II SA/Gl 242/11

II SA/Gl 242/11 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2011-08-31
Data wpływu
2011-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II OZ 1061/11 - Postanowienie NSA z 2011-11-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 245, art. 246 par.1 w zw. z art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego na skutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r. oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie go od wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 700 (siedemset) złotych; 2. w pozostałym zakresie wniosek o prawo pomocy oddalić.
Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z dołączonego do niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (stosowanym w postępowaniu przed sądami powszechnymi) wynika m.in. że skarżący posiada zobowiązanie (kredyt) względem Banku [...] w W.
Na wezwanie Sądu wniosek ten złożony został w przewidzianej przepisami formie - tj. na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że F. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem – B. B. oraz T. Z. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi budynek mieszkalny o nieustalonej powierzchni (scharakteryzowany jako "stary dom") oraz "mały sklepik" będący przedmiotem dzierżawy. Wnioskodawca wskazał, że pomiędzy nim a małżonką panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Z kolei T. Z. studiuje, zaś syn rozpoczął działalność gospodarczą, która przynosi dochód w nieznanej mu wysokości. F. B. zadeklarował, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi mu dochód w wysokości około 1800 zł miesięcznie, natomiast T. Z. uzyskuje dochód (świadczenie rentowe oraz alimentacyjne) w łącznej wysokości około 800 zł.
Pismem z dnia 11 maja 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do:
- nadesłania dokumentów obrazujących przeciętne, miesięczne koszty utrzymania się rodziny skarżącego, tj. wydatki na energię elektryczną, wodę, usługi telekomunikacyjne, odbiór nieczystości, lekarstwa itp.,
- udokumentowania faktu zaciągnięcia pożyczki bankowej, o której mowa w formularzu nadesłanym do Sądu przy piśmie z dnia 9 maja 2011 r. oraz wysokości spłacanej raty,
- udokumentowanie dochodów małżonki oraz syna,
- podanie stopnia pokrewieństwa oraz aktualnego zajęcia T. Z. oraz udokumentowanie dochodów uzyskiwanych przez tę osobę - świadczeń alimentacyjnych oraz rentowych.
W piśmie procesowym, stanowiącym odpowiedź na to wezwanie, F. B. oświadczył, że jego syn nie pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, od 2009 r. prowadzi działalność gospodarczą i żyje na własny rachunek. Natomiast T. Z. jest siostrzenicą żony, kształci się na Uniwersytecie [...]w K., gdzie również mieszka. Z nadesłanego zaświadczenia, wystawionego przez Bank [...] w W. wynika, że w [...] r. skarżący zaciągnął zobowiązanie w wysokości 200.000 zł. Na dzień [...] r. zobowiązanie to wynosi 107.907,84 zł. Oprócz tego nadesłane zostało zaświadczenie, z treści którego wynika, że małżonka skarżącego osiąga dochód ze stosunku pracy w wysokości 1032 zł netto miesięcznie, a podsumowanie przychodów i rozchodów za miesiąc styczeń 2011 r. wykazało stratę w prowadzonej przez F. B. działalności gospodarczej rzędu 937 zł. Opłata za wodę wynosi 187 zł (za kwiecień br.) zaś faktura VAT (rozliczenie roczne) za energię elektryczną opiewa na kwotę 3263 zł (za okres 2010 - 2011 r.).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2011 r. oddalono wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia pełnomocnik skarżącego wniósł w ustawowym terminie sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazano, że skarżący w sposób należyty wykazał sytuację majątkową w jakiej się znajduje i to że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący przekazał wszystkie dokumenty o jakie został wezwany, zatem wniosek jego spełniał wszystkie wymogi stawiane mu przez art. 252 p.p.s.a. Sytuacja skarżącego zdaniem pełnomocnika, a w szczególności jego stan zdrowia, jak również niskie dochody i wysokie wydatki na utrzymanie siebie i rodziny, w tym koszty zaciągniętego zobowiązania w Banku [...] w W. sprawiają, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Jednocześnie wskazano, że T. Z. w okresie wakacji mieszkać będzie w domu wnioskodawcy.
Na podstawie zarządzenia z dnia 6 lipca 2011 r. ponownie wezwano pełnomocnika skarżącego do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przez nadesłanie zeznania podatkowego za rok 2010, przedłożenie zaświadczenia w jakich ratach spłacana jest pożyczka zaciągnięta w Banku [...], nadto wyjaśnienie czy syn B. mieszka jedynie w budynku przy ul. [...], czy prowadzi tam również działalność gospodarczą oraz wyjaśnienie z czego wynikają wysokie opłaty za energię elektryczną.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, że syn B. B. mieszka budynku przy ul. [...], jednakże prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, natomiast działalność gospodarczą prowadzi w oddzielnym budynku i ponosi koszty związane z eksploatacją. Nadto oświadczył, że opłaty za energię elektryczną wynikają z bieżących potrzeb, zaś miesięczna rata kredytu w Banku [...] wynosi 1000 zł. Z załączonej kserokopii PIT 36 wynika, iż za 2010 r. zadeklarował przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie 770 536,60 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 748 541,91 zł, dochód 21 994,69 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Zatem przyjąć należy, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego w oparciu o przedłożone przez niego informacje, nie można zdaniem Sądu jednoznacznie stwierdzić, że zasługuje on na prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny i przekonujący, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych, co pozwalałoby obciążyć kosztami sądowymi budżet państwa.
Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do takiego zwolnienia. Skarżącego nie można uznać bowiem za osobę ubogą, która nie byłaby w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Należy mieć przy tym na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia ich pozostawanie w rozdzielności majątkowej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. GZ 71/04, ONSAiWSA 2005 1 poz. 8; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. II FZ 146/08). Nadto skoro skarżący prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe, to jest ona zobowiązana do partycypowania w kosztach utrzymania ich wspólnego budynku oraz w kosztach jego użytkowania (opłat za wodę, energię elektryczną, opał). Obowiązek taki spoczywa także na zamieszkującym w tym budynku synie skarżącego posiadającym dochody z własnej działalności gospodarczej. Nie może mieć w sprawie istotnego znaczenia, że skarżący pomaga finansowo siostrzenicy żony, w sytuacji gdy nie ma prawnie takiego obowiązku i gdy nie zostało dostatecznie udokumentowane, że wymaga ona takiej pomocy.
Wobec powyższego w ocenie Sądu sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący posiada stabilną sytuację finansową (posiada majątek nieruchomy, osiąga dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej). Porównując zaś wielkość miesięcznych dochodów skarżącego (ok. 1800 zł miesięcznie) i jego żony (1032 zł netto miesięcznie) z wykazanymi przez niego koniecznymi kosztami utrzymania, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na opłacenie jakichkolwiek kosztów sądowych niniejszej w sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu może on ponieść koszty sądowe przekraczające kwotę 700 zł wpisu od skargi.
Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, iż skarżący spełnia określone w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanki przyznania mu prawa pomocy przez zwolnienie go z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 700 zł. W pozostałym zakresie wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja materialna i życiowa skarżącego pozwala mu bowiem zdaniem Sądu na wygospodarowanie środków finansowych na poniesienie pozostałych kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 245, art. 246 § 1, art. 254 § 1 w zw. art. 260 p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji postanowienia.