II SA/Gl 1213/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą zatwierdzenia podziału nieruchomości. Głównym powodem odmowy był brak zapewnionego dostępu do drogi publicznej dla projektowanych do wydzielenia działek. Skarżący twierdzili, że dostęp jest możliwy przez działki sąsiednie (nr 8, 9, 10, 11), które są drogami lokalnymi lub wewnętrznymi. Organy administracji oraz Sąd uznali jednak, że dostęp do drogi publicznej musi być zapewniony w sposób zgodny z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, tj. poprzez wydzielenie drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem lub ustanowienie służebności na tej nieruchomości. Ustanowienie służebności na gruncie osób trzecich (tzw. gruncie cudzym) jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie przepisów. Sąd podkreślił, że nawet jeśli plan miejscowy przewiduje przeznaczenie sąsiednich działek pod drogi, nie oznacza to automatycznego zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działek podlegających podziałowi, a organ nie ma możliwości zagwarantowania realizacji przyszłych dróg publicznych. W związku z tym, odmowa zatwierdzenia podziału została uznana za zgodną z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości, w szczególności zakazu ustanawiania służebności na cudzym gruncie w ramach decyzji podziałowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dostępu do drogi publicznej i prób jego zapewnienia poprzez drogi sąsiednie lub wewnętrzne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy projektowane do wydzielenia działki gruntu mają zapewniony dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli dostęp ten miałby być realizowany przez działki stanowiące własność osób trzecich lub drogi wewnętrzne nieposiadające utrwalonego charakteru drogi publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, projektowane działki nie mają zapewnionego dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów, ponieważ dostęp ten nie może być realizowany poprzez ustanowienie służebności na gruncie osób trzecich (cudzym) ani poprzez drogi wewnętrzne, które nie są drogami publicznymi i nie zapewniają bezpośredniego połączenia z drogą publiczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dostęp do drogi publicznej musi być zapewniony na gruncie wnioskodawcy lub w ramach nieruchomości podlegającej podziałowi. Ustanowienie służebności na gruncie cudzym jest niedopuszczalne. Drogi wewnętrzne, które nie są drogami publicznymi i nie mają utrwalonego charakteru, nie spełniają wymogu dostępu do drogi publicznej.
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości może zawierać warunek ustanowienia służebności drogowej na gruncie niebędącym przedmiotem podziału lub niebędącym własnością wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie takiego warunku stanowi rażące naruszenie przepisów art. 99 w zw. z art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ organ administracji nie może decydować o ustanowieniu drogi koniecznej na nieruchomości nieobjętej wnioskiem o podział.
Uzasadnienie
Przepisy art. 99 i art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą ustanowienia służebności na gruncie stanowiącym własność wnioskodawcy podziału, a nie na gruncie cudzym. Warunek musi być skierowany do strony postępowania.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości jest dopuszczalny, jeżeli jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego, a projektowane do wydzielenia działki gruntu mają dostęp do drogi publicznej.
u.g.n. art. 93 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zgodność z ustaleniami planu dotyczy przeznaczenia terenu oraz możliwości zagospodarowania wydzielonych działek.
u.g.n. art. 93 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp uważa się wydzielenie drogi wewnętrznej wraz ze służebnościami lub ustanowienie innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem.
u.g.n. art. 99
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, podział nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż działek wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Pomocnicze
u.g.n. art. 93 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Organ opiniuje wstępny projekt podziału nieruchomości.
p.p.s.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę.
k.p.a. art. 104 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji wydaje decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i wydaje decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę.
u.s.k.o. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Samorządowe kolegia odwoławcze działają w celu m.in. orzekania w sprawach, w których przepisy szczególne nadają im kompetencje do orzekania.
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.
u.s.k.o. art. 17
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Samorządowe kolegia odwoławcze orzekają w sprawach, w których przepisy szczególne nadają im kompetencje do orzekania.
u.s.k.o. art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
Samorządowe kolegia odwoławcze działają w składach orzekających.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zapewnionego dostępu do drogi publicznej dla projektowanych działek. • Niedopuszczalność ustanowienia służebności drogowej na gruncie osób trzecich (cudzym) w ramach decyzji o podziale nieruchomości. • Organ administracji nie może decydować o ustanowieniu drogi koniecznej na nieruchomości nieobjętej wnioskiem o podział.
Odrzucone argumenty
Projektowane działki mają dostęp do drogi publicznej przez działki sąsiednie (nr 8, 9, 10, 11). • Działki nr 10 i 11 stanowią drogi wewnętrzne lub lokalne z utrwalonym przebiegiem, które mogą zapewnić dostęp. • Decyzja o zatwierdzeniu podziału może zawierać warunek ustanowienia służebności drogowej na działkach nr 10 i 11.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji nie może decydować o ustanowieniu drogi koniecznej na nieruchomości nieobjętej wnioskiem o podział • wprowadzenie w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości warunku, że przy zbywaniu działki wydzielonej w wyniku podziału zostanie ustanowiona służebność na gruncie niestanowiącym przedmiotu podziału lub gruncie niestanowiącym własności podmiotu wnioskującego o podział działki (a więc na tzw. gruncie cudzym) jest rażącym naruszeniem przepisów • podział nieruchomości nie jest możliwy nawet gdy plan miejscowy nie stoi temu na przeszkodzie, jeśli nie może być zapewniony nowo powstałym działkom dostęp do drogi publicznej w sposób wskazany w art. 93 ust. 3 i art. 99 u.g.n.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Artur Żurawik
członek
Renata Siudyka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości, w szczególności zakazu ustanawiania służebności na cudzym gruncie w ramach decyzji podziałowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dostępu do drogi publicznej i prób jego zapewnienia poprzez drogi sąsiednie lub wewnętrzne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu dostępu do drogi publicznej przy podziale nieruchomości, a orzeczenie jasno precyzuje granice możliwości prawnej ustanowienia dostępu, co jest kluczowe dla praktyków.
“Podział działki niemożliwy bez dostępu do drogi publicznej – sąd wyjaśnia, dlaczego służebność na cudzym gruncie to za mało.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.