II SA/Gl 1136/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi E.B. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektów na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Organ pierwszej instancji (PINB) odmówił wszczęcia postępowania, uznając skarżącą za stronę. Po uchyleniu tej decyzji przez ŚWINB, sprawa trafiła do WSA w Gliwicach, który uchylił postanowienie ŚWINB, wskazując na ograniczony zakres art. 72a Prawa budowlanego. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną ŚWINB, ale jednocześnie zwrócił uwagę na komplikacje w praktyce organów nadzoru budowlanego związane ze stosowaniem art. 72a Prawa budowlanego i art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego. NSA opowiedział się za formalną reakcją organu na wniosek o wszczęcie postępowania, wskazując na możliwość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Po ponownym rozpoznaniu zażalenia, ŚWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB o odmowie wszczęcia postępowania, powołując się na art. 72a Prawa budowlanego i wytyczne NSA. WSA w Gliwicach, związany oceną prawną NSA, oddalił skargę skarżącej, uznając, że organ prawidłowo zareagował na wniosek w formie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., co odpowiadało prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja stosowania art. 61a § 1 k.p.a. i art. 72a Prawa budowlanego w kontekście wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a także zasada związania organów administracji orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego i interpretacją przepisów przez NSA. Może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, złożony przez osobę posiadającą interes prawny, powinien być rozpatrzony w trybie postępowania jurysdykcyjnego (np. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.), czy też organ powinien zastosować przepisy dotyczące skargi administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru budowlanego powinien zareagować na taki wniosek w formie właściwej dla postępowania jurysdykcyjnego, co najmniej poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., nawet jeśli postępowanie mogłoby być wszczęte z urzędu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że w sytuacji, gdy ustawodawca określa możliwość wszczęcia postępowania w sprawie jedynie na zasadzie oficjalności (z urzędu), złożenie wniosku o zainicjowanie takiego postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., przy uznaniu, że postępowanie z innych przyczyn nie może być wszczęte. Reakcja organu powinna mieć charakter formalny.
Jaki jest zakres zastosowania art. 72a Prawa budowlanego, który stanowi o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa m.in. w art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego, z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 72a Prawa budowlanego odnosi się do całego postępowania z art. 71a Prawa budowlanego, a nie tylko do jego końcowej części. Wszczęcie postępowania z urzędu na podstawie art. 72a Pr. bud. nie wyklucza możliwości odmowy jego wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli nie zachodzą przesłanki do jego prowadzenia.
Uzasadnienie
NSA skorygował wcześniejszą interpretację WSA, wskazując, że art. 72a Pr. bud. dotyczy całego postępowania z art. 71a Pr. bud. Niemniej jednak, nawet przy wszczęciu z urzędu, organ może odmówić wszczęcia postępowania, jeśli nie ma ku temu podstaw.
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu zgodnie z art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że związanie oceną prawną oznacza, iż ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie mogą formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniej wyrażonym poglądem i muszą podporządkować się mu w pełnym zakresie.
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie zastosowany przez organ odwoławczy jako podstawa formalnej reakcji na wniosek o wszczęcie postępowania.
Pr. bud. art. 72a
Prawo budowlane
Przepis dotyczący wszczęcia postępowania w sprawie wydania określonych decyzji z urzędu. W interpretacji NSA, stanowi podstawę do formalnej reakcji organu na wniosek, w tym odmowy wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący związania organu administracji i sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rozpatrywania zażalenia przez organ odwoławczy.
Pr. bud. art. 71a § 4
Prawo budowlane
Określa przypadki, w których może zapaść decyzja dotycząca zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, do których odnosi się art. 72a Pr. bud.
Pr. bud. art. 83 § 2
Prawo budowlane
Podstawa prawna działania organu odwoławczego w sprawach nadzoru budowlanego.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA (art. 153 p.p.s.a.). • Wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania powinien skutkować formalną reakcją organu, np. postanowieniem o odmowie wszczęcia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z wytycznymi NSA. • Art. 72a Prawa budowlanego, mimo że dotyczy wszczęcia postępowania z urzędu, nie wyklucza zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 72a Prawa budowlanego w niniejszej sprawie było nieuzasadnione, gdyż nie istniały przesłanki do jego zastosowania. • Organ naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wyroku WSA i ponowne naruszenie art. 72a Prawa budowlanego. • Organy naruszyły art. 7, 8 § 1 oraz 12 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań z urzędu lub na wniosek strony w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Godne uwagi sformułowania
"reakcja organu na złożony wniosek powinna mieć charakter formalny, a nie ograniczać się do skierowania informacyjnego pisma" • "złożenie wniosku o zainicjowanie takiego postępowania powinno zakończyć się (niezależnie od przysługującego lub nie interesu prawnego wnioskodawcy) wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a." • "Sąd przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną bada legalność zaskarżonego aktu, a dodatkowo w niniejszej sprawie działa w zakresie związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a."
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 61a § 1 k.p.a. i art. 72a Prawa budowlanego w kontekście wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a także zasada związania organów administracji orzeczeniami sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego i interpretacją przepisów przez NSA. Może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego konkretnej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje zawiłości proceduralne w prawie budowlanym i postępowaniu administracyjnym, a także kluczową rolę orzecznictwa NSA w kształtowaniu praktyki organów. Jest to przykład, jak sądy egzekwują przestrzeganie własnych wytycznych przez administrację.
“Sądy administracyjne: Jak organ nadzoru budowlanego musi reagować na wnioski o zmianę sposobu użytkowania obiektu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.