II SA/Gl 1119/25

II SA/Gl 1119/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2026-01-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1214
art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 lipca 2025 r. nr SKO.PS/41.5/504/2025/9877 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. (dalej: "organ I instancji"), działając na wniosek M. K. (dalej: "skarżąca") z dnia 7 maja 2025 r. wszczął postępowanie o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności za miesiące maj i czerwiec 2025 r.
Decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r., nr [...], organ I instancji odmówił przyznania skarżącej zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Posiłek w szkole i w domu" na miesiąc czerwiec 2025 r., bowiem jej dochód w miesiącu maju 2025 r. wynosił 2 524,16 zł. i przekroczył 200% kryterium dochodowe, określone w oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (aktualny publikator: Dz. U. z 2025 r. poz.1214, dalej w skrócie: "ustawa"), czyli kwotę 2 020,00 zł., kwalifikującą do skorzystania z tej formy pomocy, oraz rozważył możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym uznała, że wniosek o udzielenie jej pomocy za miesiąc czerwiec 2025 r. został złożony w miesiącu maju 2025 r. Zatem pod uwagę powinien być brany dochód z miesiąca kwietnia 2025 r. oraz powołała się na wydany w jej sprawie wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt IV SA/Gl 548/18.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium") decyzją z dnia 17 lipca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/504/2025/9877, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej w skrócie: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 4 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 7 maja 2025 r. organ I instancji dwoma odrębnymi decyzjami z dnia 4 czerwca 2025 r. przyznał zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w ramach wieloletniego programu "Posiłek w szkole i w domu" w miesiącu maju 2025 r. w wysokości 124 zł., oraz odmówił jego przyznania w miesiącu czerwcu 2025 r. (por. omówiona powyżej decyzja). W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej dochód w miesiącu maju 2025 r. stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 2 322,38 zł. oraz wyrównanie wynagrodzenia z poprzedniego zakładu pracy w wysokości 201,78 zł., tj. łącznie wynosi 2 524,16 zł. Zgodnie z § 1 uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 30.11.2023 r., podwyższa się do wysokości 200% kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, uprawniające do przyznania nieodpłatnej pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, udzielanej w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028. Zatem osobie samotnie gospodarującej bez dochodu lub z dochodem nie przekraczającym 200% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 2 020 zł. może być przyznany zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż dochód skarżącej przekracza 200% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności nie przysługuje jej w miesiącu czerwcu 2025 r. Ponadto, organ I instancji rozważył możliwość przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Jednakże, na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie stwierdzono, aby zachodził szczególny przypadek uzasadniający udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 8 ust.1 pkt 2 i 3 ustawy w związku z § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1044) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł., przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Uchwała nr 149 Rady Ministrów z dnia 23.08.2023 r. ustanowiła wieloletni rządowy program "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 (M. P. poz. 881, dalej w skrócie: "Program"). Wskazana uchwała Rady Ministrów nie stanowi źródła prawa, w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, ale nakreśla ramy programu wspierania finansowego gmin w zakresie dożywiania określonych grup społecznych w latach 2024-2028. Program zapewnia pomoc zarówno dzieciom, które wychowują się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji, jak i osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach. Przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Ma charakter całoroczny. Istotnym jego elementem jest zapewnienie dzieciom i młodzieży w wieku szkolnym zjedzenia gorącego posiłku przygotowanego w stołówce szkolnej. Takie rozwiązanie daje bowiem większą kontrolę nad jakością kupowanych produktów, z których przygotowywane są posiłki, oraz nad procesem ich przygotowywania. Ze środków przekazywanych gminom w ramach Programu dofinansowane zostaną zarówno posiłki wydawane na stołówkach, jak i te dowożone osobom dorosłym, w tym osobom niewychodzącym z domu (np. ze względu na podeszły wiek czy niepełnosprawność), niebędącym w stanie przygotować sobie codziennie gorącego posiłku. Ze środków przekazywanych w ramach Programu gminy udzielają wsparcia osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe w wysokości 200% kryterium, o którym mowa w art. 8 ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy. Przy przydzielaniu tego wsparcia, oprócz przepisów ogólnych regulujących problematykę przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, mają zastosowanie przepisy art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, dotyczące zasiłku celowego oraz art. 48 i art. 48 b ustawy, w którym jest mowa o posiłku. Z przepisu art. 48 powołanej ustawy wynika, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Zgodnie z art. 48 b ust. 2 i 3 ustawy pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole może być realizowana w formie zakupu posiłków. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z brzmienia art. 41 ustawy wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:
1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
Na uwagę zasługuje przede wszystkim fakt, że skarżąca w dniu 7 maja 2025 r. zwróciła się do organu I instancji o przyznanie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności za dwa miesiące. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy dla celów niniejszego postępowania za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o;
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji postąpił prawidłowo rozpatrując wniosek o przyznanie przedmiotowej pomocy na miesiąc czerwiec 2025 r. po uwzględnieniu dochodu osiągniętego przez skarżącą w miesiącu maju 2025 r. W nawiązaniu do powołanego w odwołaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 548/18 Kolegium stwierdziło, że zapadł on w innym stanie faktycznym, gdyż jak wynika z tego wyroku wówczas skarżąca ubiegała się o przyznanie zasiłku na jeden miesiąc, tj. marzec 2018 r. Tym razem ubiega się o przyznanie zasiłku na 2 kolejne miesiące, tak więc w niniejszej sprawie należy ustalić dochód w poszczególnych miesiącach, poprzedzających miesiąc przyznania wnioskowanej pomocy. Kolegium zauważyło, że aby skutecznie ubiegać się o specjalny zasiłek celowy, o którym mowa w wyżej przytoczonym art. 41 pkt 1 ustawy, po stronie wnioskodawcy muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki;
1) musi zaistnieć szczególnie uzasadniony przypadek,
2) dochód osoby lub rodziny przekracza kryterium dochodowe.
W wyroku z dnia 14.10.2010 r. sygn. akt I OSK 803/10 NSA wyjaśnił: "Przepis ten w szczególnie uzasadnionych przypadkach stwarza zatem organowi pomocy społecznej możliwość (nie obowiązek) przyznania osobie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe m. in. specjalnego zasiłku celowego. Istotna forma pomocy, o jakiej mowa w powyższym przepisie sprowadza się do przyznania świadczenia w sytuacji, której można przypisać charakter nadzwyczajny, szczególnie uzasadniony. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak. Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa, 2008,s. 202 )". Podobnie WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 11.09.2013 r. sygn. akt II SA/ Po 718/13 stwierdził: "1. Orzekając o przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i treść świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej ( art. 3 ust. 4 u. p. s. ). Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela.
2. Pod pojęciem "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 41 u.s. p. należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe skutki lub tak daleko ingerujące w piany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości." (cytat). Kolegium wskazało, że decyzja wydana w oparciu o przepis art. 41 pkt 1 ustawy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ orzekający w sprawie specjalnego zasiłku celowego jest uprawniony do jej podjęcia, po wcześniejszym ustaleniu istnienia przesłanki z art. 41 pkt 1 ustawy, jednego z możliwych rozwiązań. Uznaniowość oznacza, że w określonym stanie prawnym organ administracyjny ma prawo wyboru jednego z dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięcia, w tym możliwość odmowy przyznania świadczenia, jeżeli w ocenie organu istnieją okoliczności uzasadniające taką odmowę. W wyroku z dnia 5.11.2013 r. sygn. akt II SA/Op 715/ 13 WSA w Opolu wyjaśnił: "Uznanie administracyjne daje organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile bowiem rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełnić każdego żądania strony w pełnym zakresie.".
Skarżąca w treści wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargi zakwestionowała prawidłowość wydanego przez Kolegium rozstrzygnięcia. Odwołała się do treści art. 8 ust. 3 ustawy i podała, że jego wykładnia jest błędna.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej, tak jak dotychczas w skrócie: "ustawa").
Przepis art. 39 ust. 1 ustawy stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zasiłek celowy może być przyznawany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Należy zatem przyznać rację organom orzekającym, że celem pomocy społecznej nie jest wyręczanie poszczególnych osób (ich rodzin) w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych, lecz jedynie wspieranie ich w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc ta udzielana jest na podstawie przepisów wskazanej ustawy, w tym w postaci zasiłków celowych.
Podkreślić przy tym należy, że decyzja w przedmiocie zasiłku celowego wydawana przez organ pomocy społecznej w oparciu o art. 39 ustawy ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie jest zobligowany do przyznania świadczenia zgodnie ze złożonym wnioskiem. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny ogranicza się z kolei do zbadania czy organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił wydane rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową organ administracji publicznej ma bowiem obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 k.p.a., jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości finansowych organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków pieniężnych.
Orzekając zatem w przedmiocie przyznania takiego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania ustawodawcy, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy), ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczącym się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy).
Nie ulega przy tym wątpliwości, że organ pomocy społecznej nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje bowiem organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrywania wszelkich potrzeb osób wnioskujących.
Podkreślenia wymaga raz jeszcze, że przyznawane świadczenie ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych przy czynnej współpracy osób wnioskujących. Tym samym spełnienie ustawowych kryteriów kwalifikujących do przyznania pomocy społecznej nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia w wysokości odpowiadającej jej oczekiwaniom.
Mając na uwadze ustalenia poczynione przez organy orzekające uznać należy, że poddały one ocenie wszystkie okoliczności, od których uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego, w szczególności uwzględniły treść art. 8 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zdaniem Sądu, jak wynika z treści art. 8 ust. 1 ustawy, kwestia kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej uzależniona jest od dochodu, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy, za który uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jednakże kryterium dochodowe powinno odnosić się do okresu miesiąca poprzedzającego wnioskowany okres świadczenia.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym pojęcie dochodu określone w art. 8 ust. 3 ustawy, zostało jednolicie zdefiniowane na potrzeby ustalania wszelkich świadczeń z pomocy społecznej, a więc zarówno pieniężnych jak i niepieniężnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1653/20 oraz z dnia 2 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1575/20).
Nie ulega też wątpliwości, że osiąganie dochodu przekraczającego wysokość kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy jest okolicznością mającą zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Na gruncie ustawy pod pojęciem dochodu należy rozumieć wszystkie przychody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w nich wymienionych (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 561/24).
Ustawodawca definiując pojęcie dochodu nie łączy go z działalnością zarobkową, wręcz przeciwnie - traktuje go bardzo szeroko niezależnie od źródła i tytułu jego otrzymania. W zamiarze ustawodawcy takie szerokie ujęcie pojęcia przychodu ma na celu ocenę sytuacji dochodowej beneficjentów pomocy społecznej przez pryzmat wszelkich wpływów pieniężnych uzyskanych przez nich w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, niezależnie do tego, na jakiej podstawie i skąd one pochodzą, z wyłączeniem wpływów wynikających z tytułów i źródeł wymienionych enumeratywnie w art. 8 ust. 4 ustawy, tym samym katalog wyłączeń zawarty w art. 8 ust. 4 ustawy ma charakter zamknięty.
Przenosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że prezentowana przez skarżącą wykładnia art. 8 ust. 3 ustawy odbiega od wykładni przyjętej w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W ocenie Sądu stwierdzić należy, że rozpatrując wniosek skarżącej organy należycie rozważyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i - mieszcząc się w granicach uznania administracyjnego - dokonały oceny jej sytuacji życiowej, w tym również przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Organom orzekającym w sprawie nie można tym samym postawić zarzutu dowolności w podejmowaniu decyzji. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 343/16).
Mając to na uwadze Sąd uznał zaskarżoną decyzję za prawidłową i odpowiadającą prawu oraz stwierdził, że nietrafne są podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 8 ust. 3 ustawy.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.), dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.