II SA/GL 1792/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa, uznając potrzebę ponownego zbadania obwodu pnia i celu wycinki.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zgłoszenia. Organy administracji uznały, że wycinka nie służyła przywróceniu gruntu do użytkowania rolniczego, a jedynie przygotowaniu terenu pod zabudowę. Sąd uchylił decyzję, wskazując na potrzebę dokładniejszego ustalenia obwodu pnia (potencjalnie z pomocą biegłego dendrologa) oraz ponownego zbadania, czy usunięcie drzewa faktycznie nie miało na celu przywrócenia użytkowania rolniczego, co mogłoby wyłączyć odpowiedzialność.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na R. P. za usunięcie drzewa gatunku brzoza brodawkowata bez wymaganego zgłoszenia. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję o karze, uznając, że usunięcie drzewa nie było związane z przywróceniem gruntu do użytkowania rolniczego, a stanowiło przygotowanie terenu pod zabudowę mieszkaniową i garażową. Skarżący argumentował, że działka jest użytkiem rolnym i wycinka miała na celu przywrócenie jej do użytkowania rolniczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że choć samo oznaczenie gruntu jako rolnego nie jest wystarczające, to organy nie wykazały w sposób wystarczający, że wycinka nie służyła celom rolniczym. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie celu usunięcia drzewa. Sąd wskazał również na potrzebę ponownego zbadania obwodu pnia, sugerując konieczność przesłuchania świadków w celu wyjaśnienia podstaw ich wiedzy oraz ewentualne powołanie biegłego dendrologa. Sąd zgodził się z organem pierwszej instancji co do indywidualizacji odpowiedzialności kary pieniężnej, wskazując na brak podstaw do obciążenia nią małżonki skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie drzewa w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia i kary pieniężnej. Jednakże, sam fakt oznaczenia gruntu jako rolnego nie jest wystarczający; kluczowe jest udowodnienie, że działania służą przywróceniu użytkowania rolniczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć definicja gruntu rolnego opiera się na ewidencji, to przepis zwalniający z obowiązku zezwolenia (art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p.) wymaga udowodnienia przez właściciela, że celem działań jest przywrócenie użytkowania rolniczego. W tej sprawie skarżący nie wykazał tego celu, a okoliczności (planowany podział działki pod zabudowę, zamiar skomunikowania z drogą) przemawiały przeciwko takiemu przeznaczeniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (30)
Główne
u.o.p. art. 88 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Nakłada administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. c
Pomocnicze
u.o.p. art. 83 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83f § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Zwalnia z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
u.o.p. art. 83f § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
Zwalnia z obowiązku zgłoszenia usunięcia drzew lub krzewów w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.
u.o.p. art. 83f § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
pkt 1
u.o.p. art. 88 § ust. 1
Ustawa o ochronie przyrody
pkt 1 i 6
u.o.p. art. 88 § ust. 2
Ustawa o ochronie przyrody
Określa, kto ponosi odpowiedzialność za karę.
u.o.p. art. 88 § ust. 3
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § ust. 3
Ustawa o ochronie przyrody
Określa sposób ustalania danych do wyliczenia kary, gdy ustalenie obwodu lub gatunku jest niemożliwe.
u.o.p. art. 89 § ust. 4
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 1
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 1 § załącznik nr 1, pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 1 § załącznik nr 1, pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób wystarczający, że usunięcie drzewa nie służyło przywróceniu gruntu do użytkowania rolniczego. Istnieje potrzeba ponownego zbadania obwodu pnia drzewa, w tym ewentualne powołanie biegłego dendrologa.
Odrzucone argumenty
Organy prawidłowo ustaliły, że usunięcie drzewa nie miało na celu przywrócenia użytkowania rolniczego, a było związane z planowaną zabudową. Skarżący nie wykazał, że jego działania służyły przywróceniu użytkowania rolniczego.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie celu tych działań. Doprowadzenie gruntu do stanu, który pozwala na korzystanie z niego w celach rolniczych. Sama fakt zakwalifikowania gruntu do użytków rolnych nie upoważnia jednak do dokonania usunięcia drzewa z powołaniem się na art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Ciężar dowodowy spoczywa na tym, kto wywodzi określone skutki prawne z występujących okoliczności faktycznych, a zatem na tym który powłuje się na działanie w warunkach art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p.
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usuwania drzew na gruntach rolnych, ustalanie obwodu pnia i ciężar dowodu w sprawach o kary pieniężne."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o ochronie przyrody w kontekście użytków rolnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew i kar pieniężnych, a także interpretacji przepisów dotyczących użytków rolnych, co może być interesujące dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem ochrony środowiska.
“Czy wycinka drzewa na własnej działce zawsze oznacza karę? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 6000 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1792/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-03-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Krzysztof Nowak /przewodniczący/ Wojciech Gapiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 916 art. 83 ust. 1, art. 83f ust. 1, art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 2, art. 89 ust. 3 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi R. P. (P.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr SKO.V/428/88/2023 w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego 2040 (dwa tysiące czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr SKO.V/428/88/2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 83f ust. 1 pkt 1 i 3, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 88 ust. 1, 2 i 3, art. 89 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 196 z późn. zm. – dalej u.o.p.), po rozpoznaniu odwołania R. P. (dalej – Skarżący, Ukarany), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. (dalej – organ I instancji, Wójt) z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...], którą wymierzył Skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia 1 sztuki drzewa gatunku brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 80 cm, z nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], działka nr 1. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 27 lipca 2021 r. mieszkaniec J. zawiadomił organ I instancji o usunięciu drzewa z terenu nieruchomości położonej w J. przy ul. [...]. W związku z powzięciem tej informacji, Wójt z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie, które zakończył wydaniem decyzji z dnia 11 lutego 2022 r. nr [...]. Rozstrzygnięciem tym organ I instancji wymierzył Skarżącemu oraz jego małżonce administracyjną karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia 1 sztuki drzewa gatunku brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 80 cm, z nieruchomości położonej w J. oznaczonej jako działka nr 1. Wskutek odwołania Ukaranych, Kolegium decyzją z dnia 26 września 2022 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, organ I instancji decyzją z dnia 6 lutego 2023 r. wymierzył tylko Skarżącemu administracyjną karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za usunięcie bez wymaganego zgłoszenia 1 sztuki drzewa gatunku brzoza brodawkowata o obwodzie pnia 80 cm. W uzasadnieniu wyjaśniono, że organ administracji był zobligowany do zbadania, czy usunięcie drzewa wymagało uprzedniego zezwolenia lub zgłoszenia, czy też zachodzą okoliczności opisane w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Jak podniesiono, wskazany przepis ma na celu umożliwienie gospodarowania na gruntach rolnych, które były nieużytkowane i zarosły drzewami lub krzewami uniemożliwiając użytkowanie rolne. Posiadacz nieruchomości może więc je usunąć z nieużytkowanego gruntu rolnego. Według Wójta, usunięcie drzewa nie było związane z przywróceniem gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Okoliczności tej nie potwierdzili bowiem świadkowie, jak również nie wykazał sam Skarżący i jego małżonka. Zdaniem organu I instancji, oznaczenie nieruchomości w ewidencji jako grunt rolny nie przesądza o takim wykorzystywaniu terenu. Podkreślił przy tym, że pomimo upływu blisko 2 lat od usunięcia drzewa Ukarany nie poczynił żadnych działań zmierzających do wykorzystania tego terenu rolniczo. W dalszej kolejności wskazano, że obwód pnia ustalono na podstawie zeznań świadków, gdyż Skarżący nie umożliwił pracownikom organu na oględziny terenu, gdzie rosło drzewo. Dlatego też kara została ustalona w oparciu o art. 89 ust. 3 u.o.p. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że karę wymierzył tylko Skarżącemu przypisując mu wyłączną odpowiedzialność za delikt administracyjny. Uzasadnił to tym, że jego małżonka zamieszkuje w wojewódzkie [...] i nie prowadzi z Ukaranym wspólnego gospodarstwa domowego. W odwołaniu z dnia 2 marca 2023 r. pełnomocnik Skarżącego zarzucił decyzji organu I instancji: 1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a to: – art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i obiektywnej analizy stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy oraz dokonanie ustaleń niemających potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że organ był uprawniony do weryfikacji nieruchomości poprzez dokonanie oględzin nieruchomości Skarżącego, w sytuacji gdy wycinka drzewa miała miejsce w celu przywrócenia gruntu do użytku rolnego; – wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 83 ust. 1 pkt 3a u.o.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy było to konieczne i nieumorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że świadkowie nie mogli mieć żadnej wiedzy na temat obwodu pnia usuniętego drzewa, a także ich zeznania nie dowodzą tego, że działanie to nie miała na celu przywrócenia użytkowania rolnego działki. Zasygnalizowano, że świadkowie K. są skonfliktowani ze Skarżącym. Zwrócono uwagę, że użytek rolny ma wymiar formalny. Dlatego też o tym, czy dana nieruchomość jest użytkiem rolny decyduje zapis w ewidencji gruntów. W art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 z późn. zm. – u.o.g.r.l.) stwierdza się, że gruntami rolnymi są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. W toku postępowania – jak podkreślił pełnomocnik – Ukarany wykazał, że działka, na której rosło drzewo jest użytkiem rolnym. W odpowiedzi na wezwanie Kolegium, Skarżący w piśmie z dnia 26 maja 2023 r. poinformował, że jego nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne, co wynika z rejestru gruntów. Zaznaczył, że teren przez poprzednich właścicieli był użytkowany rolniczo. Od chwili zakupu gruntu, tj. od 20 lat nie był wykorzystywany we wspomnianych celach, co spowodowało jego zarośnięcie i zadrzewienie samosiejkami, a gleba została zachwaszczona i zaperzona. Podniósł, że przywrócenie gruntów do użytkowania rolniczego jest długotrwałym i kosztownym procesem. Z uwagi na niniejsze postępowania oraz nakaz zgłoszenia zamiaru usunięcia innych drzew, proces ten został wstrzymany. Kolegium nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 28 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W motywach decyzji po przedstawieniu stanu prawnego Kolegium wyjaśniło, że ustalenia wymaga to, czy usunięcie drzewa związane było z przywracaniem terenu do użytku rolnego. Wyraziło przy tym pogląd, że zastosowanie art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. wymaga udowodnienia przez właściciela nieruchomości, iż usuwanie drzew służy właśnie temu celowi. Nie może przerzucać ciężaru dowodowego w tej materii na organ administracji. W tym kontekście Kolegium uznało, że Ukarany nie dowiódł, aby realizował cele określone w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Dodatkowo odwołało się do wiedzy posiadanej z urzędu, która potwierdza zasadność nałożenia na Skarżącego kary za usunięcie bez zezwolenia drzewa. Organ odwoławczy wskazał, że Ukarany w dniu 20 września 2021 r. wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o podział działek o nr 1 i 2, który miał doprowadzić do wyodrębnienia trzech działek pod zabudowę mieszkaniową i garażowo-gospodarczą. Ponadto Kolegium stwierdziło, że Skarżący - jak wynika z postępowania podziałowego - chciał uzyskać dostęp do drogi publicznej ul. [...] poprzez sporną nieruchomość, a dokładnie północną część działki 1, w której to części rosło przedmiotowe drzewo. Dostrzeżono również, że w aktach sprawy znajdują się fotografie, z których wynika, iż nieruchomość została wystawiona na sprzedaż. W kwestii natomiast ustaleń dotyczących samego drzewa zauważono, że z materiału fotograficznego oraz zeznań świadków wynika, że na nieruchomości 1 rosła brzoza, drzewo dojrzałe, o rozwiniętej koronie. Według zeznań świadków drzewo miało około 30 lat. W ocenie organu odwoławczego, dowody te pozwalają na przyjęcie, że 80 cm obwód pnia jest możliwy i realny. Zatem – według Kolegium - wysokość administracyjnej kary pieniężnej została wyliczona prawidłowo. W skardze z dnia 3 października 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na decyzję Kolegium pełnomocnik Ukaranego zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: – art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania; – art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez niedokonanie wszechstronnej i obiektywnej analizy stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy oraz dokonanie ustaleń niemających potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że organ jest uprawniony do weryfikacji nieruchomości poprzez dokonanie oględzin, w sytuacji gdy wycinka drzewa następujące w celu przywrócenia gruntu do użytku rolnego; – wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu I instancji, zrozumienie tych motywów, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 83 ust. 1 pkt 3a u.o.p. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy było to konieczne i nie umorzenie postępowania w sprawie, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpatrzenia. W skardze zawarto również żądanie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W motywach skargi powtórzono argumentację zaprezentowaną w odwołaniu. Dodatkowo zauważono, iż Kolegium bezkrytycznie podzieliło stanowisko organu I instancji. W opinii pełnomocnika, bez znaczenia dla sprawy są inne postępowania toczące się z udziałem Skarżącego, na które wskazał organ odwoławczy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest decyzją, którą wymierzono Skarżącemu administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Jak twierdzą bowiem organy administracji, Ukarany dopuścił się deliktu administracyjnego, opisanego w art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Kolegium nie przychyliło się bowiem do stanowiska Skarżącego, jakoby jego działania służyły przywróceniu gruntu nieużytkowanego do rolniczego użytkowania. Wyraziło przy tym pogląd, że samo oznaczenie w ewidencji gruntów użytku rolnego dla danej działki nie przesądza o istnieniu gospodarstwa rolnego. Uznało natomiast, iż usunięcie drzewa było przygotowaniem terenu dla zamierzenia inwestycyjnego, dla którego Skarżący przeprowadził podział działek, tj. dla zabudowy mieszkaniowej i garażowo-gospodarczej. Podkreślono także, że Ukarany dążył do skomunikowania nieruchomości z ul. [...] poprzez północną część działki 1, na której to części rosło przedmiotowe drzewo. Organ odwoławczy – wbrew stanowisku Skarżącego – uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość kary przyjmując, że dysponował on dostatecznymi informacjami dla jej wyliczenia. Przystępując do rozważań wskazać należy, że co do zasady usunięcie drzewa wymaga uprzedniego uzyskania zezwolenia (art. 83 ust. 1 u.o.p.) lub dokonania zgłoszenia zamiaru jego usunięcia w przypadku drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 83f ust. 4 u.o.p.). W przypadku zaniedbania tym obowiązkom – w myśl art. 88 ust. 1 pkt 1 i 6 u.o.p. - wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną. Kara ta – zgodnie z art. 88 ust. 2 u.o.p. - jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Ustawodawca w art. 83f ust. 1 u.o.p. przewidział odstępstwa od wskazanej zasady, tj. powinności uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. Wymienia się w nim w pkt 3b przypadek – na który powołuje się Skarżący – odnoszący się do drzew lub krzewów usuwanych w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Dodać również należy, że w przypadku usuwania drzew w tych warunkach właściciel gruntu zwolniony jest również z obowiązku zgłoszenia tych czynności. Konsekwencją wprowadzenia wskazanych uregulowań jest wyłączenie stosowania art. 88 ust. 1 u.o.p. dotyczącego nakładanie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia w przypadku wycinki drzew w warunkach określonych w art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Kluczowym dla sprawy jest zatem ustalenie, czy Skarżący usnął brzozę w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego. Zajmując się tym zagadnieniem zgodzić się należy z pełnomocnikiem Skarżącego, że definicja gruntu rolnego zawarta jest w art. 2 ust. 1 u.o.g.r.l., który stanowi, że są to grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Sama fakt zakwalifikowania gruntu do użytków rolnych nie upoważnia jednak do dokonania usunięcia drzewa z powołaniem się na art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. Istotnym jest bowiem ustalenie celu tych działań. Z obowiązku uzyskania zezwolenia zwolnione są mianowicie czynności polegające tylko i wyłącznie na przywróceniu możliwość użytkowania rolniczego gruntów. Użytkowanie w języku potocznym oznacza korzystanie z czegoś, np. z budynku, z lokalu (zob. Słownik języka polskiego PWN – sjp.pwn.pl). Wywieść stąd należy, że w omawianym uregulowaniu chodzi o doprowadzenie gruntu do stanu, który pozwala na korzystanie z niego w celach rolniczych. Działka nr 1 to w głównej mierze grunty orne (R) oraz pastwiska trwałe (Ps). Zgodnie z pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 219) do gruntów ornych zalicza się grunty poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą. Z kolei zgodnie z pkt 4 powyższego załącznika do pastwisk trwałych zalicza się grunty pokryte podobną jak na łąkach roślinnością, na których z zasady wypasane są zwierzęta gospodarskie, a w rejonach górskich hale i połoniny, które z zasady nie są koszone, lecz na których wypasane są zwierzęta gospodarskie, w tym grunty zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające hodowlę zwierząt gospodarskich, takie jak wiaty oraz kojce dla tych zwierząt, położone poza zabudową zagrodową. Lokalizacja działki nr 1 w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej (od strony wschodniej i zachodniej) oraz jej powierzchnia przemawia przeciwko wykorzystywaniu tej działki w celach rolniczych. Dodatkowo uzasadnia to argumentacja Kolegium odwołująca się do postępowania zainicjowanego przez Skarżącego w przedmiocie podziału działki nr 1 i działki 2. Jak wskazał Ukarany we wniosku inicjującym tą procedurę, ma ona służyć wydzieleniu trzech działek z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową i garażowo-gospodarczą. Wspomnieć należy, że poprzez północną część działki 1 Skarżący planował skomunikować nieruchomość z ul.[...]. Powyższe przeczy twierdzeniom Skarżącego, jakoby brzoza została usunięta celem przywrócenia gruntu do użytkowania rolniczego. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z ogólnymi regułami ciężar dowodowy spoczywa na tym, kto wywodzi określone skutki prawne z występujących okoliczności faktycznych, a zatem na tym który powłuje się na działanie w warunkach art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Po 807/19, Lex nr 2783910; K. Gruszecki [w:] Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2021, art. 83f). Tymczasem Skarżący zaniechał wykazania, że działania jego służyły realizacji celów ze wspomnianego przepisu. Skoro Skarżący nie usunął drzewa w warunkach art. 83f ust. 1 pkt 3b u.o.p. to podlega odpowiedzialności za delikt administracyjny określony w art. 88 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Inną kwestią jest prawidłowość określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. W niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 89 ust. 3 u.o.p., gdyż usunięte zostały wszelkie pozostałości wyciętego drzewa. Zgodnie z treścią wspomnianego przepisu, jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego lub zniszczonego drzewa jest niemożliwe z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego, powiększając ją o 50%. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie z racji na jego specyfikę (brak jakichkolwiek części wyciętego drzewa) wymaga co do zasady odpowiedniej wiedzy z zakresu dendrologii. Z reguły bowiem w takich przypadkach organ nie dysponuje materiałem dowodowym, który pozwalałbym w sposób precyzyjny na ustalenie obwodu pnia, co jest zasadniczym elementem określenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej. Nie oznacza to, że organ administracji w całkowicie dowolny sposób przyjmuje wartości niezbędne dla wyliczenia kary. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji powołując się na zeznania świadków w osobach M. G. oraz B. K., a także fotografie obrazujące usunięte drzewo przyjął, że obwód pnia mierzony na wysokości 130 cm wynosił 80 cm. Stwierdzenie to nie zostało jednak wyjaśnione w żaden sposób. Przede wszystkim zwraca uwagę to, że świadkowie wskazując jednoznaczny obwód pnia usuniętego drzewa nie oznajmili skąd posiadają taką wiedzę. Sam obraz drzewa, jakkolwiek stanowi ważny element materiału dowodowego, to nie uzasadnia bezkrytycznego przyjęcia informacji przekazanych przez wspomnianych świadków. Natomiast z pewnością umożliwia osobie dysponującej wiedzą z zakresu dendrologii na przybliżone określenie wieku, a w dalszej kolejności odwodu pnia. Dlatego też koniecznym jest, aby organ I instancji w toku dalszego postępowania ponownie przesłuchał wskazanych wcześniej świadków dla wyjaśnienia pochodzenia ich wiedzy o odwodzie pnia. Ponadto zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dendrologa, który w oparciu o posiadany materiał dowodowy określi obwód pnia niezbędny dla określenia Skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. Odpowiedzialność z art. 88 ust. 1 u.o.p., tak jak każda odpowiedzialność prawna, jest zindywidualizowana i opierać się może tylko na jednej z form winy. Odpowiedzialność ta nie może wynikać z samego faktu współwłasności, czy współposiadania nieruchomości (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 90/07, Lex nr 339447; wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2714/14, Lex nr 1772474). Przychylić się zatem należy do argumentacji organu I instancji o wymierzeniu kary wyłącznie Skarżącemu z pominięciem jego małżonki, która jest współwłaścicielem nieruchomości, na której rosła usunięta brzoza. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania w kwocie 2.040 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 240 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 1.800 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI