II SA/Gd 92/02

II SA/Gd 92/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący/
Stanisław Nowakowski
Wojciech Jarzembski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędzia WSA Wojciech Jarzębski (spr.), Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 grudnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Gd 92/02
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją [...] z dnia 20 września 2001 r. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednol. tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. nakazał T. C. zam. w G. ul. [...], rozbiórkę: 1) obiektu budowlanego o pow. zab. 26,0 m2 pełniącego funkcję budynku letniskowego; 2) obiektu budowlanego o pow. zab. 1,0 m2 suchego ustępu, wybudowanych bez pozwolenia na dz. nr [...] w m. K., na płn. brzegu Jeziora, gm. B..
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że inwestorem i właścicielem obiektów jest T. C., który nie posiada pozwolenia na ich budowę. Pozwolenia takiego nie posiadają również właściciele działki. Nastąpiło więc naruszenie obowiązującego w trakcie wznoszenia przedmiotowych obiektów przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., który stanowił, że "roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę". Obiekty wzniesiono na terenie działki, który w uchwalonym w 1992 r. ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego gminy określony został jako teren upraw polowych, łąk i pastwisk oraz jako teren lasów. Tak więc omawiane obiekty zostały wybudowane na terenie, który nie był i nie jest przeznaczony pod tego typu zabudowę. I dlatego w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. orzeczono o nakazie rozbiórki.
Odwołanie od decyzji złożył pełnomocnik T. C. zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) polegające na przyjęciu, iż przepis ten daje podstawę do nakazania rozbiórki obiektu o ile został zbudowany bez wymaganego zezwolenia mimo, iż sam fakt wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę nie uzasadniał wydania decyzji o rozbiórce obiektu,
- naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji,
- naruszenie zasady "niedziałania prawa wstecz" poprzez powołanie przepisów, których w czasie budowy przedmiotowych obiektów jeszcze nie uchwalono.
W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniesiono też, że sprawa budowy obiektów była znana organom administracyjnym, gdyż właściciele opłacali podatek od nieruchomości.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ drugiej instancji decyzją [...] z dnia 12 grudnia 2001 r. na podstawie art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z 1974 r. z późno zm.), art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2, w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowe obiekty były pobudowane w 1989r., zaś teren działki na którym te obiekty się znajdują dopiero od 1992 r. objęty był planami zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy B. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia 29 czerwca 1992 r. (Dz. Urz. Woj. Bydgoskiego nr 11 poz. 198 z dnia 5 października 1992 r.) teren działki nr [...] w m. K., na którym zlokalizowano przedmiotowe obiekty stanowi teren upraw polowych, łąk i pastwisk oraz teren lasów. Skoro obiekty zostały wybudowane w roku 1989, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, należało zastosować przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Ponieważ teren, na którym zlokalizowano przedmiotowe obiekty zgodnie z obowiązującym planem nie jest przeznaczony pod zabudowę, rozstrzygnięcie organu I instancji było w pełni uzasadnione. Organ drugiej instancji stwierdzał, że nie można zgodzić się z zawartym w odwołaniu stwierdzeniem, że organ I instancji nakazał rozbiórkę obiektów wyłącznie z powodu wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę. Powołując art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wykazał, iż obiekty powstały bez pozwolenia na budowę oraz na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przewidziany pod zabudowę. Wprawdzie do chwili budowy przedmiotowych obiektów nie było uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz fakt ten nie może prowadzić do legalizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy później uchwalony plan nie przewidywał zabudowy na przedmiotowym terenie a wręcz wskazywał na konieczność likwidacji nielegalnej zabudowy letniskowej. Natomiast zobowiązania podatkowe na rzecz gminy nie mają związku z zachowaniem przepisów zawartych w ustawie Prawo budowlane, tak więc nie mogą przyczynić się do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Wynikłe w tej sytuacji domniemanie, że budowa przedmiotowych obiektów została zaakceptowana, nie może zastąpić wymaganego pozwolenia na budowę. Powołano się także na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł T. C. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.) polegające na przyjęciu, iż przepis ten daje podstawę do nakazania rozbiórki obiektu o ile został zbudowany bez wymaganego zezwolenia mimo, iż sam fakt wybudowania obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę nie uzasadniał wydania decyzji o rozbiórce obiektu, naruszenie zasady ,,nie działania prawa wstecz" poprzez powołanie przepisów, których w czasie budowy przedmiotowych obiektów jeszcze nie uchwalono i naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie powtarzając uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji. M. in. stwierdzono, że organ I instancji powołując
art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wykazał, iż spełnione zostały obie przesłanki w/w przepisu - obiekty powstały bez pozwolenia na budowę oraz na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przewidziany pod zabudowę. Wprawdzie do chwili budowy przedmiotowych obiektów nie było uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz fakt ten nie może prowadzić do legalizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy później uchwalony plan ,nie przewidywał zabudowy na przedmiotowym terenie a wręcz wskazywał na konieczność likwidacji nielegalnej zabudowy letniskowej. Ponownie wskazano na odpowiednie orzeczenie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Wniesiona skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 obowiązującej od 1 stycznia 1995 r. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z r. 2000 poz. 1126 z późn. zm.) w odniesieniu do niniejszej sprawy w postępowaniu administracyjnym miały zastosowanie przepisy obowiązującej poprzednio ustawy - tj. ustawy z 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 tej ustawy roboty budowlane mogły być prowadzone po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Natomiast przepis art. 37 ust. 1 tej ustawy przewidywał, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce (...), gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z dokonanych prawidłowo tj. przy pełnym poszanowaniu odpowiednich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego (m. in. art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80) wynika, że w odniesieniu do działki na której znajdują się obiekty, których dotyczą wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne nie było zarówno w momencie wznoszenia obiektów jak i - co szczególnie istotne - w chwili wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywałby wznoszenie tego typu obiektów.
Nie ma więc racji skarżący podnosząc w skardze, że "brak obowiązującego w czasie budowy planu zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość nakazania przez organ administracji państwowej przymusowej rozbiórki na podstawie tego przepisu, chociażby obiekt był wznoszony bez pozwolenia na budowę". Miarodajne jest bowiem, że przedmiotowe obiekty znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę.
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wypowiadano pogląd, który należy w pełni zaakceptować, że zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę nie tylko teren przeznaczony w obowiązującym planie na inne cele pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów (wyroki SN z 28.06.1985 r. - III ARN 11/85 - OSN z 1985 r. Z. 3, poz. 40, z 05.03.1992 r. - III ARN 5/92, z 13 .11. 1992 r. III ARN 69/92, z 09.12.1993 r. III ARN 46/93 i uchwała SN z dnia 28.05.1991 r. III AZP 3/91). Powinno więc w planie zagospodarowania przestrzennego zawarte być wyraźne, expressis verbis stwierdzenie, iż teren przewidziany jest pod zabudowę domków letniskowych. Skoro tego nie ma to decyzja nakazująca rozbiórkę jest prawidłowa czyli zgodna z prawem. Wobec jednoznacznego brzmienia wskazanych wyżej przepisów w tym zakresie pozbawione są znaczenia prawnego wywody zawarte w skardze jakoby o akceptacji wzniesionych obiektów miało świadczyć pobieranie podatków od nieruchomości na których te obiekty się znajdowały. Zobowiązania podatkowe na rzecz gminy nie mają żadnego związku z zachowaniem przepisów zawartych w ustawie Prawo budowlane, tak więc nie mogą prowadzić do legalizacji samowoli budowlanej i nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy w oparciu o w.w. przepisy oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono o oddaleniu skargi nie stwierdzając aby zaskarżona decyzja była sprzeczna z prawem.