II SA/GL 532/25

II SA/Gl 532/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 736
art. 31 ust. 1
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi M. S. (S.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 6 lutego 2025 r. nr SOV.621.1.2.2025 w przedmiocie zameldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 listopada 2024 r., nr [...] Wójt Gminy R., działając na postawie art. 31 ust.1 ustawy z dnia 24 września 2010 r.
o ewidencji ludności ( Dz. U. z 2024 r., poz. 736) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 – dalej kpa), po rozpatrzeniu wniosku Z. S., A. U. oraz E. S. (dalej – wnioskujące), orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] 2021 r. faktu zameldowania M. S. na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w miejscowości W..
Decyzja organu I instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 13 lipca 2022 r. wnioskujące, jako współwłaścicielki budynku położonego w miejscowości W. ul. [...], wystąpiły do Wójta Gminy R. o wymeldowanie M. S., A. S. i A.1 S.1 z ww. budynku. Uzasadniły swój wniosek tym, że dom nie spełnia warunków mieszkalnych oraz, że nieruchomość jest niezamieszkała. Do wniosku została dołączona kserokopia Aktu Poświadczenia Dziedziczenia nr [...], Akt Notarialny nr [...] oraz kserokopia wypisu z rejestru gruntu.
Decyzją Nr Nr [...] z dnia 29 września 2022 r. Wójt Gminy R. orzekł o odmowie wymeldowania wyżej wymienionych osób wskazując, że ww. osoby nie opuściły dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nadal w nim przebywały.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyły wnioskujące oraz R. S..
Decyzją z 21 grudnia 2022 r., nr [...] Wojewoda Śląski uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, podnosząc przede wszystkim, że organ I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić właściwy przedmiot postępowania, a mianowicie czy w przedmiotowej sprawie nie należy prowadzić postępowania pod kątem prawidłowości danych zawartych
w zgłoszeniu pobytu stałego - stosownie do art. 31 ust.1 ustawy o ewidencji ludności. Rozpatrując sprawę ponownie organ I instancji przyjął, że w zaistniałym stanie faktycznym należy przeprowadzić postępowanie co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu meldunkowym.
Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że postępowanie
w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej dotyczącej zameldowania prowadzone jest w oparciu o inną podstawę prawną niż postępowanie o wymeldowanie, jednakże w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z tym samym przedmiotem, postępowanie dotyczy tego samego budynku, a ponadto przy udziale tych samych stron dlatego, w związku z powyższym biorąc pod uwagę zasadę szybkości postępowania oraz ekonomiki procesowej, organ I instancji postanowił włączyć materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu o wymeldowanie i wykorzystał w obecnie prowadzonym postępowaniu dowodowym
W konsekwencji ustalono, że już z informacji zawartej we wniosku
o wymeldowanie M. S. można było wywieść, że powinno ono toczyć się
w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Informacją wskazującą na fakt niezamieszkania spornej nieruchomości organ gminy powziął w dniu 2 sierpnia 2022 r. z korespondencji e-mail nadesłanej przez Z. S., gdzie wnioskodawczyni wskazywała na korelację zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania z rozpoczętymi pracami porządkowymi oraz przygotowaniem spornego lokalu do wizji mającej mieć miejsce. Nadto, organ meldunkowy posiadał informację świadczącą, iż w miesiącu maju 2022 r. toczyła się przy udziale Urzędu Gminy R. sprawa w zakresie drzew rosnących na spornej posesji, których rozmiar wpływał na bezpieczeństwo i widoczność. A samo zgłoszenie sprawy przez sąsiada - do organu gminy podyktowane było faktem, że nieruchomość jest niezamieszkała. W wizji udział brały dwie ze współwłaścicielek tj. Z. S. oraz E. S., natomiast z protokołu przedmiotowej wizji (Protokół-zgłoszenie wycinki drzew/stempel organu gminy) dołączonego do akt sprawy nie wynika by udział w wizji miały zameldowane pod spornym adresem. Powyższe sugeruje, iż do zameldowania M. S. mogło dojść z naruszeniem przepisów ustawy o ewidencji ludności.
Organ I instancji wyjaśnił, że zameldowanie osoby spełniającej przesłankę faktycznego zamieszkiwania w lokalu z zamiarem pobytu stałego następuje
w formie czynności materialno- technicznej, na podstawie prawidłowo wypełnionego i podpisanego formularza, poprzez rejestrację tego faktu w rejestrze mieszkańców. Przepisem regulującym kwestię zameldowania jest art. 27 ust.1 ustawy o ewidencji ludności, który stwierdza, że obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego łub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Przepis ten uzależnia zatem zameldowanie w określonym lokalu na pobyt stały łub czasowy od spełnienia przesłanki faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym zameldowanie ma nastąpić. Zameldowanie osoby pomimo niespełnienia tych wymagań czyni czynność zameldowania wadliwą od samego początku. Z kolei art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności stanowi, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.
Zdaniem organu zebrane w sprawie dowody wskazują jednoznacznie, że M. S. w dniu [...] 2021 r. tj. w dniu zgłoszenia pobytu stałego nie zamieszkiwała w nieruchomości znajdującej się w miejscowości W. ul. [...]. Co istotne, przebywała wówczas w W., gdzie studiowała.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła jej adresatka, domagając się jej uchylenia, względnie uchylenia i przekazania sprawy do dalszego prowadzenia. W jego uzasadnieniu podniosła, iż organ rażąco naruszył art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz rażące naruszenie przepisów o ewidencji ludności. Przede wszystkim zarzuciła, iż zeznania świadków zostały potraktowane
w sposób wybiórczy. Odnosząc się do zeznań świadka M. K., podkreśliła, że pozostaje z nim w sporze dotyczącym przebiegu granic działek.
W konsekwencji odwołująca wskazała, że wraz z matką i siostrą od [...] 2021 r. do dzisiaj zamieszkują i przebywają pod wskazanym adresem. Nawet kiedy nie ma ich w domu z powodu pracy, szkoły, uczelni czy urlopu, a ogród jest nie skoszony, nie oznacza to, że dom jest nie zamieszkały, co próbowały udowodnić wnioskodawczynie robiąc zdjęcia domu z zewnątrz (do domu nie weszły).
Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda Śląski utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Podkreślił, że organ ewidencyjny miał obowiązek skupić się na przesłankach umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 31 ustawy
o ewidencji ludności, co też uczyniono, nie naruszając art. 7 k.p.a. i trafnie wywodząc wystąpienie przesłanek prowadzących do wydania decyzji. W toku postępowania wyjaśniającego nie przedstawiono bowiem dowodów potwierdzających zamieszkiwanie spornej nieruchomości w dacie zameldowania. W trakcie rozprawy administracyjnej również skarżąca nie kwestionowała, że nie zamieszkiwała w przedmiotowym budynku w chwili zameldowania.
W konsekwencji wyjaśniono, że uchylenie czynności zameldowania dokonanej w 2021 r. jest wynikiem jedynie stwierdzenia pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony do lokalu, w przypadku oczywiście, gdy taka osoba jakieś prawa do lokalu posiada. Co więcej, brak jest przeszkód, by odwołująca ponownie dokonała zameldowania w formie czynności materialno-technicznej na podstawie wypełnionego
i podpisanego formularza meldunkowego, jeżeli będzie to poprzedzone zamieszkaniem w tejże nieruchomości i będą spełnione pozostałe wymagane prawem przesłanki.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka domagając się jej uchylenia w całości oraz zobowiązania przez sąd organu do wydania w określonym terminie decyzji/postanowienia ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia, ewentualnie uchylenia w całości decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła, iż organ naruszył art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak weryfikacji okoliczności wskazywanych przez skarżącą, a także art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania przez organ powodów, przez które innym dowodom odmówił wiarygodności.
Wydanej decyzji skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, twierdząc, iż istniały podstawy do jej uchylenia. Uzasadniając skargę podniosła, iż zeznania świadków zostały potraktowane wybiórczo. Skarżąca odniosła się również do zeznań złożonych w sprawie o wymeldowanie, wskazując, że w dniu zameldowania nie było możliwości zamieszkać w rzeczonym budynku m.in. ze względu na konieczność przeprowadzenia deratyzacji czy napraw hydraulicznych, dodała wtedy, że do lokalu wprowadziła się w czerwcu 2022 r. Zdaniem skarżącej ww. zeznała wówczas bardzo ogólnie co do daty faktycznego zamieszkania w spornym lokalu. Dodatkowo podniosła, iż wraz matką i siostrą nieprzerwanie od [...] 2021 r. realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe: mieszkają, nocują, spożywają posiłki, wypoczywają, przechowują rzeczy, przyjmują wizyty w spornym lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: - "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r., poz. 274 – dalej także jako "u.e.l.") obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania jest meldunek na pobyt stały, rozumiany jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 27 ust. 1 u.e.l.).
Obowiązek meldunkowy powinien zostać zrealizowany najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca (art. 27 ust. 1 u.e.l.). Obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy na piśmie utrwalonym w postaci papierowej przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz - do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu (art. 28 ust. 1 u.e.l.). Jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (art. 31 ust. 1 u.e.l.).
Analiza powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje na określoną sekwencję zdarzeń składających się na pojęcie "zameldowania". Osoba ubiegająca się o meldunek musi zamieszkiwać w danym lokalu (wymagane jest potwierdzenie pobytu). Następnie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od przybycia do nowego miejsca zamieszkania jest zobowiązana do realizacji obowiązku meldunkowego. A contrario nie można przyjąć, że czynność zameldowania może nastąpić przed faktycznym zamieszkaniem pod danym adresem. Czynność taka będzie wadliwa i będzie uzasadniała zastosowanie rozwiązania przewidzianego w art. 31 ust. 1 ustawy.
W rozstrzyganej sprawie istotą sporu jest to, czy w momencie dokonania zameldowania skarżącej w budynku przy ul. [...] w miejscowości W. faktycznie przebywała ona tam z zamiarem stałego pobytu.
Organy administracji przeprowadziły w tym zakresie pogłębione postępowanie dowodowe. W jego ramach ustalono, że 2021 r. przedmiotowy budynek nie nadawał się do zamieszkania.
Przesłuchani w ramach postępowania wyjaśniającego świadkowie również zeznali, że w 2021 r. dom nie był zamieszkany. M. D., E. G., M. W. wskazały, że dopiero na wiosnę 2022 r. rozpoczęto prace przygotowawcze zmierzające do zamieszkania w przedmiotowym budynku, który wcześniej był opuszczony i niezamieszkały. M. K. zeznał zaś, że w zw. z poszukiwaniem zaginionych kóz w lipcu 2022 r. widział " na 100 %", że w omawianym budynku nikt nie mieszkał o czym świadczyła wysoka trawa w ogrodzie i brak jakichkolwiek śladów przejść.
Potwierdzenie powyższego można odnaleźć w innych dowodach. Dnia 23 marca 2021 r. organ gminy poinformował, w drodze elektronicznej, matkę skarżącej o konieczności uiszczenia opłat z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Jednakże nowa deklaracja została złożona dopiero w lipcu 2022 r., czyli ponad rok od zameldowania. Trudno za wiarygodne uznać twierdzenia matki skarżącej, że przez ponad rok wywoziła powstałe na terenie nieruchomości odpady do B., gdzie pracuje. Co istotne wnioskująca o wymeldowanie współwłaścicielka budynku E. S. w dniu 9 maja 2022 r. złożyła tzw. "zerową" deklarację, świadczącą o tym, że w budynku nikt nie zamieszkuje.
Matka skarżącej w ramach postępowania wyjaśniającego złożyła szereg dokumentów mających świadczyć o jej pobycie w przedmiotowym budynku w chwili zameldowania. Były to kserokopie zaświadczenia z miejscowego planu zagospodarowana przestrzennego, wniosku o przeniesienie numeru telefonu, zaświadczenia lekarskiego, protokołu przeglądu zbiornika gazu płynnego, deklaracji źródła ciepła, pomiarów kontrolnych ochrony katodowej dla zbiornika na gaz płynny, czy wreszcie protokołu nastawy zaworu bezpieczeństwa. Trafnie organy administracji uznały, że nie świadczą one o fakcie zamieszkiwania w przedmiotowym budynku. Niezależnie od tego noszą one daty późniejsze niż zgłoszenie pobytu stałego w związku z dokonaną czynnością zameldowania.
Za nie mające znaczenia należy uznać przedłożone przez matkę skarżącej dokumenty dotyczące sporów majątkowych pomiędzy nią a wnioskującymi o wymeldowanie. Pisma powyższe nie potwierdzają bowiem faktu zamieszkiwania (przez kogokolwiek) w budynku przy ul. [...] w miejscowości W. przed dniem [...] 2021 r.
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że organy administracji skutecznie wykazały, że skarżąca nie zamieszkiwała pod spornym adresem w dniu zameldowania. Zasadne było zatem podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art., 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.