Orzeczenie · 2025-09-10

II SA/Gl 453/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanahala namiotowapozwolenie na budowęlegalizacja obiektuwstrzymanie budowytrwałe związanie z gruntemobiekt tymczasowynadzór budowlany

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu budowy hali namiotowej o funkcji magazynowej. Inwestor twierdził, że hala jest obiektem tymczasowym, łatwym do demontażu, a opłata legalizacyjna została naliczona nieprawidłowo. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że hala, ze względu na wykonaną płytę żelbetową, wymiary (450 m² powierzchni zabudowy) i przeznaczenie magazynowe, spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem, na który wymagane było pozwolenie na budowę. Zgłoszenie budowy dokonane przez inwestora nastąpiło po rozpoczęciu kontroli i zostało objęte sprzeciwem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wielkość, konstrukcja i przeznaczenie hali wskazują na jej trwałe związanie z gruntem, a brak wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Sąd wyjaśnił również kwestię naliczania opłaty legalizacyjnej, wskazując, że w przypadku braku pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, opłata jest ustalana na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a nie art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a, który dotyczy obiektów tymczasowych spełniających określone warunki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja definicji budynku trwale związanego z gruntem w kontekście hal namiotowych oraz stosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej i opłat legalizacyjnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (hala namiotowa na płycie żelbetowej) i może wymagać adaptacji do innych typów obiektów tymczasowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy hala namiotowa, posadowiona na płycie żelbetowej, o wymiarach 15x30m i wysokości ok. 7,3m, jest budynkiem trwale związanym z gruntem w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, hala namiotowa spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem, ponieważ posiada fundamenty (płyta żelbetowa), dach, jest wydzielona przegrodami budowlanymi i jej wielkość, konstrukcja oraz przeznaczenie wymagają takiego związania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że hala namiotowa z płytą żelbetową, ścianami z blachy trapezowej i dachem z plandeki, o znaczących wymiarach, jest trwale związana z gruntem. Nawet jeśli elementy konstrukcyjne są przystosowane do demontażu, wielkość i sposób posadowienia przesądzają o jej charakterze jako budynku.

Czy obiekt budowlany, na który nie uzyskano pozwolenia na budowę ani nie dokonano zgłoszenia, a który jest w budowie lub został wybudowany, podlega wstrzymaniu i procedurze legalizacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać postanowienie o wstrzymaniu budowy, jeśli obiekt jest budowany bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, lub pomimo sprzeciwu.

Uzasadnienie

Prawo budowlane wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem robót budowlanych. Brak tych formalności stanowi samowolę budowlaną, która uzasadnia wstrzymanie budowy i wszczęcie procedury legalizacyjnej.

Jaka jest prawidłowa podstawa prawna i sposób ustalenia opłaty legalizacyjnej dla hali namiotowej wybudowanej bez pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Opłata legalizacyjna dla obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (niebędącego obiektem tymczasowym w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego) jest ustalana na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego, dotyczący niższej opłaty legalizacyjnej, odnosi się do tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Hala namiotowa w tej sprawie nie spełniała kryteriów obiektu tymczasowego, a brak pozwolenia na budowę skutkował koniecznością zastosowania art. 49d ust. 1 pkt 1.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 24 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.

Przepisy (14)

Główne

pr.b. art. 48 § 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

pr.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami, posiadającego fundamenty i dach.

pr.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy jako wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy.

pr.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego, obejmująca obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania lub niepołączone trwale z gruntem.

pr.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

pr.b. art. 49d § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej dla obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3 w związku z art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego, wznowienie postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.

pr.b. art. 49d § ust. 1 pkt 2 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy wysokości opłaty legalizacyjnej dla tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, ustalania stanu faktycznego, dowodów i uzasadnienia decyzji.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych jako sądów sprawujących wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Hala namiotowa, ze względu na swoje wymiary, konstrukcję (płyta żelbetowa) i przeznaczenie, jest budynkiem trwale związanym z gruntem. • Budowa hali bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. • Opłata legalizacyjna dla obiektu budowanego bez pozwolenia na budowę jest ustalana na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że hala jest obiektem tymczasowym i łatwym do demontażu. • Argument skarżącego o nieprawidłowym sposobie wyliczenia opłaty legalizacyjnej (powinna wynosić 5 000 zł na podstawie art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego).

Godne uwagi sformułowania

Zaliczenie obiektu budowlanego jako tymczasowego, do pierwszej kategorii obiektów zależy od zamiaru inwestora, który zakłada, że okres jego użytkowania w danym miejscu będzie krótszy niż trwałość techniczna i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. • Sam fakt, iż elementy konstrukcyjne hali takie jak plandeka, ściany czy profile aluminiowe, są przystosowane do wielokrotnego montażu w różnych miejscach, nie oznacza jeszcze, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem - kluczowe znaczenie ma tu wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i to, że względy bezpieczeństwa wymagają takiego związania. • W sytuacji, gdy inwestor wybuduje obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 5 pr.b., ale nie dopełni obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie znajduje zastosowania wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku trwale związanego z gruntem w kontekście hal namiotowych oraz stosowanie przepisów dotyczących samowoli budowlanej i opłat legalizacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (hala namiotowa na płycie żelbetowej) i może wymagać adaptacji do innych typów obiektów tymczasowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście obiektów tymczasowych, co jest istotne dla wielu inwestorów i wykonawców.

Czy hala namiotowa to już budynek? Sąd rozstrzyga o samowoli budowlanej i opłatach.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst