpujące.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Negatywna ocena kandydata do przysposobienia dziecka podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako akt z zakresu administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 209
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
k.r.o. art. 114 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przysposobić można osobę małoletnią tylko dla jej dobra.
k.r.o. art. 117 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przysposobienie następuje przez orzeczenie sądu opiekuńczego na żądanie przysposabiającego.
u.w.r. art. 154 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Prowadzenie procedur przysposobienia oraz przygotowanie kandydatów do przysposobienia dziecka stanowi wyłączną kompetencję ośrodka adopcyjnego.
u.w.r. art. 172 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dotyczy szkolenia kandydatów do przysposobienia dziecka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak szczegółowego uzasadnienia przyczyn wydania negatywnej opinii kwalifikacyjnej. • Brak wskazania obszarów wymagających poprawy w negatywnej opinii kwalifikacyjnej. • Brak pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. • Opinia zawierała informacje niezgodne ze stanem faktycznym i nie uwzględniała wszystkich istotnych okoliczności, w tym dobra dzieci. • Próby uzupełnienia braków uzasadnienia opinii w odpowiedzi na skargę są niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Opinia nie spełnia w żadnym zakresie wymogów określonych przez wskazane przepisy. Jest skrajnie lakoniczna, kilkulinijkowa, bez należytego uzasadnienia, a przez to arbitralna. • Za niedopuszczalne uznać należy podejmowane przez Ośrodek w udzielonej odpowiedzi na skargę próby konwalidowania uchybień i braków uzasadnienia negatywnej opinii o skarżących jako kandydatach do przysposobienia. • Należy zdecydowanie podkreślić, że to opinia a nie odpowiedź na skargę podlega ocenie Sądu z punktu widzenia zgodności z prawem. • Wniesienie odpowiedzi na skargę umożliwia jedynie odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów. Nie stanowi natomiast miejsca do dokonywania przez organ brakujących ustaleń faktycznych, czy też formułowania nowych ocen prawnych. • Organ ma obowiązek, by przy wydawaniu opinii wszechstronnie i wyczerpująco rozważyć wszystkie okoliczności sprawy. • Uchylając zaskarżony akt Sąd w żaden sposób nie przesądza o istnieniu lub braku okoliczności przemawiających za ewentualnym wydaniem opinii negatywnej.
Skład orzekający
Artur Żurawik
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
przewodniczący
Krzysztof Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne uzasadnienia opinii administracyjnych, w szczególności opinii kwalifikacyjnych w procedurze adopcyjnej. Zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami administracyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki opinii kwalifikacyjnych w procedurze adopcyjnej, ale zasady dotyczące uzasadnienia aktów administracyjnych i zakresu kontroli sądowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie procesu adopcyjnego i podkreśla znaczenie prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnych, co jest istotne zarówno dla prawników, jak i dla osób zaangażowanych w procedury adopcyjne.
“Sąd uchyla negatywną opinię adopcyjną: kluczowe jest uzasadnienie, nie 'domysły' urzędnika.”
Dane finansowe
WPS: 697 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.