II SA/GL 1077/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje zezwalające na wycinkę drzewa i nakazujące nasadzenia zastępcze z powodu błędów proceduralnych i braku uzasadnienia.
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy zezwolenie na wycinkę drzewa z obowiązkiem nasadzeń zastępczych. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących nasadzeń zastępczych oraz brak wskazania konkretnego miejsca i gatunku drzew do nasadzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich (ZDW) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy K. zezwalającą na usunięcie lipy drobnolistnej z pasa drogowego z powodu jej obumarcia i zagrożenia dla bezpieczeństwa. Kluczowym elementem spornym było nałożenie na ZDW obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych w liczbie dwóch drzew. ZDW argumentował, że nasadzenia w pasie drogowym są niemożliwe ze względów bezpieczeństwa ruchu drogowego, a obowiązek ten ma charakter fakultatywny. SKO podtrzymało stanowisko organu I instancji, uznając nasadzenia zastępcze za rekompensatę przyrodniczą. Sąd administracyjny, uchylając obie decyzje, stwierdził, że organy nie przeprowadziły należytego uzasadnienia dla nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych, nie rozważyły wszystkich przesłanek z art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, a także nie sprecyzowały w decyzji miejsca, gatunku ani terminu wykonania nasadzeń zastępczych, co stanowiło naruszenie art. 83d ust. 2 ustawy. Sąd podkreślił, że choć obowiązek nasadzeń jest fakultatywny, jego nałożenie wymaga uzasadnienia, a przepisy dotyczące strefy bez przeszkód w pasie drogowym nie wykluczają całkowicie możliwości lokalizowania tam roślinności, pod warunkiem uwzględnienia specyfiki danego odcinka drogi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo nałożył obowiązek nasadzeń zastępczych, ponieważ nie przeprowadził należytego uzasadnienia, nie rozważył wszystkich przesłanek z art. 83c ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, a także nie sprecyzował w decyzji miejsca, gatunku ani terminu wykonania nasadzeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób należyty potrzeby nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych, nie zbadały wszystkich przesłanek określonych w ustawie, a sama decyzja nie zawierała wymaganych elementów dotyczących nasadzeń (miejsce, gatunek, termin).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83c § 3-4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83d § 41
Ustawa o ochronie przyrody
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 29 § 1
Ustawa o drogach publicznych
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
r.w.t.d. art. 78 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
r.w.t.d. art. 4 § 21
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
r.w.t.d. art. 7
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
r.w.t.d. art. 78 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
r.w.t.d. art. 113 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 83c ust. 4 u.o.p. poprzez brak rozważenia wszystkich przesłanek przy nakładaniu obowiązku nasadzeń zastępczych. Naruszenie art. 83d ust. 2 u.o.p. poprzez brak wskazania miejsca, gatunku i terminu wykonania nasadzeń zastępczych. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i analizy wpływu nasadzeń na bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji nie dysponuje w tym względzie pełną dowolnością. Podejmując decyzję w tej kwestii musi bowiem kierować się wskazówkami zawartymi w art. 83c ust. 4 u.o.p. Ustawodawca – wbrew temu co próbuje dowieść Skarżący – nie zakłada, że co do zasady drzewa nie powinny być lokowane w pasie drogowym.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący sprawozdawca
Aneta Majowska
asesor
Rafał Wolnik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku nasadzeń zastępczych przy wycince drzew, zwłaszcza w kontekście pasów drogowych i bezpieczeństwa ruchu drogowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycinki drzewa z pasa drogowego i nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych. Interpretacja przepisów o strefie bez przeszkód może być różna w zależności od konkretnych warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wycinki drzew i nasadzeń zastępczych, a także konfliktu między ochroną przyrody a bezpieczeństwem ruchu drogowego. Wyjaśnia procedury administracyjne i prawa stron.
“Czy drzewo w pasie drogowym zawsze musi ustąpić? Sąd wyjaśnia zasady wycinki i nasadzeń zastępczych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 1077/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-01-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Rafał Wolnik Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1336 art. 83 ust. 1, art. 83c ust. 3-4, art. 83d ust. 41 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 czerwca 2024 r. nr SKO.4102.20.2024 w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. z dnia 8 kwietnia 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. nr SKO.4102.20.2024, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej k.p.a.) i art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1 i art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm. – dalej u.o.p.), po rozpoznaniu odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w K. (dalej – Skarżący, ZDW), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej – organ I instancji) z dnia 8 kwietnia 2024 r. nr [...], którą: 1) zezwolił ZDW na usunięcie 1 sztuki drzewa gatunku lipa drobnolistna (drzewo trzypienne) o obwodzie pnia 250 cm mierzonym na wysokości 130 cm; pod warunkiem nasadzenia 2 sztuk drzew liściastych - gatunków rodzimych o wysokości powyżej 1,8 m i minimalnym obwodzie pnia mierzonym na wysokości 1 m wynoszącym 12 cm, na terenie gminy K.; nasadzenia zastępcze mogą zostać wykonane na terenie nieruchomości będącej w zarządzie ZDW lub na terenie nieruchomości stanowiącej własność Gminy K. po wcześniejszym ustaleniu szczegółowej lokalizacji; zobowiązał ZDW do złożenia informacji pisemnej o terminie wykonania nasadzeń zastępczych do dnia 31 marca 2025 r.; 2) ustalił termin usunięcia drzewa w okresie od 16 października 2024 r. do 28 lutego 2025 r.; 3) odstąpił od pobrania opłaty za usunięcie drzewa. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 5 grudnia 2023 r. ZDW zwrócił się do organu I instancji z wnioskiem o udzielnie zezwolenia na wycinkę lipy drobnolistnej o odwodzie pni 250 cm (3 pnie), rosnącego w pasie drogowym DW 907 w miejscowości K. przy ul. [...], na działce nr [...] We wniosku zawarto również prośbę o odstąpienie od nakładania obowiązku nasadzeń zastępczych. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ I instancji decyzją z dnia 8 kwietnia 2024 r.: 1) zezwolił na usunięcie 1 sztuki drzewa gatunku lipa drobnolistna (drzewo trzypienne) o obwodzie pnia 250 cm mierzonym na wysokości 130 cm; pod warunkiem nasadzenia 2 sztuk drzew liściastych - gatunków rodzimych o wysokości powyżej 1,8 m i minimalnym obwodzie pnia mierzonym na wysokości 1 m wynoszącym 12 cm, na terenie gminy K.; nasadzenia zastępcze mogą zostać wykonane na terenie nieruchomości będącej w zarządzie ZDW lub na terenie nieruchomości stanowiącej własność Gminy K. po wcześniejszym ustaleniu szczegółowej lokalizacji; zobowiązał ZDW do złożenia informacji pisemnej o terminie wykonania nasadzeń zastępczych do dnia 31 marca 2025 r.; 2) ustalił termin usunięcia drzewa w okresie od 16 października 2024 r. do 28 lutego 2025 r.; 3) odstąpił od pobrania opłaty za usunięcie drzewa. W uzasadnieniu opisano stan drzewa, którego dotyczył wniosek. Organ I instancji wskazał w tym zakresie, że drzewo jest obumarłe, a w jego koronie widoczny jest znaczny posusz. Ponadto jest ono pochylone w kierunku znajdującego się w pobliżu budynku mieszkalnego. W tych okolicznościach, zdaniem Wójta Gminy K., drzewo stanowi zagrożenie bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Podniósł, że jego usunięcie uzależnione jest od dokonania nasadzeń zastępczych. W odwołaniu z dnia 16 kwietnia 2024 r. ZDW kwestionując decyzję organu I instancji podkreślił, że we wniosku zawarta była prośba o odstąpienie od obowiązku nasadzeń zastępczych. Wskazał, że zezwolenie na usunięcie drzewa nie powinno być warunkowane fakultatywnym obowiązkiem nasadzeń zastępczych. Ponadto podniesiono, że organ I instancji biorąc pod uwagę dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych winien mieć na względzie to, że Skarżący poza pasem drogowym nie dysponuje innymi terenami pod nasadzenia zastępcze. Natomiast nie ma podstaw do wskazywania innej lokalizacji poza terenem, z których drzewa będą usuwane. Podniesiono przy tym, że nasadzenia zastępcze nie są warunkiem obligatoryjnym i pozostają w sferze uznania organu. Podkreślono jednocześnie, że lokowanie drzew w pasie drogowym nie sprzyjają bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zaznaczył, że w pasie drogowym DW 907 nie przewidziano nowych nasadzeń, ponieważ jego szerokość nie pozwala na to bez stworzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszego. Dalej przywołał § 72 i § 113 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518 – dalej r.w.t.d.). Następnie podniósł, że § 78 ust. 2 pkt 6 r.w.t.d. nakłada na niego obowiązek realizowania "strefy bez przeszkód", w tym skrajni bez przeszkód. Podkreślił wagę owych stref w kształtowaniu bezpieczeństwa na drogach publicznych, których projektowanie powinno pozwolić na złagodzenie negatywnych konsekwencji niekontrolowanego zjechania pojazdu z jezdni. ZDW dodatkowo zwrócił uwagę, że zasada kształtowania bezpiecznego otoczenia dróg w Polsce jest jednym z najistotniejszych założeń nowych wymagań technicznych w drogownictwie. Tym samym droga powinna zapewniać odpowiednie poziomy bezpieczeństwa i sprawności ruchu użytkownikom, dla których jest przeznaczona, o czym traktuje § 7 r.w.t.d. Dlatego też należy eliminować wszelkie przeszkody, a więc i drzewa, które negatywnie wpływają na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zaznaczył ponadto, że wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych drzewa lub krzewu, ale nie jest to warunek obligatoryjny. Kolegium nie przychylając się do argumentacji odwołania, decyzją z dnia 7 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W motywach decyzji po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego, przywołano art. 83 ust. 1, art. 83a ust. 1 i 2a oraz art. 83c u.o.p. Organ odwoławczy przyjął, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem wszelkich zasad, w tym projekt decyzji został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyraziło stanowisko, że art. 83c ust. 4 u.o.p. winien być interpretowany w ten sposób, że dopuszcza możliwość nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych tak zarówno na nieruchomości, której drzewa mają zostać usunięte, jak i na innej nieruchomości - w granicach właściwości organu, za zgodą właściciela nieruchomości lub na gruntach stanowiących własność gminy. Dlatego też uznało, że organ I instancji uprawniony był do wskazania nieruchomości własnej do nasadzeń zastępczych w sytuacji, w której Skarżący nie będzie mógł ich dokonać na działkach do niego należących. Organ odwoławczy zaznaczył także, że nasadzenia zastępcze w przedmiotowej sprawie stanowią rekompensatę przyrodniczą usuwanego drzewa. W skardze z dnia 3 lipca 2024 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium, pełnomocnik ZDW zaskarżył ją w całości zarzucając naruszenie: 1) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez brak dokonania analizy, czy względy bezpieczeństwa ruchu drogowego nie stoją na przeszkodzie zobowiązaniu Skarżącego do dokonania nasadzeń zastępczych; 2) art. 83c ust. 4 u.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku rozważenia wszystkich przesłanek, które organ winien wziąć pod uwagę nakazując dokonania nasadzeń zastępczych w ramach uznania administracyjnego; 3) art. 83c ust. 4 u.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nakazaniu nasadzenia w miejsce drzewa przeznaczonego do usunięcia dwóch sztuk drzew liściastych - gatunków rodzimych o wysokości powyżej 1,8 m; 4) § 78 ust. 2 pkt 6 w związku z § 4 pkt 21 i § 7 r.w.t.d. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z przytoczonych przepisów jasno wynika, że strefa bez przeszkód to obszar przylegający do jezdni, którego ukształtowanie i zagospodarowanie ograniczają negatywne skutki wypadków i kolizji drogowych związanych z niekontrolowanym zjechaniem pojazdu z jezdni, co oznacza, że droga powinna zapewniać odpowiednie poziomy bezpieczeństwa i sprawności ruchu użytkownikom, dla których jest przeznaczona; 5) § 113 pkt 2 r.w.t.d. poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy z przytoczonych przepisów jasno wynika, że zarządca drogi w ramach bieżącego utrzymania podejmuje czynności techniczne i organizacyjne co najmniej w zakresie utrzymania: roślinności w pasie drogowym w sposób, który umożliwia jej prawidłową wegetację oraz uniemożliwia jej negatywny wpływ na drogę w trakcie rozrostu, a w szczególności ingerencję w skrajnię lub ograniczanie widoczności. Wobec tych zarzutów pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego zauważył, że Kolegium nie odniosło się do twierdzeń i argumentacji Skarżącego podniesionych w treści odwołania. Podkreślił, że Skarżący dysponuje wyłącznie terenami znajdującymi się w pasach drogowych, w których względy bezpieczeństwa wykluczają lokalizowanie drzew. Sprzeciwił się natomiast stwierdzeniu o dopuszczalności dokonywania nasadzeń na terenach jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślił również, że rozpatrując sprawę organ odwoławczy nie wziął pod uwagę przepisów § 78 ust. 2 pkt 6 w związku z § 4 pkt 21 i § 7 r.w.t.d. Zaznaczył także, że Kolegium nie dokonało ważenia interesów, tj. ochrony przyrody z jednej strony i konieczności zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego z drugiej strony. Fakt ten świadczy o nałożeniu obowiązku nasadzeń zastępczych z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Niezależnie od tego, zdaniem pełnomocnika, brak jest podstaw do nakazywania posadzenia dwóch nowych drzew w sytuacji wydania zezwolenia na usunięcie wyłącznie jednego drzewa. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż te, które zostały w niej podniesione. Przedmiotem sprawy jest ustalenie, czy organy zasadnie zobligowały ZDW do nasadzenia zastępczego 2 drzew liściastych w zamian za usunięcie 1 drzewa z terenu pasa drogowego, które zagrażało życiu i zdrowiu ludzi oraz mieniu. W pozostałym zakresie zaskarżona decyzja nie jest negowana przez ZDW. Według Skarżącego, organ I instancji winien odstąpić od nakładania kwestionowanego obowiązku, który ma charakter fakultatywny. Umotywowano to tym, że obowiązek ten powinien być zrealizowany na terenie, do którego Skarżący posiada tytuł, a to jest możliwe jedynie w pasie drogowy. To z kolei pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym. Mianowicie – jak twierdzi ZDW – należy eliminować z obszaru pasa drogowego wszelkie przeszkody, a więc i drzewa, które negatywnie wpływają na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Z kolei organy obu instancji prezentują pogląd o potrzebie kompensacji uszczerbku w przyrodzie spowodowanego planowanym usunięciem drzewa. Przystępując do rozważań wskazać należy, że w myśl art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.) usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Jak stanowi art. 83c ust. 3 u.o.p., wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. W takiej sytuacji właściwy organ, stosownie do treści art. 83c ust. 4 u.o.p., bierze pod uwagę w szczególności dostępność miejsc do nasadzeń zastępczych oraz następujące cechy usuwanego drzewa lub krzewu: 1) wartość przyrodniczą, w tym rozmiar drzewa lub powierzchnię krzewów oraz funkcje, jakie pełnią w ekosystemie; 2) wartość kulturową; 3) walory krajobrazowe; 4) lokalizację. Natomiast – jak stanowi art. 83d ust. 2 u.o.p. - w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. Jak potwierdzają to akta sprawy, przed wydaniem decyzji organ I instancji przeprowadził oględziny drzewa i terenu, na którym ono rośnie. Pozwoliło to organowi I instancji na ustalenie stanu drzewa, a dalszej kolejności na ocenę zasadności żądania jego usunięcia. Jak wskazano w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, a co znajduje potwierdzenie w oględzinach, wniosek dotyczył wycinki jednego drzewa o trzech pniach, którego obwód wynosi 250 cm. Ponadto ustalono, że drzewo jest obumarłe, a w jego koronie znajduje znaczny posusz. Drzewo jest odchylone od pionu w kierunku znajdującego się w pobliżu budynku mieszkalnego. Generalnie uznano, że nie rokuje ono dalszego prawidłowego rozwoju, a jednocześnie stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Stwierdzenie to było podyktowane nie tyle lokalizacją drzewa w pasie drogowym, co jego kondycją. W tej sytuacji zasadnie organy przyjęły, że drzewo wskazane we wniosku kwalifikują się do usunięcia. Okoliczność ta nie jest kwestionowana przez ZDW. Kwestią sporną – jak już wcześniej to zaznaczono – jest zasadność nałożenia na Skarżącego obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych. Zajmując się tym zagadnieniem zgodzić się należy z ZDW, iż obowiązek ten ma charakter fakultatywny, a więc jego nałożenie uzależnione jest od uznania organu, który kieruje się w tym względzie wskazówkami określonymi w art. 83c ust. 4 u.o.p. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wnioskowanie o odstąpienie przez organ od stosowania owego uprawnienia nie jest dla niego wiążące. Zatem powoływanie się przez Skarżącego na zawarcie we wniosku żądania (prośby) w tym zakresie pozostaje bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Zajmując się spornym zagadnieniem wskazać przyjdzie, że ustawodawca formułując treść art. 83c ust. 3 u.o.p. zdecydował, aby w tej materii pozostawić organowi administracji swoisty luz decyzyjny. Oznacza to, że od jego (organu) uznania zależy, czy zezwolenie na usunięcie drzewa powiązane zostanie z obowiązkiem zastąpienia go nowym. Jednak organ administracji nie dysponuje w tym względzie pełną dowolnością. Podejmując decyzję w tej kwestii musi bowiem kierować się wskazówkami zawartymi w art. 83c ust. 4 u.o.p. Tymczasem organ I instancji, jak i organ odwoławczy, nie przeprowadziły jakichkolwiek dywagacji w tej kwestii. Natomiast z analizy art. 83c ust. 4 u.o.p. wywieść należy, że punktem wyjścia dla tych rozważań winno być wyjaśnienie dostępności miejsca nasadzenia zastępczego. Dopiero w dalszej kolejności organ administracji winien zająć się znaczeniem przewidzianego do wycinki drzewa m.in. dla ekosystemy, czy kultury. Konkludując organ I instancji, działając w ramach danego mu uznania administracyjnego, winien w toku dalszego postępowania uargumentować potrzebę zrekompensowania uszczerbku w przyrodzie wywołanego wycinką drzewa poprzez dokonanie nasadzeń zastępczych określonej liczby nowych drzew. Zauważyć również należy, że decyzja organu I instancji nie zawiera wszystkich wymaganych prawem elementów wymienionych w art. 83d ust. 1 i 2 u.o.p. W tym względzie wskazać należy, że w sentencji decyzji zabrakło oznaczenia miejsca usunięcia drzewa, jak wymaga tego art. 83d ust. 1 pkt 2 u.o.p. Dostrzec należy, że w tzw. główce decyzji przedstawiono przedmiot wniosku ZDW wraz z przywołaniem wskazanego w nim położenia drzewa przewidzianego do wycinki. Informacja tam zawarta nie może jednak zastąpić obowiązku sprecyzowania lokalizacji drzewa, co do którego wydano zezwolenie na wycinkę. Otóż to do organu administracji należy weryfikacja tej informacji, a wyrazem tego jest sprecyzowanie miejsca usunięcia drzewa bezpośrednio w sentencji rozstrzygnięcia. Ponieważ na Skarżącego nałożono obowiązek nasadzeń zastępczych, Wójt Gminy – myśl art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p. - zobligowany był do wskazania miejsca tych nasadzeń. Powinności tej nie czyni zadość treść pkt 1 decyzji organu I instancji. Stwierdza się w nim, że nasadzenia zastępcze mogą zostać wykonane na nieruchomości będącej w zarządzie ZDW lub na terenie nieruchomości stanowiącej własność Gminy, po wcześniejszym ustaleniu szczegółowej lokalizacji. Wynika stąd, że w rzeczywistości to Skarżący miał dokonać wyboru miejsca realizacji obowiązku. Tymczasem władztwo w tej materii przypisane jest organowi administracyjnemu. Co więcej, art. 83d ust. 2 pkt 1 u.o.p. jest pewnego rodzaju konsekwencją uregulowania zawartego w art. 83c ust. 4 u.o.p. Mianowicie uzależnienie wycinki drzewa od nasadzeń zastępczych wymaga od organu rozeznania kwestii dostępności miejsc do tego celu. Zatem to Wójt Gminy w sentencji decyzji winien wskazać nr działki, gdzie nasadzenia mają być dokonane. Oczywiście władztwo organu administracji nie wyklucza uwzględnienia ewentualnych sugestii w tej materii wnioskodawcy. W tym miejscu wyrazić należy stanowisko, że nie można zgodzić się z ZDW o prawnych przeszkodach dla umieszczania roślinności w pasie drogowym. Argumentacja ZDW mająca nakłonić organy do odstąpienia od nałożenia obowiązku nasadzeń zastępczych opiera się przede wszystkim na zagrożeniu jakie stwarzają drzewa w pasie drogowym, a także powinności zachowania w jego obszarze tzw. stref bez przeszkód. Odnosząc się do stanowiska Skarżącego stwierdzić należy, że trudno nie zgodzić się z ogólnymi założeniami takiego twierdzenia. Jednak nie sposób przyjąć, że w każdym przypadku posadowienie drzewa wiąże się z niebezpieczeństwem dla użytkowników dróg. Wniosek taki wywieść należy z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 320). Stanowi on, że zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się: usuwania, niszczenia i uszkadzania zadrzewień przydrożnych. Zatem ustawodawca – wbrew temu co próbuje dowieść Skarżący – nie zakłada, że co do zasady drzewa nie powinny być lokowane w pasie drogowym. Poza tym powoływane przez ZDW przepisy § 78 ust. 2 pkt 6 w związku z § 4 pkt 21 i § 7 r.w.t.d., które odnoszą się do tzw. strefy bez przeszkód, również nie stanowią o bezwzględnym zakazie w tej materii. Nie ulega jednak wątpliwości, że organ administracji decydując się na wskazanie miejsca nasadzeń w pasie drogowym winien mieć na uwadze, aby dotyczyło to, np. prostych odcinków drogi, czy też odcinków o obniżonych dopuszczalnych prędkościach itp. Ponadto w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenie art. 83d ust. 2 pkt 4 i 5 u.o.p. Otóż w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: gatunek lub odmianę drzew lub krzewów (pkt 4); termin wykonania nasadzeń (pkt 5). Tymczasem organ I instancji nie określił w decyzji gatunku drzew, do posadzenia których zobligowany został Skarżący. Ponadto nie wyznaczył terminu do kiedy należy dokonać tych nasadzeń. Zaznaczyć należy, że ustawodawca odróżnia termin wykonania nasadzeń (pkt 5) od terminu złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń (pkt 6). Zatem zakreślenie w pkt 1 decyzji organu I instancji terminu na złożenie informacji pisemnej o dacie wykonania nasadzeń zastępczych, nie stanowi o tym, że akt ten zawiera element decyzji z art. 83d ust. 2 pkt 5 u.o.p. Dlatego w toku dalszego postępowania organ I instancji winien wyeliminować wskazane nieprawidłowości. Wyraz tym zabiegom należy dać w uzasadnieniu odpowiadającemu wzorcowi z art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie winien skorygować terminy dotyczące usunięcia drzew oraz złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania w kwocie 680 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zaliczając do nich uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na zgodny wniosek Skarżącego i Kolegium.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI