II SA/Gd 982/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, B. K.. Organy administracji dwukrotnie odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący nie wykazał związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko. Z ustaleń faktycznych wynikało, że ojciec skarżącego, mimo znacznego stopnia niepełnosprawności, jest osobą w dużej mierze samodzielną w codziennym funkcjonowaniu. Zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego, obejmujący głównie pomoc w higienie, przygotowaniu posiłków i lekarskich wizytach, nie był na tyle absorbujący, aby uniemożliwić podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze. Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne ma rekompensować rezygnację z pracy z powodu opieki, a nie stanowić dodatkowe źródło dochodu. Ponadto, zauważono, że ojciec skarżącego może ubiegać się o świadczenie wspierające, a pomoc w opiece nad ojcem świadczy również siostra skarżącego. Wobec braku wykazania przez skarżącego kluczowej przesłanki ustawowej, jaką jest bezpośredni związek między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z pracy, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu wykazania związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką oraz ocena zakresu opieki i samodzielności osoby niepełnosprawnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie stopień niepełnosprawności lub zakres opieki są znacznie wyższe.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rezygnacja z zatrudnienia lub niepodejmowanie pracy zarobkowej przez osobę ubiegającą się o świadczenie pielęgnacyjne jest uzasadnione koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli stan zdrowia ojca pozwala mu na samodzielne wykonywanie podstawowych czynności życiowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli zakres sprawowanej opieki nie uniemożliwia podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem. W analizowanej sprawie, mimo znacznego stopnia niepełnosprawności ojca, jego samodzielność w podstawowych czynnościach życiowych oraz ograniczony zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącego nie stanowiły przeszkody w podjęciu przez niego pracy zarobkowej.
Czy czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (sprzątanie, gotowanie, zakupy) mogą być uznane za element sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, uzasadniający rezygnację z zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynności te, jako typowe czynności dnia codziennego, wykonywane również przez osoby pracujące, nie mogą być samodzielnie uznane za przesłankę rezygnacji z pracy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki, a nie za wykonywanie obowiązków domowych. Czynności takie jak gotowanie czy sprzątanie, nawet jeśli dotyczą osoby niepełnosprawnej, nie wykluczają możliwości podjęcia pracy zawodowej.
Przepisy (5)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a rezygnacją z zatrudnienia. • Stan zdrowia ojca i zakres świadczonej opieki nie uniemożliwiają skarżącemu podjęcia zatrudnienia. • Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie stanowią przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. • Pomoc w opiece nad ojcem świadczy również siostra skarżącego.
Odrzucone argumenty
Związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z pracy a opieką nad ojcem. • Zakres opieki nad ojcem uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę • Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek opiekę, ale taką, której zakres i czas trwania wyklucza możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. • Czynności takie jak: zakupy, sprzątanie, pranie czy gotowanie z powodu tego, że są one dla każdego typowymi czynnościami dnia codziennego, wykonywanymi również przez osoby na co dzień pracujące zawodowo (przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu) nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności wnioskującego o świadczenie, bo nie zawierają się w pojęciu "sprawowanie opieki".
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Sudoł
sędzia
Justyna Dudek - Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu wykazania związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z pracy a opieką oraz ocena zakresu opieki i samodzielności osoby niepełnosprawnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Może być mniej przydatne w sprawach, gdzie stopień niepełnosprawności lub zakres opieki są znacznie wyższe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i często występującego problemu oceny związku między opieką a możliwością pracy, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy opieka nad niepełnosprawnym ojcem zwalnia z obowiązku pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.