II SA/Gl 272/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargi A. K. i A. S. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organy administracji argumentowały, że część nieruchomości została nabyta na wniosek właściciela w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r., a pozostała część została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa drogi). Skarżący domagali się zwrotu nieruchomości, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd uznał skargi za zasadne, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Kluczowym argumentem sądu było naruszenie art. 136 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nakazuje prowadzenie jednego postępowania w przypadku zgłoszenia więcej niż jednego żądania zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości. Sąd stwierdził, że organ I instancji, prowadząc ponownie postępowanie, ograniczył się jedynie do wniosku jednej ze skarżących, pomimo że pierwotna decyzja dotyczyła wszystkich wnioskodawców. W związku z tym, sąd zobowiązał organ I instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wszystkich wnioskodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na konieczność kompleksowego prowadzenia postępowań w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy wnioski złożyło wielu spadkobierców, oraz na konsekwencje naruszenia tej zasady.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych na podstawie ustawy z 1958 r. oraz nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji może prowadzić odrębne postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy wnioski złożyło kilku spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji jest zobowiązany prowadzić jedno postępowanie dotyczące wszystkich żądań zwrotu udziałów w wywłaszczonej nieruchomości.
Uzasadnienie
Przepis art. 136 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami kategorycznie nakazuje prowadzenie jednego postępowania w przypadku więcej niż jednego żądania zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości. Wydanie decyzji częściowej narusza ten przepis i może istotnie ograniczyć prawa procesowe pozostałych uczestników.
Czy nieruchomość nabyta w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r. na wniosek właściciela podlega zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n.?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wówczas, gdy spełnione zostaną warunki do zwrotu wywłaszczonej części nieruchomości, a w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zwrotu tej nieruchomości.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy błędnie uznał, że wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n. do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r. na wniosek właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w akcie wywłaszczeniowym. Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na naruszeniu proceduralnym.
Przepisy (27)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Warunek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 136 § ust. 3b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nakaz prowadzenia jednego postępowania w przypadku więcej niż jednego żądania zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości lub jej części.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie art. 145 p.p.s.a.
Pomocnicze
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja nieruchomości zbędnej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Odnoszenie przepisów o zwrocie nieruchomości do sytuacji nabycia na cele uzasadniające wywłaszczenie na podstawie umowy notarialnej.
ustawa z 1958 r. art. 5 § ust. 3
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Nabycie nieruchomości na wniosek właściciela.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów dla dobra postępowania.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udostępnienia stronom akt sprawy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodów.
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania.
k.p.a. art. 104 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji.
k.p.a. art. 16 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ostateczność decyzji.
k.p.a. art. 71 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Uczestnicy postępowania.
k.p.a. art. 81a
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie wątpliwości.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów dla dobra postępowania.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania stron.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy obu instancji art. 136 ust. 3b u.g.n. poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia sprawy w całości i rozstrzygnięcie wyłącznie o uprawnieniu jednej ze skarżących, podczas gdy wniosek o zwrot nieruchomości złożyli także pozostali spadkobiercy. • Naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy organ I instancji powinien był rozstrzygnąć o wniosku wszystkich wnioskodawców.
Godne uwagi sformułowania
organ jest zobowiązany prowadzić jedno postępowanie dotyczące wszystkich żądań zwrotu udziałów w wywłaszczonej nieruchomości • wydanie decyzji częściowej pośrednio powoduje ten skutek, że organ nie prowadzi już jednego, lecz kilka postępowań w sprawie (a taki stan narusza art. 136 ust. 3b u.g.n.)
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sędzia asesor
Artur Żurawik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność kompleksowego prowadzenia postępowań w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, gdy wnioski złożyło wielu spadkobierców, oraz na konsekwencje naruszenia tej zasady."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych na podstawie ustawy z 1958 r. oraz nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – zwrotu wywłaszczonych gruntów, a orzeczenie podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań administracyjnych w sytuacji wielu uprawnionych.
“Sąd administracyjny: Jedno postępowanie dla wszystkich spadkobierców w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.