Pełny tekst orzeczenia II SA/Gl 1216/22

II SA/Gl 1216/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Edyta Kędzierska
Krzysztof Nowak /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17, art. 24
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4106.525.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 13 czerwca 2022 r. nr SKO.4105.525.2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.) - dalej "k.p.a.", po rozpoznaniu odwołania W. G. (dalej: "strona" lub "skarżący"), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta C. (dalej: "organ I instancji") z dnia 14 kwietnia 2022r. nr [...]
w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby niepodejmującej lub rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną babką H. W. i orzekło:
1. przyznać W. G. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad babką H. W. urodz. [...] r. na stałe począwszy od 1 marca 2022 r. w wysokości po 2.119,00 zł miesięcznie,
2. zobowiązać organ I instancji do wypłacania przyznanego świadczenia.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 2 marca 2022 r. Wnioskodawca zwrócił się do organu I instancji o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną babką H. W. Do wniosku dołączył:
- orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia 12.10.2021 r. zaliczające H. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe Z orzeczenia wynika, że nie da się ustalić daty postania niepełnosprawności, a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 16.09.2013 r. W pkt 7 orzeczenia wskazano, że H. W. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia 02.02.2021 r. zaliczające Z. G. (syna H. W.) do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, jego niepełnosprawność istnieje od 55-go roku życia, a znaczny stopień datuje się od 21.09.2016r. W pkt 7 orzeczenia wskazano, że Z. G. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 27.11.2019r. uznające Z. G. za trwale niedolnego do samodzielnej egzystencji i niezdolność ta istniała na dzień 01.10.2019 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji odmówił Wnioskodawcy przyznania prawa doświadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, że z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności H. W. wynika od kiedy istnieje jej niepełnosprawność. Organ I instancji powołał się przy tym na brzmienie art. 17 ust.1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 615) – dalej: "u.ś.r.". W uzasadnieniu decyzji wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (Dz. U, z 2014 r. poz. 1443) jednak jego zdaniem wyrok Trybunału nie doprowadził do uchylenia art. 17 ust. 1b u.ś.r. i dlatego zobowiązany jest do stosowania obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustalaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu złożonym do Kolegium strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na jej wydanie, przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku o sygn. akt K 38/13, został on uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez co narusza to art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. W konsekwencji złożonego zarzutu wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez ustalenie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie od dnia 01.02.2022 r.
Rozpatrując odwołanie Kolegium uwzględniło zarzut strony i orzekło merytorycznie przyznając stronie prawo do wnioskowanego świadczenia ale nie od dnia 1 lutego 2022 r., lecz od 1 marca 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podzieliło stanowisko strony co do skutków orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i uznało za bezsporne w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, że H. W. jest wdową, legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia 12.10.2021 r. zaliczającym ją do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a orzeczony stopień datuje się od 16.09.2013 r. tj. 82 roku życia. Z treści przeprowadzonego w dniu 18 marca 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że H. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wnukiem W. G., który sprawuje nad nią stałą opiekę. H. W. choruje przewlekle na cukrzycę, nadciśnienie, rwę kulszową, ma problemy kardiologiczne i neurologiczne, problemy z pamięcią, orientacją i poruszaniem się. Z powodu licznych schorzeń wymaga stałej opieki i pomocy we wszystkich czynnościach dnia codziennego, jak pomoc przy ubieraniu, toalecie, przygotowaniu i spożywaniu posiłków, leków, umawianiu wizyt lekarskich i wszystkich innych czynnościach dnia codziennego. Ponadto Kolegium ustaliło, że strona nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego ani rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Kolegium stwierdziło ponadto, że z uwagi na znaczny stopień niepełnosprawności syna H. W. tj. Z. G. osobą, która zrezygnowała z zatrudnienia z dniem 25 maja 2021 r., podjęła się opieki nad niepełnosprawna babką i z tego tytułu przysługuje jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest strona. Z uwagi na powyższe ustalenia Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne na stałe począwszy od 1 marca 2022 r.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionował decyzję Kolegium w części dotyczącej daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: o art. 24 ust. 2 u.ś.r. przez jego niezastosowanie i przyznanie skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2022 r. na czas nieokreślony, a nie od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. od 1 lutego 2022 r., o art. 23, art. 24 ust. 2 i 4, 24a ust. 1 u.ś.r. przez błędne uznanie, że prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wraz z niezbędnymi dokumentami wpłynął do organu dopiero w miesiącu marcu 2022 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony na druku przygotowanym przez Kancelarię Radców Prawnych E i dostarczony do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w dniu 01.03.2022 r. Organ odwoławczy wskazał na dowód w postaci stempla wpływu Kancelarii MOPS na pierwszej stronie wniosku. Pismem z dnia 01.03.2022 r. nr [...] Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. przesłał wniosek do rozpoznania do [...] Centrum Świadczeń, który rozpoznaje wnioski o świadczenia pielęgnacyjne co potwierdza pismo z dnia 1.03.2022r. (karta akt nr 96). Kolegium wskazało, że po otrzymaniu wniosku pracownik [...] Centrum Świadczeń przeprowadził rozmowę z pracownikiem MOPS obsługującym Kancelarię i uzyskał informację, że wniosek Kancelarii Radców Prawnych E w sprawie W. G. nie wpłynął za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego, gdyż nie posiadał koperty, tylko został dostarczony osobiście do skrzynki podawczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wystawionej przed wejściem w dniu 1 marca 2022 r. Na poparcie tego stwierdzenia Kolegium wskazało notatkę służbową z dnia 4.03.2022r. (karta akt nr 22). Również z wydruku z Księgi Kancelaryjnej MOPS w C. wynika, że wniosek Kancelarii E w sprawie W. G. wpłynął do MOPS w C. w dniu 1 marca 2022 r. (karta akt nr 97). Kolegium stwierdziło, że do odwołania pełnomocnik załączył wydruk internetowy śledzenia przesyłki o nr [...], która została nadana listem poleconym w UP w L. w dniu 22.02.2022 r. i doręczona w dniu 28.02.2022 r. przez UP nr 1 w C., to jednak z wydruku nie wynika jakiej sprawy dotyczyła przesyłka, kto był jej adresatem i kto odebrał przesyłkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 p.p.s.a.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do rozważań podnieść przyjdzie, że w myśl art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 615 ze zm). prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zatem data wniesienia podania ma kluczowe znaczenie dla określenia miesiąca, od którego należne jest świadczenie osobie uprawnionej. Uwaga ta nabiera szczególnego znaczenia, gdy wniosek jest składany na przełomie miesiąca, gdzie przesunięcie daty o jeden dzień prowadzi do utraty świadczenia za jeden miesiąc.
W ocenie Sądu poza sporem jest kwestia samego prawa Skarżącego do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego Skarżącemu z uwagi na opiekę nad niepełnosprawną babką H. W. Wyjaśnienia natomiast wymaga zagadnienie od jakiego miesiąca przysługiwało Wnioskodawcy wspomniane świadczenie. Zakreślony problem wiąże się z ustaleniem daty złożenia podania w tym przedmiocie. Jak twierdzi Skarżący, wniosek został wniesiony w lutym 2022 r. Skarżący nie podaje konkretnej daty ale na poparcie swoich twierdzeń przedstawia wydruk z internetowego systemu śledzenia przesyłki (trackingu) o nr [...], która została nadana listem poleconym w UP w L. w dniu 22.02.2022 r. i doręczona w dniu 28.02.2022 r. przez UP nr 1 w C. Z materiału dowodowego sprawy wynika, jak ustalił Sąd i co szczegółowo wyjaśniło również Kolegium w odpowiedzi na skargę, że wniosek Skarżącego został złożony na druku wniosku przygotowanym przez jego pełnomocnika i doręczony do skrzynki podawczej przed urzędem (MOPS-em). Wszystkie stemple na dokumentach potwierdzają wpływ korespondencji bez koperty pocztowej w dniu 1 marca 2022 r. Fakt ten potwierdza również notatka służbowa sporządzona przez pracownika [...] Centrum Świadczeń, z jego inicjatywy, który w związku z brakiem koperty przeprowadził rozmowę z pracownikiem MOPS-u na okoliczność wpływu wniosku Skarżącego do MOPS. Skarżąca nie przedstawiła dowodu nadania przesyłki kierowanej do MOPS w C. a wydruk z internetowej strony śledzenia przesyłek nie potwierdza do kto był adresatem przesyłki.
W świetle tak ustalonego stanu faktycznego sprawy prawidłowość zaskarżonej decyzji nie budzi wątpliwości Sądu i z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.