II SA/Gl 1186/26

II SA/Gl 1186/26 - Postanowienie WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-10-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lipca 2026 r. nr SKO.II/426/85/2026 w przedmiocie zawiadomienia w sprawie odmowy uznania za stronę w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 2 sierpnia 2026 r. M. K. (dalej skarżący) reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na "decyzję" wyszczególnioną w zawiadomieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lipca 2026 r.,
nr SKO.II/426/85/2026 odmawiającą statusu strony skarżącemu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wyjaśniając, że po rozpatrzeniu wniosku M. K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla zadania inwestycyjnego
p.n.: " Budowa 84 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej ( 60 budynków), bliźniaczej (6 budynków) oraz wolnostojącej ( 9 budynków) wraz z miejscami postojowymi oraz infrastrukturą techniczną, na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] położonej w U. przy ul. [...] - pismem z dnia 12 czerwca 2026 r., zatytułowanym "Zawiadomienie" odmówiło wnioskodawcy przymiotu strony we wnioskowanym postępowaniu. W toku prowadzonego postępowania wnioskodawca został wezwany do wykazania interesu prawnego, jednakże nie dopełnił powyższej czynności. Stanowisko to nie zostało zaakceptowane przez wnioskodawcę, który złożył ponownie wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Kolegium pismem z dnia 14 lipca 2026 r. zaskarżonym do Sądu, odpowiedziało na powyższy wniosek podtrzymując stanowisko wyrażone wcześniej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 14 lipca 2026 r., nr SKO.II/426/85/2026 zawiadamiające skarżącego o odmowie przyznania przymiotu strony we wnioskowanym postępowaniu.
Kognicję sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), stanowi on, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Dalsze zapisy art. 3 p.p.s.a. stanowią, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. (§ 2a). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. (§ 3).
Z treści art. 3 § 1 p.p.s.a wynika zatem, że przedmiotem skargi można uczynić sprawy zakończone wydaniem decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowienia
(pkt 2 i 3) czy też innego aktu lub czynności (pkt 4). Należy wskazać w tym miejscu, że złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony stanowi kwestię jedynie uboczną w stosunku do postępowania administracyjnego, a brak oceny czy rozstrzygnięcia w tym zakresie nie tamuje tego postępowania. Może to być ewentualnie naruszenie przepisów (stanowiące nawet podstawę wznowienia postępowania, o ile zostało ono zakończone decyzją ostateczną - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje natomiast żadnej szczególnej procedury (trybu) w zakresie dopuszczania bądź niedopuszczania podmiotów jako stron postępowania. W szczególności ustawa nie przewiduje obowiązku wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia danej osoby do udziału w postępowaniu. Organ władny jest jedynie wydać postanowienia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu, o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej (art. 31 § 2 k.p.a.). Nie sposób szczególnej regulacji dotyczącej organizacji społecznych rozciągać również na podmioty domagające się dopuszczenia do udziału w postępowaniu na mocy art. 28 k.p.a.
W takiej sytuacji dopuszczenie do udziału w postępowaniu jako strony następuje poprzez zawiadomienie i dalsze doręczanie kolejnych pism w sprawie. Z kolei o odmowie uznania za stronę informuje się tzw. "zwykłym pismem", które nie podlega zaskarżeniu. Czynność odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym podjęta w ramach postępowania administracyjnego, zawarta w piśmie procesowym organu i niebędąca postanowieniem wydanym na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., jest aktem, na który skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2021 r. I OSK 228/21, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 24 lipca 2017 r. II SA/Bk 510/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 marca 2020 r. II SAB/Kr 450/19). W konsekwencji należy przyjąć, że niedopuszczalna jest skarga na zawiadomienie z dnia 14 lipca 2026 r. o odmowie uznania za stronę w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy terenu.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że podmiot niebędący organizacją społeczną, który domaga się uznania za stronę w toczącym się postępowaniu, nie jest pozbawiony prawa do sądu oraz kontroli administracyjnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, osoba taka może zaskarżyć decyzję wydaną przez organ po zakończeniu postępowania lub też może wystąpić z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyby orzeczenie stało się ostateczne. Legitymacja takiego podmiotu stanie się przedmiotem oceny organu odwoławczego. Jeżeli tenże podzieli stanowisko o braku legitymacji i umorzy postępowania odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., będzie można taką decyzję zaskarżyć do sądu administracyjnego. W polskim systemie prawa nie ma natomiast instrumentów, które pozwalałyby dokonać weryfikacji prawidłowości ustalenia kręgu stron postępowania przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. W szczególności zaś nie jest takim instrumentem skarga do sądu administracyjnego na ww. zawiadomienie.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.