II SA/GL 1202/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga V. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lipca 2025 r., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 29 stycznia 2024 r. o uchyleniu skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko D. S. na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Organy uznały, że skarżąca i jej dziecko utracili status legalnego pobytu w Polsce z dniem 28 stycznia 2023 r. z powodu zarejestrowania się w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie członkowskim UE, co wynikało z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, przedstawiając dowody potwierdzające jej stałe zamieszkiwanie w Polsce, w tym posiadanie rachunku bankowego, dokonywanie płatności oraz uczęszczanie syna do polskiej szkoły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 (zasada prawdy obiektywnej), art. 77 § 1 (wyczerpujące zebranie materiału dowodowego) i art. 80 (dowolna ocena dowodów). Sąd podkreślił, że rejestr Straży Granicznej jest tylko jednym z dowodów i nie może być traktowany jako wyłączny dowód legalności pobytu. Organ powinien był zbadać inne dowody przedstawione przez skarżącą, takie jak dokumenty potwierdzające jej zamieszkanie i aktywność w Polsce, aby rzetelnie ustalić stan faktyczny. Sąd nie ocenił prawidłowości zastosowania prawa materialnego z uwagi na wadliwie ustalony stan faktyczny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zbierania dowodów w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy i świadczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może oprzeć decyzję o uchyleniu świadczenia wychowawczego wyłącznie na danych z rejestru Straży Granicznej, ignorując inne dowody przedstawione przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie może oprzeć decyzji wyłącznie na danych z rejestru Straży Granicznej, ignorując inne dowody przedstawione przez stronę. Rejestr ten jest tylko jednym z dowodów, a organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy ZUS naruszyły przepisy KPA, w tym art. 7 i 80, poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zignorowano dowody przedstawione przez skarżącą, a decyzję oparto jedynie na rejestrze Straży Granicznej, który nie jest wyłącznym dowodem legalności pobytu.
Czy obywatel Ukrainy, który zarejestrował się w systemie zabezpieczenia społecznego innego państwa UE, automatycznie traci status legalnego pobytu w Polsce i prawo do świadczeń?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał, że samo zarejestrowanie się w systemie innego państwa UE nie przesądza o utracie legalności pobytu w Polsce, jeśli skarżąca przedstawia dowody na stałe zamieszkiwanie i aktywność w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przyznanie świadczenia zależy od spełnienia przesłanek legalności pobytu, a nie tylko od adnotacji w rejestrze. W przypadku wątpliwości lub sprzecznych dowodów, organ powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ powinien stać na straży praworządności i podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymaga wyczerpującego zebrania i zbadania całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ dokonuje oceny znaczenia i wartości materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
u.p.o.U. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa przesłanki legalności pobytu obywatela Ukrainy w Polsce.
u.p.o.U. art. 6 § 7
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
ust. 2e - Dotyczy przyznawania świadczeń i kontroli pobytu.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. c - Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy braku zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się o zebranym materiale dowodowym.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania, wymagająca uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego. • Organ dokonał dowolnej oceny dowodów. • Rejestr Straży Granicznej nie jest jedynym dowodem legalności pobytu. • Skarżąca przedstawiła dowody potwierdzające jej stałe zamieszkiwanie w Polsce.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uwzględnił skargę ponieważ organ w sposób dowolny ocenił okoliczność utraty prawa do legalnego pobytu skarżącej i jej syna na terenie Polski. • Nie oznacza to jednak – zdaniem Sądu – że postępowanie dowodowe organu ograniczone jest wyłącznie do sprawdzenia danych w tych rejestrach. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem wystąpić błędy. • Rejestr Komendanta Głównego Straży Granicznej z dokonanymi w nim adnotacjami jest tylko dowodem w sprawie.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zbierania dowodów w postępowaniu administracyjnym, nawet w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy i świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy i świadczeń wychowawczych, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i praw uchodźców, a sąd podkreśla fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, które są kluczowe dla każdego obywatela.
“Sąd przypomina ZUS: Rejestr SG to nie wszystko! Kluczowe zasady KPA w sprawie świadczeń dla obywateli Ukrainy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.