II SA/Gl 1873/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy z 1980 r. o nieodpłatnym przejęciu nieruchomości. Skarżący podnosił, że decyzja z 1980 r. była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, w tym brakiem doręczenia jej stronom, co skutkowało brakiem jej ostateczności i nieważnością. SKO umorzyło postępowanie, opierając się na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie KPA, który stanowi, że postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, umarza się z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie miało ustalenie daty wejścia decyzji z 1980 r. do obrotu prawnego. Na odnalezionym oryginale decyzji widniała klauzula ostateczności z datą 28 października 1984 r., co zgodnie z art. 129 § 2 KPA oznaczało, że decyzja została doręczona najpóźniej 13 października 1984 r. Sąd podkreślił, że klauzula ostateczności stanowi urzędowe poświadczenie faktów i jest wystarczającym dowodem na okoliczność wejścia decyzji do obrotu prawnego, zwłaszcza w sytuacji braku innych dowodów wskazujących na inną datę doręczenia. Wobec tego, że od daty wejścia decyzji do obrotu prawnego (1984 r.) do momentu wszczęcia postępowania o stwierdzenie jej nieważności (2021 r.) upłynęło ponad 30 lat, Sąd uznał, że zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej było prawidłowe, a postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 1980 r. podlegało umorzeniu z mocy prawa. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA dotyczącego umorzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat, a także znaczenie klauzuli ostateczności jako dowodu wejścia decyzji do obrotu prawnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której odnaleziono oryginał decyzji z klauzulą ostateczności, co pozwoliło na ustalenie daty wejścia do obrotu prawnego. W przypadkach braku takich dowodów, ustalenie początku biegu 30-letniego terminu może być trudniejsze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia tej decyzji, podlega umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie takie podlega umorzeniu z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie daty wejścia decyzji do obrotu prawnego. Odnaleziona klauzula ostateczności na decyzji z 1980 r. z datą 28 października 1984 r. stanowi dowód na jej doręczenie i ostateczność najpóźniej 13 października 1984 r. W związku z tym, postępowanie o stwierdzenie nieważności, wszczęte w 2021 r., zostało zainicjowane po upływie 30 lat od wejścia decyzji do obrotu prawnego, co skutkuje obligatoryjnym umorzeniem na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA.
Czy klauzula ostateczności naniesiona na oryginale decyzji administracyjnej stanowi wystarczający dowód na jej doręczenie i wejście do obrotu prawnego, zwłaszcza w sytuacji braku innych dowodów doręczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzula ostateczności stanowi urzędowe poświadczenie faktów i jest wystarczającym dowodem na okoliczność wejścia decyzji do obrotu prawnego, wiążącym dla organów i sądów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że klauzula ostateczności jest formą urzędowego poświadczenia pewnych faktów, zbliżoną do zaświadczenia. Jej naniesienie na oryginale decyzji umożliwia ustalenie daty wejścia w życie, a ewentualne podważenie jej wiarygodności wymagałoby przedłożenia dowodów wskazujących na inną datę doręczenia. Brak takich dowodów sprawia, że treść klauzuli nie może być kwestionowana.
Czy decyzja administracyjna z 1980 r. o nieodpłatnym przejęciu nieruchomości była dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o odpłatności lub braku doręczenia?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta, ponieważ postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało umorzone z powodu upływu terminu.
Uzasadnienie
Sąd nie badał merytorycznie zarzutów dotyczących wad decyzji z 1980 r., gdyż uznał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności podlegało umorzeniu z mocy prawa z uwagi na przekroczenie 30-letniego terminu od wejścia decyzji do obrotu prawnego.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 158 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawodawca uzależnił możliwość wszczęcia postępowania nieważnościowego od upływu określonego czasu (30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji), który ma charakter prekluzyjny.
ustawa nowelizująca art. 2 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 129 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do uznania, że decyzja została doręczona najpóźniej w dniu, w którym nastąpiło jej doręczenie, co jest istotne dla ustalenia początku biegu terminu.
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji ostatecznych, motywowana potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa prawnego i pewności stosunków administracyjnoprawnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis określający zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
ustawa z 1977 r. art. 52 § 2
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin
Przepis, który skarżący zarzucił, że został naruszony poprzez przejęcie nieruchomości bez doręczenia decyzji.
ustawa z 1977 r. art. 53 § 1
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin
Przepis, który skarżący zarzucił, że został naruszony poprzez nieodpłatne przejęcie nieruchomości.
ustawa z 1977 r. art. 56
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin
Przepis, który skarżący zarzucił, że został naruszony poprzez nieodpłatne przejęcie nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja z 1980 r. stała się ostateczna w 1984 r., co potwierdza klauzula prawomocności na odnalezionym oryginale decyzji. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wszczęte po upływie 30 lat od jej wejścia do obrotu prawnego, co skutkuje obligatoryjnym umorzeniem na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA.
Odrzucone argumenty
Decyzja z 1980 r. nigdy nie została doręczona stronom, w związku z czym nie weszła do obrotu prawnego i nie mogła stać się ostateczna. • Decyzja z 1980 r. jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia przepisów o odpłatności przejęcia nieruchomości. • Organ naruszył zasady postępowania dowodowego, dowolnie oceniając materiał dowodowy i ignorując brak doręczenia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
klauzula ostateczności stanowi jedyny, a zarazem dostateczny dowód potwierdzający okoliczność mającą zasadnicze znaczenie procesowe • nadanie klauzuli ostateczności stanowi bowiem formę urzędowego poświadczenia pewnych faktów, zbliżoną do zaświadczenia • konsekwencją naniesienia tego rodzaju klauzuli na oryginał lub odpis decyzji jest związanie wszystkich organów i sądów jej mocą dowodową • zasada trwałości decyzji ostatecznych odnosi się do wartości fundamentalnych z perspektywy porządku prawnego, a mianowicie bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz ochrony praw nabytych
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Rafał Wolnik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA dotyczącego umorzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat, a także znaczenie klauzuli ostateczności jako dowodu wejścia decyzji do obrotu prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której odnaleziono oryginał decyzji z klauzulą ostateczności, co pozwoliło na ustalenie daty wejścia do obrotu prawnego. W przypadkach braku takich dowodów, ustalenie początku biegu 30-letniego terminu może być trudniejsze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – możliwości kwestionowania starych decyzji administracyjnych i wpływu upływu czasu na postępowanie. Pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne dowody, takie jak klauzula ostateczności, w rozstrzyganiu sporów.
“Czy można podważyć decyzję sprzed 40 lat? Sąd wyjaśnia, kiedy czas zamyka drogę do stwierdzenia nieważności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.