Pełny tekst orzeczenia II SA/GL 1422/22

II SA/Gl 1422/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-07-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Beata Kalaga-Gajewska
Rafał Wolnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 541
art. 7 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 12 lipca 2022 r. nr SKO.VIII/422/205/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta[...] decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541), zwanej dalej ustawą z 20 marca 2015 r., zatrzymał obecnie skarżącemu K. S. prawo jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje, z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Na skutek odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zacytował przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. oraz wskazał na jego prawidłowe zastosowanie przez organ I instancji. Organ wskazał też, że pomimo zmian ustawowych, przepis art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988), zwanej dalej p.r.d, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Zauważył, że decyzja wydawana w oparciu o art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. ma charakter związany. W tej sytuacji, w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, zatrzymanie prawa jazdy było zasadne.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów skarżącego, organ odwoławczy wskazał, iż odbyte w dniu 9 lutego 2022 r. szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (WORD) w S. nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła 24. Ostatnie punktowe wykroczenie, po którym suma zgromadzonych przez skarżącego punktów w ciągu roku wyniosła 26, miało miejsce w 5 lutego 2022 r., natomiast szkolenie, w którym uczestniczył odbyło się po tym terminie. Dlatego też szkolenie to zostało przez organ prowadzący ewidencję kierowców uznane za nieskuteczne. Ponadto posiedzenie Sądu Rejonowego w K. w sprawie o sygn. akt [...] odbyło się w dniu [...] i na tym posiedzeniu zostało wydane prawomocne postanowienie, z którego wynika, że wniosek skarżącego o uchylenie mandatu karnego został odrzucony. W odniesieniu do zatarcia 4 punktów w związku z upływem roku od dnia popełnienia naruszenia w dniu 4 marca 2021 r., organ wyjaśnił, że likwidacja liczby punktów dokonałaby się dopiero 4 marca 2022 r., gdyż tego dnia upływał rok od dnia popełnienia naruszenia.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i wynik sprawy, a to:
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji w tym nieodjęcie skarżącemu 6 punktów z tytułu ukończonego szkolenia organizowanego przez WORD w S. w dniu 9 lutego 2022 r., nieodjęcie skarżącemu 4 punktów, które uległy zatarciu z dniem 4 marca 2022 r. po upływie okresu jednego roku od dnia 4 marca 2021 r., wadliwe przyjęcie, że postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. zakończyło się odrzuceniem wniosku o anulowanie mandatu karnego, gdy tymczasem zakończyło się odmową uchylenia nałożenia mandatu karnego postanowieniem z dnia [...] wadliwym przyjęciem, że postępowanie zostało prawomocnie zakończone gdzie w sprawie nadal są prowadzone czynności przez jednostkę nadrzędną w stosunku do Sądu Rejonowego w K. tj. Sąd Okręgowy w S.;
- sprzeczność istotnych ustaleń z treścią materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że skarżący dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa drogowego, za które uzyskał 26 punktów, gdzie w ocenie skarżącego na dzień 9 marca 2022 r. powinny one wynosić 16 punktów, poprzez nieodjęcie skarżącemu 6 punktów z tytułu ukończonego szkolenia organizowanego przez WORD w dniu 9 lutego 2022 r. oraz nieodjęcie skarżącemu 4 punktów, które uległy zatarciu z dniem 4 marca 2022 r.;
- naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej;
- naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony, wyrażonej w art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść strony;
- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 k.p.a., tj. zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia;
- naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, a w szczególności § 4 pkt 1 i 5 oraz § 5 pkt 1 i 2 poprzez wadliwe przyjęcie, że do dnia 4 marca 2022 r. nie nastąpiło zatarcie skazania punktów za popełnienie wykroczenia z dnia 4 marca 2021 r., albowiem prawomocne rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w K. zapadło w dniu [...] co powinno skutkować wcześniejszym wykreśleniem punktów z dniem 4 marca 2022 r. za wykroczenie z dnia 4 marca 2021 r.;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, a to:
- art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (wówczas: Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 z późn. zm.), zwanej dalej u.k.p. zgodnie z którym skarżący powinien otrzymać punkty karne odpowiadające popełnionemu naruszeniu z dniem uprawomocnienia się orzeczenia, które zostało stwierdzone mandatem karnym lub prawomocnym wyrokiem sądu, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce w dniu 9 marca 2022 r.;
- art. 98 ust. 5 pkt. 2 u.k.p. poprzez nie usunięcie skarżącemu punktów karnych za wykroczenie z dnia 4 marca 2021 r. z dniem 4 marca 2022 r., gdyż do dnia 9 marca 2022 r. nie zapadło prawomocne rozstrzygnięcie dotyczące naruszenia przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w dniu 5 lutego 2022 r.;
- art. 99 ust. 1 i 2 pkt 1 u.k.p. poprzez wadliwe ustalenie, że istnieją przesłanki do zatrzymania prawa jazdy i skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do czasu pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje;
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumentu i okoliczności na poparcie swoich zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżący uzasadnił złożony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Wniósł ponadto o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia prowadzonego z jego wniosku postępowania przed Sądem Okręgowym w S. o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianym wcześniej postanowieniem Sądu Rejonowego w K.
Postanowieniami z dnia 20 lutego 2023 r. tut. Sąd odmówił zawieszenia postępowania oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zarzuty skarżącego skupiają się na trzech kwestiach, które w jego ocenie nie zostały należycie wyjaśnione, bądź też w odniesieniu do nich organy niewłaściwie zastosowały przepisy prawa. Te kwestie to:
1. nieodjęcie skarżącemu 6 punktów z tytułu ukończonego szkolenia organizowanego przez WORD w S. w dniu 9 lutego 2022 r.;
2. nieodjęcie skarżącemu 4 punktów, które w ocenie skarżącego uległy zatarciu z dniem 4 marca 2022 r., tj. po upływie jednego roku od dnia 4 marca 2021 r.;
3. wadliwe przyjęcie, że postępowanie mandatowe przed Sądem Rejonowym w K. zostało prawomocnie zakończone, podczas gdy w sprawie nadal są prowadzone czynności przez jednostkę nadrzędną w stosunku do Sądu Rejonowego w K. tj. Sąd Okręgowy w S.
Dokonując oceny w powyższym zakresie stwierdzić wypadnie, że organy obydwu instancji dysponowały wystarczającym i wyczerpującym materiałem dowodowym do wydania rozstrzygnięć, a ponadto właściwie zastosowały przepisy prawa.
Podkreślenia wymaga, co zresztą nie było kwestionowane, że w sprawie zastosowanie znajdował art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. oraz, z uwagi na czas popełnienia przez skarżącego wykroczeń, art. 130 p.r.d.
Odnosząc się kolejno do wskazanych wyżej spornych kwestii wyjaśnić przyjdzie co następuje:
Ad. 1. Nie ma racji skarżący, jakoby odbyte przez niego szkolenie organizowane przez WORD w S. w dniu 9 lutego 2022 r. spowodowało redukcję punktów karnych. Ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych po przekroczeniu przez kierowcę wyznaczonego przez ustawodawcę limitu punktów ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy a także zapobieganie naruszaniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Pierwszy cel osiągany jest przez samo nałożenie obowiązku poddania kierowcy wielokrotnie naruszającego przepisy ruchu drogowego określonym procedurom weryfikacyjnym (tak w zakresie praktycznych umiejętności prowadzenia pojazdów - art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., jak też posiadanych ku temu predyspozycji psychologicznych - art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p.), drugi natomiast przez eliminację z grona uprawnionych do kierowania pojazdami tych kierowców, którzy przeszli ww. procedury weryfikacyjne ze skutkiem negatywnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że wykluczone jest zmniejszenie liczby punktów przez odbycie szkolenia po przekroczeniu ich maksymalnej liczby (zob.: wyrok NSA z 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 2673/19 i powołane w jego uzasadnieniu dalsze orzeczenia). Do takich wniosków prowadzi zarówno wykładnia językowa, jak i wykładnia systemowa i celowościowa wskazanych przepisów. Innymi słowy z uprawnienia do zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze szkolenia mogli skorzystać tylko ci kierowcy, którzy przed przystąpieniem do szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., za naruszenia zasad ruchu drogowego otrzymali mniej niż 24 punkty.
W świetle powyższego, w niniejszej sprawie, skoro skarżący otrzymał na przestrzeni jednego roku więcej niż 24 punkty i liczba ta została przekroczona w dniu 5 lutego 2022 r., to odbyte w dniu 9 lutego 2022 r. szkolenie nie mogło skutkować zmniejszeniem przypisanych mu punktów.
Ad. 2. Kwestia domagania się przez skarżącego odjęcia 4 punktów, które miały ulec zatarciu po upływie roku od popełnienia wykroczenia w dniu 4 marca 2021 r., nie jest do końca zrozumiała, a z pewnością żądanie w tym zakresie nie jest usprawiedliwione. Poza sporem pozostaje, że chodzi o 4 punkty przypisane w dniu 4 marca 2021 r. Skarżący przekroczył limit 24 punktów z dniem 5 lutego 2022 r. W tej dacie nie upłynął jeszcze rok od daty 4 marca 2021 r., stąd też te 4 punkty nie mogły ulec zatarciu (nastąpiłoby to dopiero z dniem 4 marca 2022 r.). Organy prawidłowo przyjęły, że skutki przekroczenia limitu punktów realizują się z dniem przekroczenia tego limitu. Od tego dnia nie biegnie już dalej roczny termin w odniesieniu do punktów, które zostały przypisane do dnia przekroczenia limitu.
Ad. 3. Odnosząc się do postępowania w sprawie uchylenia mandatu nałożonego na skarżącego w dniu 5 lutego 2022 r., które to postępowanie toczyło się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt [...] a następie stało się przedmiotem kontroli i postępowania nadzwyczajnego przed Sądem Okręgowym w S., to dla kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji to postępowanie mandatowe pozostaje bez znaczenia. Przypomnieć wypadnie, że zgodnie z art. 98 ust. 1 u.k.p. kierowca lub osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem, która kierując pojazdem popełniła naruszenie przepisów ruchu drogowego stwierdzone mandatem karnym, prawomocnym wyrokiem sądu lub orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym, otrzymuje punkty odpowiadające temu naruszeniu z dniem uprawomocnienia się rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego, mandat karny nałożony na skarżącego w dniu 5 lutego 2022 r. nie uprawomocnił się z dniem wydania orzeczenia przez Sąd Rejonowy w K. lecz z dniem jego przyjęcia przez skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2022 r., poz. 1124), mandat staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący przyjął ten mandat w dniu 5 lutego 2022 r., co sam przyznał w złożonym do akt wniosku z dnia 8 lutego 2022 r. o uchylenie mandatu karnego. Z tych samych powodów bez znaczenia dla ustalenia daty uprawomocnienia się mandatu pozostaje dalszy tok postępowania przed Sądem Okręgowym w S., na które to postępowanie powołuje się skarżący. Można jedynie wspomnieć, że gdyby w postępowaniu nadzwyczajnym doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego tego mandatu, wówczas można byłoby rozważać zainicjowanie nadzwyczajnego postępowania również w odniesieniu do obecnie kontrolowanych decyzji.
Odnieść się jeszcze przyjdzie do oddalonego na rozprawie wniosku dowodowego skarżącego o dopuszczenie dowodu z decyzji wydanych w dniach 31 stycznia i 1 lutego 2023 r. Żadnej z tych decyzji skarżący nie okazał. Nie wyjaśnił też do końca, czego decyzje te dotyczyły in concreto. W tej sytuacji dowód taki w żaden sposób nie przyczyniłby się do wyjaśnienia sprawy. Zauważyć przy tym należy, że sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych aktów według stanu prawnego i faktycznego, jaki miał miejsce w dacie ich wydania. Tymczasem powoływane przez skarżącego decyzje wydane zostały już po wydaniu zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji.
Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, co w świetle art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), stanowiło podstawę do oddalenia skargi.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl