II SA/Gl 36/26

II SA/Gl 36/26 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Grzegorz Dobrowolski
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 61a par. 1, art. 8 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2025 poz 960
art. 80
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 4 listopada 2025 r. nr C.RUZ.4219.24.2025.1.BS w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 9 października 2025 r., znak [...]; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 9 października 2025 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" w K., działając na podstawie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 403, art. 409, art. 396 ust. 1 pkt 8 i art. 397 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.) oraz art. 16 ustawy z 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. z 2023 r., poz. 1963) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, zlokalizowanego w ul. [...] w G. na działce nr [...], poprzez wylot do rzeki [...] w km [...] na działce nr [...] przy ul. [...] w G..
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że wniosek w powyższej sprawie został złożony 8 lipca 2025 r. przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w G. (dalej jako strona, skarżąca lub Spółka), a z dołączonych doń dokumentów wynika, że podstawowym zadaniem objętego nim przelewu burzowego jest odciążenie systemu komunalnej kanalizacji ogólnospławnej oraz oczyszczalni ścieków w sytuacji wystąpienia gwałtownych opadów deszczu. Zdaniem organu administracji, wydanie wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego byłoby naruszeniem art. 16 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, jako że celem tego przepisu było usunięcie z obrotu prawnego obowiązujących pozwoleń na wprowadzanie ścieków przelewami burzowymi i rozszerzenie zakresu wydawanych pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie oczyszczonych ścieków o warunki dotyczące funkcjonowania przelewów burzowych, gdyż wprowadzanie ścieków przelewami burzowymi stanowi integralną część usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi i ma za zadanie zabezpieczenie oczyszczalni ścieków przed przeciążeniem hydraulicznym. Równocześnie podkreślono, że 1 stycznia 2024 r. weszły w życie zmiany przepisów art. 403 i art. 409 ustawy - Prawo wodne (wprowadzone na mocy art. 13 pkt 28 lit. b i pkt 29 lit. b ustawy o rewitalizacji rzeki Odry), w świetle których w pozwoleniu wodnoprawnym, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której pozwolenie dotyczy, ustala się także średnią roczną liczbę zrzutów z poszczególnych przelewów burzowych (art. 403 ust. 2 pkt 21 ustawy - Prawo wodne), a operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne powinien zawierać również określenie średniej rocznej liczby zrzutów z poszczególnych przelewów burzowych (art. 409 ust. 4a tej ustawy). Z uzasadnienia projektu powyższej nowelizacji wynika przy tym, że jej cel polega na doprecyzowaniu przepisów w zakresie wymagań dotyczących zarówno operatu wodnoprawnego jak i treści pozwolenia wodnoprawnego odnośnie wprowadzenia ścieków do wód z uwzględnieniem wprowadzania ścieków z przelewów burzowych do kanalizacji ogólnospławnej. W rezultacie, dla funkcjonowania przelewów burzowych niezbędne jest uzyskanie przez zakład (posiadający pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do środowisk oczyszczonych ścieków z oczyszczalni), pozwolenia wodnoprawnego czyniącego zadość wymogowi określonemu w powołanym art. 403 ust. 2 pkt 21 ustawy - Prawo wodne, czyli uwzględniającego także średnią roczną liczbę zrzutów z poszczególnych przelewów burzowych. W tych zaś warunkach brak jest możliwości wydania odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków wyłącznie przy pomocy przelewu burzowego, co wyklucza prowadzenie postępowania z wniosku strony, a tym samym w świetle art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnia odmowę jego wszczęcia.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia Spółka wniosła zażalenie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. domagając się uchylenia tego aktu w całości i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, a także przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGW Wody Polskie z 27 stycznia 2025 r. nr [...] o udzieleniu jej pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą wprowadzanie do wód rzeki [...] ścieków komunalnych poprzez przelew burzowy kanalizacji ogólnospławnej zlokalizowany w G. przy ul. [...]. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 61a § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie wystąpiły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy nawet "oczywiste" w ocenie organu podstawy do odmowy uwzględnienia żądania wnioskodawcy nie są równoznaczne z przesłankami odmowy wszczęcia postępowania, co poskutkowało pozbawieniem strony merytorycznego rozpoznania sprawy. Nadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 8 § 2 powołanego Kodeksu, polegające na wydaniu postanowienia w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów administracji publicznej, gdyż w identycznym stanie prawnym i w analogicznym stanie faktycznym organ pierwszej instancji wydał dla niej pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie do wód rzeki [...] ścieków komunalnych poprzez inny przelew burzowy kanalizacji ogólnospławnej, a w rezultacie kwestionowane postanowienie pozostaje w kolizji z jego dotychczasową praktyką. Dodatkowo skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 80 ustawy - Prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie i brak uwzględnienia, że ów przepis dopuszcza wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na podstawie decyzji właściwego organu, a żaden inny przepis, w tym art. 16 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry (dotyczący jedynie pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie do środowiska ścieków z oczyszczalni ścieków) nie zabrania wydawania takich decyzji. W uzasadnieniu zażalenia strona podniosła argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
Postanowieniem z 4 listopada 2025 r., nr C.RUZ.4219.24.2025.1.BS Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego aktu wpierw zaprezentowano dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie powołano się na art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ odwoławczy podkreślił, że przepis ten przewiduje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego: podmiotową, czyli wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną i przedmiotową, czyli inne uzasadnione przyczyny niemożności wszczęcia postępowania. W tym miejscu przyznano, że w warunkach niniejszej sprawy skarżąca to podmiot uprawniony do złożenia wniosku, gdyż - jak wynika z operatu wodnoprawnego - jest administratorem kanalizacji zakończonej wylotem do cieku [...] na działce nr [...] w G.. Równocześnie jednak podkreślono, że zachodzą inne uzasadnione przyczyny stanowiące przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego. Jakkolwiek zgodzono się ze stanowiskiem Spółki, że przepisy ustawy o rewitalizacji rzeki Odry jak i ustawy - Prawo wodne nie wskazują wprost, że po 1 stycznia 2024 r. nie jest możliwe uzyskanie odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, to jednak zaznaczono, że brak możliwości wydania takiego pozwolenia wynika z celów, jakim służyła nowelizacja przedmiotowych ustaw wchodząca w życie od tej daty, obejmująca zmianę art. 403 i art. 409 ustawy - Prawo wodne, w następstwie której w pozwoleniu wodnoprawnym, w dostosowaniu do rodzaju działalności, której dotyczy pozwolenie, ustala się także średnią roczną liczbę zrzutów z poszczególnych przelewów burzowych (art. 403 ust. 2 pkt 21 rzeczonej ustawy), a operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne powinien zawierać również określenie średniej rocznej liczby zrzutów z poszczególnych przelewów burzowych (art. 409 ust. 4a tego aktu). Z uzasadnienia projektu wspomnianej nowelizacji (wprowadzonej na mocy stosownych uregulowań ustawy o rewitalizacji rzeki Odry) wynika, że jej celem było doprecyzowanie przepisów w zakresie wymagań dotyczących operatu wodnoprawnego oraz treści pozwolenia wodnoprawnego odnośnie wprowadzenia ścieków do wód z uwzględnieniem wprowadzania ścieków z przelewów burzowych do kanalizacji ogólnospławnej. Równocześnie art. 16 ust. 1 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry zobowiązał zakłady wprowadzające do wód lub ziemi, ścieki z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej, o zmianę pozwoleń na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi, poprzez uzupełnienie ich warunków w zakresie wprowadzania ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej, zaś ust. 2 tego przepisu określa, że wydane przed 1 stycznia 2024 r. pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej wygasają bez odszkodowania, po upływie okresu, na jaki zostały wydane, jednak nie później niż do dnia 1 stycznia 2026 r., jeżeli nie zostały zmienione. Zdaniem organu odwoławczego, skoro ustawodawca postanowił o wygaśnięciu jedynie pozwoleń na wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych wydanych przed 1 stycznia 2024 r., to nie przewidział istnienia takich zezwoleń wydanych po tej dacie, co potwierdza uzasadnienie projektu ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, gdzie wskazano, że "obecnie występują przypadki udzielania odrębnych pozwoleń na wprowadzanie ścieków przelewami burzowymi, mimo że działanie to stanowi integralną część usługi wodnej polegającej na wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi i ma na celu zabezpieczenie oczyszczalni ścieków przed przeciążeniem hydraulicznym. Zasadne jest zatem usunięcie z obrotu prawnego obowiązujących pozwoleń na wprowadzanie ścieków przelewami burzowymi i rozszerzenie zakresu wydawanych pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie oczyszczonych ścieków o warunki dotyczące funkcjonowania przelewów burzowych". Zważywszy powyższe organ drugiej instancji wywiódł, że w świetle powołanych przepisów jak również przy uwzględnieniu celu ich wprowadzenia, uprawnione jest stanowisko o braku możliwości wydania odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej, gdyż kwestia ta powinna zostać rozstrzygnięta w pozwoleniu wodnoprawnym dla oczyszczalni ścieków, do której dopływa kanalizacja obejmująca owe przelewy burzowe. Tym samym w sprawie brak było podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia wniosku strony w trybie administracyjnym co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania przyznano, że art. 80 ustawy - Prawo wodne dopuszcza odprowadzanie do wód lub do ziemi, wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, o ile właściwy organ Wód Polskich ustali, w drodze decyzji, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód. Zaznaczono jednak, że dysponowanie przez dany podmiot decyzją, o której mowa w powołanym przepisie nie zastępuje pozwolenia wodnoprawnego i nie uprawnia do korzystania z wód bez takiego pozwolenia, a nadto z przedmiotowej normy wcale nie wynika, aby w aktualnym stanie prawnym możliwe było udzielenia odrębnego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do wód ścieków z przelewów burzowych kanalizacji ogólnospławnej. Organ odwoławczy zakwestionował także zasadność zarzutu naruszenia art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił bowiem, że po myśli tego unormowania, organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, podczas gdy na gruncie zagadnienia objętego przedmiotem niniejszej sprawy nie ukształtowała się żadna stabilna i utrwalona linia orzecznicza, z kolei sam fakt uprzedniego wydania wobec strony wadliwej decyzji z 27 stycznia 2025 r., mocą której w podobnym stanie faktycznym i prawnym udzielono jej pozwolenia wodnoprawnego na wyprowadzanie do rzeki [...] ścieków poprzez inny przelew burzowy nie stanowi przesłanki obligującej do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego w sprawie niniejszej zwłaszcza, że udzielenie pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z oczekiwaniami strony byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem, a w konsekwencji kolidowałoby z zasadą praworządności sformułowaną w art. 6 powołanego Kodeksu.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art.80 ustawy - Prawo wodne, polegające na jego niezastosowaniu i pominięciu, że norma ta dopuszcza wprowadzanie ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na podstawie decyzji właściwego organu, a żaden inny przepis, w tym art. 16 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, który dotyczy jedynie pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie do środowiska ścieków z oczyszczalni ścieków, nie zabrania wydawania takich decyzji. Nadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a to: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz z art. 61a § 2, poprzez błędne przyjęcie, że istniały podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy nawet "oczywiste" zdaniem organu podstawy do ewentualnej odmowy uwzględnienia żądania strony nie są równoznaczne z podstawami do odmowy wszczęcia postępowania, co doprowadziło do nieuprawnionego pozbawienia strony merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej; art. 8 § 2, polegające na wydaniu postanowienia w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej, jako że w identycznym stanie prawnym i w analogicznym stanie faktycznym organ wydał wobec niej uprzednio pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną obejmującą wyprowadzanie do rzeki [...] ścieków, poprzez inny przelew burzowy kanalizacji ogólnospławnej, a w takich warunkach zaskarżone postanowienie stanowi przejaw nieuzasadnionego odstępstwa od utrwalonej praktyki rozstrzygania w tego rodzaju sprawach.
W uzasadnieniu skargi strona zaakcentowała, że art. 16 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry nie wprowadza zakazu wydawania odrębnych pozwoleń wodnoprawnych dotyczących wyłącznie przelewów burzowych, lecz jedynie określa, że zakłady już posiadające pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi (w tym z przelewów burzowych) są zobowiązane do ich uzupełnienia do 1 lipca 2024 r. o warunki dotyczące owych przelewów, z kolei w świetle ust. 2 powołanego przepisu brak takiego uzupełnienia powoduje, że pozwolenia te wygasają najpóźniej do 1 stycznia 2026 r. Niniejsza norma ta dotyczy więc tylko podmiotów, które już posiadają ważne pozwolenia wodnoprawne i ma ona charakter aktualizacyjny, natomiast nie odnosi się do podmiotów, które dopiero ubiegają się o pozwolenie wodnoprawne obejmujące jedynie przelew burzowy ani też nie wyklucza wydania takiego pozwolenia. Spółka dodała, że ustawa o rewitalizacji rzeki [...] nie uchyliła art. 80 ustawy - Prawo wodne dopuszczającego wprowadzanie do wód lub do ziemi, wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, o ile właściwy organ Wód Polskich ustali, w drodze decyzji, że takie dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód. Jej zdaniem oznacza to, że ustawodawca utrzymał możliwość wydania pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego wprowadzanie do środowiska jedynie ścieków z przelewów burzowych. Równocześnie ponownie podkreślono, że organ pierwszej instancji odrębną decyzją z 27 stycznia 2025 r. udzielił stronie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków innym przelewem burzowym, a skoro akt ten wydany został w takim samym stanie faktycznym i prawnym a organ nie powołał żadnych okoliczności uzasadniających odmienne rozstrzygnięcie, postanowienie o odmowie wszczęcia jest równoznaczne z odstąpieniem od utrwalonej praktyki załatwiania tego rodzaju spraw. Dodatkowo strona zaznaczyła, że w ramach niniejszej sprawy była wzywana o uzupełnienie braków formalnych wniosku, a organ dokonywał w istocie jej merytorycznej analizy pod kątem materialnoprawnym zaś w takich okolicznościach powinien orzec co do istoty sprawy, a nie uchylać się od tego odmawiając wszczęcia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. wniósł o jej oddalenie i zasadniczo powtarzając argumentację z uzasadnienia swojej decyzji wywiódł, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W świetle powyższych uwag stwierdzono występowanie podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że zaskarżony akt nie odpowiada wymogom prawa, albowiem wydany został z naruszeniem obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznanej sprawie jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku strony o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków z przelewu burzowego komunalnej kanalizacji ogólnospławnej, zlokalizowanego w ul. [...] w G. na działce nr [...], poprzez wylot do rzeki [...] położony przy ul. [...] w G. na działce nr [...].
Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia jest art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (to jest żądanie wszczęcia postępowania), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W powołanej normie przewidziano dwie niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, z kolei drugą - istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ustawodawca nie skonkretyzował, o jakie "inne uzasadnione przyczyny" tu chodzi natomiast w piśmiennictwie oraz w judykaturze ukształtował się zasadniczo jednolity podgląd, że są to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub nie ma w obowiązujących przepisach podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 141/14 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, a także B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2017, s. 385; R. Stankiewicz, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 384). Odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" może zatem nastąpić w przypadkach, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), zaś organ bada na tym etapie jedynie kwestie formalnoprawne, analizując, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania.
W tym kontekście przyjdzie podnieść, że organy obydwu instancji przyjęły w rozpoznawanej sprawie, iż wystąpiła "inna uzasadniona przyczyna" wykluczająca wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku skarżącej, jako że w świetle mającego zastosowanie w sprawie stanu prawnego brak było normy materialnoprawnej umożliwiającej wydanie zgodnego z jej żądaniem pozwolenia wodnoprawnego, to jest obejmującego w sposób odrębny usługę wodną polegającą na odprowadzaniu do wód, ścieków poprzez pojedynczy przelew burzowy kanalizacji ogólnospławnej.
W świetle przedstawionego stanu faktycznego występującego w sprawie jak również obowiązującego stanu normatywnego przyjdzie zauważyć, że oba wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej, przed wydaniem kwestionowanych rozstrzygnięć przeprowadziły pogłębioną analizę stanu normatywnego w kontekście żądania zgłoszonego do organu administracji publicznej. W ramach prowadzonych rozważań organy te odwoływały się do różnych rodzajów wykładni przepisów mających zastosowanie w tej sprawie, łącznie z odwołaniem się do uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej zmiany w omawianym zakresie.
Już powyższe okoliczności pozwalają uznać, że organy administracji publicznej wypowiadające się w sprawie podejmowały rozstrzygnięcie wbrew wskazaniom, które same przywoływały w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Skoro zastosowanie art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego i odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" może nastąpić w przypadkach, gdy na pierwszy rzut oka można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania, to w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Oznacza to, że organy administracji publicznej wypowiadające się w rozpoznawanej sprawie w sposób wadliwy zastosowały przywoływany przepis prawa procesowego, a wadliwość ta uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi.
Obok przywoływanych powyżej argumentów przemawiających za wadliwością wydanego rozstrzygnięcia wskazać należy, na jeszcze inną okoliczność która potwierdza trafność powyższej uwagi, a mianowicie wydanie przez organ pierwszej instancji na rzecz skarżącej spółki 27 stycznia 2025 r. stosownej decyzji administracyjnej normującej tożsamą sprawę z tą, która legła u podstaw wydania skarżonego postanowienia. Oznacza to, że organy administracji publicznej w odniesieniu do tego samego stanu faktycznego wydały dwa odrębne rozstrzygnięcia. W tym przypadku argumentacja zamieszczona w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, że decyzja wydana 27 stycznia 2025 r. obarczona jest istotną wadliwością nie ma żadnego znaczenia, ponieważ potwierdza ona jedynie to, że w odniesieniu do żądania kierowanego do organu administracji wodnej przeprowadzone zostało postepowanie wyjaśniające i wydana stosowna decyzja administracyjna.
W konkluzji tej części rozważań przyjdzie uznać, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o postanowienia art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy stan prawny jest tak ukształtowany, że dla podjęcia stosownego rozstrzygnięcia nie jest konieczna pogłębiona wykładnia stanu normatywnego. Tym samym brak normy prawa materialnego uprawniającej organ administracji publicznej do wszczęcia stosownego postępowania administracyjnego nie może wynikać z procesu interpretacji mogących mieć w sprawie zastosowanie przepisów prawa.
Powyższe stwierdzenie zwalnia Sąd od analizy stanu normatywnego dotyczącego odprowadzanie ścieków do wód jest, albowiem w pierwszej kolejności w tym zakresie musza wypowiedzieć się organy administracji publicznej i podjąć stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne, które dopiero może zostać poddane ewentualnej kontroli ze strony sądu administracyjnego.
W tym kontekście podniesiony zarzut naruszenia art. 80 ustawy - Prawo wodne jest przedwczesny. Przepis ten dopuszcza wprowadzanie do wód lub do ziemi, wód opadowych lub roztopowych z przelewów kanalizacji deszczowej lub ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy, o ile właściwy organ Wód Polskich ustali, w drodze decyzji, że owo dopuszczenie nie koliduje z celami środowiskowymi dla wód lub wymaganiami jakościowymi dla wód. Zatem dopiero, gdy uprawnione do tego organy administracji wodnej się wypowiedzą będzie można tę problematykę rozważać.
W realiach rozpoznawanej sprawy podzielić należy podnoszony w skardze zarzut naruszenia postanowień art. 8 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który formułuje adresowany do organów administracji publicznej zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, bez uzasadnionej przyczyny. Z brzmienia przedmiotowej normy wynika jednoznacznie, że dotyczy ona wyłącznie sytuacji, w której organ w sposób utrwalony - czyli innymi słowy, w wielu swoich aktach podejmowanych na przestrzeni pewnego okresu czasu, prezentuje konsekwentnie jednolite stanowisko co do stosowania określonego przepisu prawa w danych okolicznościach. W rozpoznawanej sprawie naruszenie tego przepisu wynika z tego, że organ administracji wodnej nie tyle zmienił sposób interpretacji stosowanych norm prawnych w taki sposób, że wydał odmienne rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym. W sprawie tej organ administracji zanegował możliwość prowadzenia stosownego postępowania administracyjnego, a tym samym wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. W tym należy upatrywać naruszenia postanowień art. 8 § 2 powyższego Kodeksu.
Przeprowadzone powyżej rozważania pozwalają stwierdzić, że wypowiadające się w sprawie organy administracji wodnej dopuściły się naruszenia postanowień art. 61a Kodeksu postępowania, a tym samym wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyeliminowanego z obrotu prawnego wskazania dla organu pierwszej instancji ograniczone zostaną wyłącznie do zobligowania go do podjęcia stosownego postepowania i wydania przewidzianej prawem decyzji rozstrzygającej o żądaniu zgłoszonym przez skarżącą Spółkę.
O kosztach postępowania w kwocie 497 zł, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy. Składają się na nią koszty reprezentującego stronę adwokata, w wysokości 480 zł wynikającej z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215).
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.