II SA/Gl 293/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-06-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Grzegorz Dobrowolski Tomasz Dziuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Administracyjne postępowanie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 145 par. 1 pkt 4, art. 105, art. 149, art. 151 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o. o. w B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 10 grudnia 2024 r. nr IFXIII.7821.18.2024 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 10 grudnia 2024 r., nr IFXIII.7821.18.2024 Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "Organ odwoławczy") uchylił decyzję Prezydenta Miasta B.(dalej "Prezydent" lub "Organ I instancji") z 22 kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia, decyzji w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Organ I instancji, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie ostatecznej decyzji własnej z 31 lipca 2023 r., nr [...], odmówił uchylenia ww. decyzji. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 145 § 1 pkt 4, art. 150 § 1 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że decyzją ostateczną z 31 lipca 2023 r. udzielono zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na rzecz Prezydenta Miasta B.(dalej "Inwestor" lub "Uczestnik postępowania"), reprezentowanego przez Miejski Zarząd Dróg w B. Przedsięwzięcie objęte zezwoleniem polegało na rozbudowie ul. [...] w rejonie działki nr [...] obręb [...] L. w B.– drogi gminnej nr [...]. Inwestycja została zlokalizowana na działkach nr [...], [...], [...] ([...]), [...], [...], gmina B., obręb L.. Organ I instancji wyjaśnił, że wznowienie postępowania w sprawie ww. decyzji nastąpiło na żądanie "Z" sp. z o.o. z siedzibą w B.(dalej "Skarżąca" lub "Spółka"), postanowieniem z 20 lutego 2024 r. Skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. że bez własnej winy nie brała udziału jako strona w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Skarżąca wskazała, że inwestycja dotyczy jej żywotnych interesów, gdyż posiada zawartą na czas nieokreślony umowę użyczenia z [...] r. działki oznaczonej pgr [...] (przed podziałem) – aktualnie są to działki objęte ww. decyzją ostateczną nr [...] (nr [...], [...], [...]([...]), [...], [...]). Nadto przeprowadziła szereg prac budowlanych mających na celu przystosowanie ww. działki na potrzeby zatoki dla pojazdów ciężarowych. Organ I instancji stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez Spółkę z zachowaniem terminu ustawowego wynikającego z art. 148 k.p.a. Wskazana w podaniu o wznowienie data 16 listopada 2023 r. jako dzień, w którym przeprowadzono prace geodezyjne na terenie planowanej budowy została przez Organ I instancji uznana za wiarygodną datę uzyskania przez Spółkę informacji o wydanej decyzji ostatecznej. W tym zakresie odstąpiono od przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w tym również od przesłuchania zawnioskowanych świadków Dalej Organ I instancji wskazał, że o prowadzonym postępowaniu dotyczącym udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oraz o wydanej decyzji nr [...] wszyscy właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych wnioskiem Inwestora zostali powiadomieni stosownymi zawiadomieniami. Dodatkowo ukazały się na tablicy ogłoszeń, w BIP oraz prasie lokalnej obwieszczenia o wszczęciu postępowania w ww. sprawie i wydaniu decyzji. Na podstawie obwieszczeń inne strony miały prawo brania czynnego udziału w każdym stadium prowadzonego postępowania administracyjnego i złożenia odwołania od decyzji. W świetle powyższego Spółka nie będąc właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętej wnioskiem o wydanie decyzji ZRID nie mogła zostać zawiadomiona w formie pisemnej o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji. Przyjąć zatem należy, że nie zaistniała przesłanka braku udziału strony w postępowaniu. Dokonane przez organ zawiadomienia pozostałych stron w formie publicznych obwieszczeń pozostają w mocy również w stosunku do Spółki, co przesądza, że nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W odwołaniu od decyzji Spółka wskazała, że dokonane obwieszczenia były mylące bowiem inwestycja została zatytułowana zupełnie sprzecznie z faktycznie planowaną (zamiast "rozbudowa" winno być "przebudowa"). Nie sposób zatem uznać, że Spółka mogła się domyślić, iż sprawa dotyczy faktycznego przebudowania działki nr [...] w sposób rażąco sprzeczny z jej interesem prawnym i faktycznym, tj. że dojdzie do pozbawienia Spółki zatoczki, którą Spółka użytkuje na podstawie umowy użyczenia. Nadto Spółka zauważyła, że w obwieszczeniach posługiwano się numerami działek po podziale. Spółka zapoznając się z BIP musiałaby mieć uprzednią informację o tym, że numer działki [...] uległ zmianie na [...], a jest to okoliczność kluczowa dla ustalenia przedmiotu inwestycji. Dalej Spółka podniosła, że Organ I instancji winien wyznaczyć krąg stron na podstawie przepisów prawa materialnego w związku z art. 28 k.p.a. Kwestia sposobu zawiadomienia stron jest zatem kwestią wtórną. Zaskarżoną obecnie decyzją Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta z 22 kwietnia 2024 r. i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji. Po przeanalizowaniu całości zgromadzonych w sprawie akt oraz argumentów wniesionego odwołania, Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie zachowała terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania z art. 148 k.p.a. Wojewoda przytoczył przepisy specustawy drogowej regulujące tryb doręczenia stronom decyzji i wskazał, że Prezydent pominął je wydając 20 lutego 2024 r. postanowienie o wznowieniu postępowania. Wojewoda wskazał, że Prezydent podał do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji i zgodnie ze specustawą drogową zamieścił ją w formie publicznego obwieszczenia opublikowanego w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta B.i na elektronicznej tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta B. w dniach od 11 sierpnia 2023 r. do 25 sierpnia 2023 r. oraz w prasie lokalnej "[...]" z 11 sierpnia 2023 r. Biorąc powyższe pod uwagę, termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania upływał 25 września 2023 r. Natomiast wniosek o wznowienie został przez Spółkę złożony 4 grudnia 2023 r. Wobec powyższego Organ I instancji powinien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, brak było podstaw do jego dalszego prowadzenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Organowi I instancji. Wobec tego postępowanie pierwszoinstancyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że nie można mówić o pogorszeniu sytuacji Skarżącej na skutek zapadłego rozstrzygnięcia, co wyklucza naruszenie art. 139 k.p.a. Decyzja pierwszoinstancyjna miała charakter merytoryczny, zaś decyzja Wojewody charakter formalny. Pismem z 24 stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła na ww. decyzję Wojewody skargę do sądu administracyjnego. Decyzję Wojewody zaskarżyła w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 148 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że doręczenie stronie decyzji ze skutkiem prawnym jest tożsame z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy prawidłowa jego wykładnia nakazuje przyjęcie, że w kwestii zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie nie można wyłącznie oceniać przez pryzmat art. 49 k.p.a. w związku z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, a doręczenie stronie decyzji ze skutkiem prawnym nie jest tożsame z dowiedzeniem się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a.; 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe bowiem Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy organ powinien był przyjąć, że termin do złożenia wniosku rozpoczął swój bieg 16 listopada 2023 r., a nie 25 sierpnia 2023 r.; 3) art. 139 k.p.a. poprzez jego naruszenie wskutek wydania decyzji na niekorzyść Spółki, bowiem w wyniku odwołania wniesionego przez Skarżącą, Organ nie rozstrzygnął o materialnoprawnych uprawnieniach Skarżącej wskutek nieuprawnionego przyjęcia, że brak jest przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała argumenty na poparcie zarzutów, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Przypomnieć należy, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją procesową, której istotą jest prawna możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej wydaniem decyzji ostatecznej. Możliwość taka powstaje, gdy postępowanie prowadzące do ostatecznego załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną wskazaną wprost w przepisach k.p.a. lub przepisach odrębnych. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną następuje m. in. gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Podanie o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 i § 2 k.p.a.). Postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, które powinno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a. Zauważyć trzeba, że złożenie podania zawierającego żądanie wznowienia postępowania administracyjnego nie powoduje automatycznie wznowienia postępowania. Po złożeniu podania o wznowienie postępowania organ bada, czy zachowane są warunki formalne podania, czy wnioskujący dochował terminu do złożenia podania, a także ocenia dopuszczalność podmiotową i przedmiotową wznowienia postępowania. W przypadku, gdy organ stwierdzi przeszkody formalne to zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Podkreślić także należy, że w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest - tak jak w rozpoznawanej sprawie - na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - to badanie interesu prawnego wnioskodawcy następuje zasadniczo już po wznowieniu postępowania administracyjnego. Ustalenie, czy żądająca wznowienia postępowania jednostka ma interes prawny i czy została pozbawiona udziału w postępowaniu bez własnej winy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z zapewnieniem jej udziału w tym postępowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2019 r., II OSK 3355/17, opubl. w internetowej bazie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Mimo zatem, że wniesienie podania o wznowienie postępowania przez podmiot niebędący stroną co do zasady powinno skutkować odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to w przypadku wskazania jako przesłanki okoliczność wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ bada tę okoliczność w fazie postępowania rozpoznawczego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98; 5 kwietnia 2017 r., I OSK 2214/16; 19 maja 2017 r., II OSK 2411/15 - opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie Wojewoda wskazał na brak zachowania przez Skarżącą terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W ocenie Wojewody z uwagi na fikcję doręczenia decyzji ostatecznej Prezydenta z 31 lipca 2023 r. - wynikającą z art. 49 k.p.a. w związku z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej - termin na wniesienie wniosku upływał 25 września 2023 r. Skarżąca złożyła zaś wniosek o wznowienie postępowania 4 grudnia 2023 r. wskazując, że o decyzji dowiedziała się 16 listopada 2023 r. Wojewoda z uwagi na fakt, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. odstąpił od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kwestii posiadania przez Skarżącą przymiotu strony postępowania. Zdaniem Skarżącej fikcja doręczenia z art. 49 k.p.a. nie może być uznana za tożsamą z "dowiedzeniem się przez stronę o decyzji", w rozumieniu art. 148 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy dokonał zatem błędnej wykładni art. 148 § 2 k.p.a. i niezasadnie przyjął, że Skarżąca złożyła podanie o wznowienie postępowania po terminie. W konsekwencji powyższego niezasadnie uznał, że postępowanie wznowieniowe stało się bezprzedmiotowe oraz niezasadnie umorzył to postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Jednocześnie Skarżąca podkreśliła, że decyzja ostateczna z 31 lipca 2023 r. oddziałuje na jej interes prawny. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do właściwego określenia momentu, od którego należy liczyć bieg ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sytuacji, gdy o ostatecznej decyzji, której dotyczy wniosek, strony były zawiadamiane w trybie obwieszczeń. W ocenie Sądu, rację w tym sporze, należy przyznać Wojewodzie. Postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta z 31 lipca 2023 r. zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311; dalej "specustawa drogowa"). W zakresie doręczeń ww. decyzji zastosowanie znajdował art. 11f ust. 3 specustawy drogowej w związku z art. 49 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 49 k.p.a. jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Zaś przepis art. 11f ust. 3 specustawy drogowej jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 49 § 1 k.p.a. Przepis art. 11f ust. 3 specustawy drogowej, w brzmieniu jaki miał w sprawie zastosowanie, przewiduje, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej podlega doręczeniu wyłącznie wnioskodawcy (inwestorowi), natomiast pozostałe strony są zawiadamiane o jej wydaniu w drodze obwieszczeń, w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Nadto zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wysyłane jest dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Przepis ten stosuje się odpowiednio do zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania, z wyłączeniem zawiadamiania w drodze obwieszczenia w prasie lokalnej (art. 11f ust. 7 specustawy drogowej). Spółka nie była ani inwestorem ani (współ)właścicielem bądź (współ)użytkownikiem wieczystym terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji zrid. Wobec tego organ prowadzący postępowanie nie miał wobec niej obowiązku powiadomienia o wszczęciu postępowania ani doręczenia decyzji zrid na piśmie, a jedynie zawiadomienia o tych faktach w trybie art. 49 k.p.a. w związku z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej. Jednocześnie należy wskazać, że wskazany tryb zawiadomienia ma w swej istocie na celu umożliwienie każdemu potencjalnemu zainteresowanemu, który powołuje się (może powołać się) na posiadanie interesu prawnego w sprawie, możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2009 r., II OSK 1635/07, opubl. w CBOSA). Stosownie do art. 49 § 2 k.p.a. dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. Jak wskazuje się w orzecznictwie przepis art. 49 k.p.a. w sposób jednoznaczny stwierdza, że w przypadku obwieszczenia, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Decyzja ta jest natomiast publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnym stronom postępowania. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji, przyjmuje się w oparciu o treść art. 49 k.p.a. fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem 14 dni od publicznego ogłoszenia. Termin doręczenia decyzji obliczać zatem należy od pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione do wiedzy publicznej w sposób zwyczajowo przyjęty. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma zgodności co do tego jak należy liczyć termin na wniesienie podania o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy doręczenie decyzji nastąpiło w trybie przewidzianym w art. 49 k.p.a. Z jednej strony wskazuje się, że punkt odniesienia dla oceny, czy wnoszący podanie zachował termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. stanowi data faktycznego dowiedzenia się o decyzji, a nie data fikcyjnego jej doręczenia. Stanowisko to argumentowane jest wykładnią art. 148 § 2 k.p.a. wskazującą, że w hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie nie ma mowy o doręczeniu decyzji lub zawiadomieniu strony o decyzji, w rozumieniu art. 49 k.p.a. Zatem kwestia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie może być oceniana wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 49 k.p.a., uznającej obwieszczenie o decyzji za równoznaczne z jej doręczeniem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 marca 2018 r., II OSK 481/18; 4 marca 2015 r., II OSK 1686/13; 16 lutego 2023 r., II OSK 503/20; 5 grudnia 2024 r., III OSK 4667/21 – opubl. w CBOSA). Z drugiej jednak strony wskazuje się, że termin, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a., biegnie od dnia wystąpienia fikcji doręczenia decyzji, tj. po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie. Na uzasadnienie tego stanowiska wskazuje się, że zastosowanie trybu doręczenia decyzji z art. 49 k.p.a. obala domniemanie prawdziwości daty, w której strona dowiedziała się o decyzji. Przyjęcie w przepisach prawa określonego trybu doręczenia decyzji ma skutek prawny uznania, że strona dowiedziała się o decyzji. To czy strona podjęła czynności poznania treści decyzji nie ma znaczenia prawnego dla faktu ustalenia, że strona dowiedziała się o decyzji. Wykładnia przeciwna w istocie sprzeciwia się idei stosowania art. 49 k.p.a. i unicestwia jego praktyczne skutki, bo otwiera każdemu zainteresowanemu możliwość kwestionowania prawnej skuteczności, względem jego osoby, dokonanego publicznie ogłoszenia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 marca 2010 r., II OSK 45/10; 19 czerwca 2013 r., II OSK 447/12; 10 listopada 2016 r., II OSK 307/15; 22 października 2024 r., II OSK 86/22; z 8 maja 2025 r., II OSK 841/24 – opubl. w CBOSA). Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska, że skuteczne doręczenie stronie decyzji zrid w formie wynikającej z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej w związku z art. 49 k.p.a. odnosi ten skutek prawny, że strona dowiedziała się o tej decyzji w znaczeniu wynikającym z art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, statuowana w art. 49 k.p.a. fikcja prawna doręczenia decyzji lub powiadomienia o niej - wobec braku wyraźnego, odmiennego zastrzeżenia – rozciąga się na przepis art. 148 § 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie fikcja prawna doręczenia decyzji Prezydenta z 31 lipca 2023 r. nastąpiła z dniem 25 sierpnia 2023 r., a zatem jednomiesięczny termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną upływał w dniu 25 września 2023 r. Jednocześnie należy wskazać, że Skarżąca nie obaliła domniemania wynikającego z art. 49 § 2 k.p.a. w związku art. 11f ust. 3 specustawy drogowej. Skarżąca nie wykazała także, iż znalazła się w nadzwyczajnej, usprawiedliwionej sytuacji, która obiektywnie uniemożliwiła jej powzięcie wiedzy o decyzji, pomimo jej prawidłowego publicznego ogłoszenia w trybie art. 49 w związku z art. 11f ust. 3 specustawy drogowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2025 r., II OSK 841/24, opubl. w CBOSA). Odnosząc się do kwestii zmiany numeracji działki z [...] na [...] należy wskazać, że ani działka objęta umową użyczenia oznaczona jako pgr [...] ani działka nr [...] nie podlegały podziałowi w ramach postępowania o wydanie zrid. Z akt sprawy wynika, że do zmiany w danych ewidencyjnych doszło przed wszczęciem postępowania zakończonego decyzją Prezydenta z 31 lipca 2023 r. (por. informacja z rejestru gruntów dotycząca działki nr [...]). Okoliczność, że nie doszło do aktualizacji danych w zakresie oznaczenia użyczonej nieruchomości w umowie zawartej [...] r. obciąża zatem i Skarżącą. Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 139 k.p.a. to decyzja Wojewody o uchyleniu decyzji Organu I instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji nie stanowi decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym i nie rozstrzyga sprawy materialnej dlatego ani nie pogarsza ani nie poprawia sytuacji prawnej Skarżącej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2012 r., II GSK 1100/12, opubl. w CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 148 § 2 k.p.a., jak też naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 139 k.p.a., nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gl 293/25
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.