II SA/Gd 879/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów rekreacyjnych i gospodarczych na terenie Parku Krajobrazowego, uznając, że szczególna ochrona przyrody stanowi ważną przyczynę uzasadniającą rozbiórkę.
Sąd oddalił skargę właścicieli działki na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Mimo że budowa miała miejsce przed wejściem w życie obecnego Prawa budowlanego, sąd uznał, że szczególna ochrona terenu Parku Krajobrazowego, gdzie znajdują się obiekty, stanowi ważną przyczynę uzasadniającą rozbiórkę na podstawie przepisów przejściowych. Sąd podkreślił, że zakazy zabudowy na terenie parku, wynikające z obowiązującego rozporządzenia wojewody, są istotne nawet jeśli powstały po budowie obiektów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę R. i E. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki obiektów budowlanych o konstrukcji drewnianej (rekreacyjnego i gospodarczego) wzniesionych na działce nr [...] w K. w 1993 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd ustalił, że obiekty te zostały wybudowane przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co oznaczało konieczność stosowania przepisów dotychczasowej ustawy z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., organ mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce, jeżeli istniały inne ważne przyczyny poza budową niezgodną z przepisami. W tym przypadku, sąd uznał, że ważną przyczyną jest lokalizacja działki na terenie Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązują szczególne rygory, w tym zakaz zabudowy letniskowej, wynikające z rozporządzenia Wojewody z 1994 r. Sąd podkreślił, że przepisy te, mimo zmian w ustawach o ochronie przyrody, pozostały w mocy. Sąd odrzucił argumenty skarżących dotyczące braku podstawy prawnej rozporządzenia oraz nieustosunkowania się organów do dowodów. Dodatkowo, sąd wskazał, że działka znajduje się na terenie przewidzianym na uprawy rolnicze, a brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie orzekania również mógł stanowić podstawę do rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, szczególna ochrona wynikająca z ustanowienia terenu krajobrazu chronionego oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń, stanowi "inną ważną przyczynę" uzasadniającą rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli te zakazy wprowadzono po wybudowaniu obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że lokalizacja działki na terenie Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązują zakazy zabudowy, stanowi ważną przyczynę uzasadniającą rozbiórkę na podstawie przepisów przejściowych, nawet jeśli obiekty zostały wybudowane bez pozwolenia przed wejściem w życie obecnego Prawa budowlanego. Przepisy te, wynikające z rozporządzenia wojewody, pozostały w mocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. z 1974 art. 37 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane
Inne ważne przyczyny uzasadniające rozbiórkę mogą wynikać z przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji, w tym z przepisów o ochronie przyrody.
u.p.b. z 1974 art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane
Teren nieprzeznaczony pod zabudowę ze względu na brak planów zagospodarowania przestrzennego może uzasadniać nakaz rozbiórki.
rozp. Wojewody z 1994 art. § 2 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r.
Określa granice Parku Krajobrazowego i wprowadza zakazy, w tym zakaz zabudowy letniskowej.
Pomocnicze
u.p.b. z 1994 art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p.
Ustawa z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 157
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody
Dotychczasowe przepisy wykonawcze zachowują moc do czasu wejścia w życie nowych aktów wykonawczych.
u.o.p. art. 7
Ustawa z dnia 7 grudnia 2000r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody
Parki krajobrazowe utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi w rozumieniu nowej ustawy.
u.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 87 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu Przestrzennym
Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed 1995 r. zachowują moc do 31 grudnia 2003 r.
rozp. MGTiOŚ z 1975 art. 44 § ust.1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego
Wymagało pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków.
rozp. MAGTiOŚ z 1980 art. 4 § ust.1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Definicja budynku tymczasowego.
rozp. Wojewody z 1998
Rozporządzenie Wojewody z dnia 3 września 1998r.
Zmieniające rozporządzenie Wojewody z 1994 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokalizacja działki na terenie Parku Krajobrazowego, gdzie obowiązują zakazy zabudowy letniskowej, stanowi "inną ważną przyczynę" uzasadniającą rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu, na którym znajdują się obiekty, może stanowić podstawę do rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odrzucone argumenty
Obiekty zostały wybudowane na podstawie zgłoszenia robót budowlanych, a organ nie ustosunkował się do tego dowodu. Decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa miejscowego, które straciły moc obowiązującą. Obiekt jest tymczasowy. Nie ustalono wymiarów obiektów podczas oględzin.
Godne uwagi sformułowania
teren, na którym zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. poza pierwszą przesłanką (budowa niezgodnie z przepisami czyli bez pozwolenia), każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji.
Skład orzekający
Mariola Jaroszewska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Skrzycka-Pilch
sędzia
Krzysztof Ziółkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nakazu rozbiórki samowoli budowlanej na terenach chronionych, stosowanie przepisów przejściowych w prawie budowlanym, interpretacja \"innych ważnych przyczyn\" oraz znaczenie braku planu zagospodarowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy przed 1995 r. i lokalizacji na terenie parku krajobrazowego z obowiązującymi zakazami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną przyrody na terenach chronionych, z elementami interpretacji przepisów przejściowych i samowoli budowlanej. Pokazuje, jak przepisy dotyczące ochrony środowiska mogą wpływać na decyzje budowlane.
“Samowola budowlana na terenach chronionych: czy ochrona przyrody może nakazać rozbiórkę?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 879/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Barbara Skrzycka-Pilch Krzysztof Ziółkowski Mariola Jaroszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OSK 1138/06 - Wyrok NSA z 2007-12-11 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi R. C i E.C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 listopada 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 12 sierpnia 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał R. i E. C. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej (letniskową) o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 4,95m x 8,60m + 2,30m x 3,30m oraz obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczej o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie l,55m x 2,65m wzniesionych na terenie działki nr[...] położonej w K. gmina K.. W toku postępowania ustalono, że R.i.E.C. są właścicielami działki nr [...] położonej w K. gmina K.,, na której wybudowali obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej pełniący funkcję rekreacji indywidualnej (letniskowa) o wymiarach w rzucie po obrysie 4,95m x 8,60m + 2,30m x 3,30m oraz obiekt budowlany pełniący funkcję gospodarczą o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie l,55m x 2,65m. Organ wskazał powołując się na oświadczenie E.C. z dnia 12 lutego 2001 r. złożonego podczas oględzin, iż wymienione obiekty budowlane wybudowano w 1993r., zaś całość działki użytkowana jest w celu wypoczynku letniego. Organ podkreślił, iż teren, na którym położona jest przedmiotowa działka leży na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Nr 27, poz. 139 ze zm.). Przepisy te zakazują na terenie Parku Krajobrazowego m. in. lokalizowania i budowy domów letniskowych. Według organu przesłanka wybudowania obiektu niezgodnie z obowiązującymi przepisami brana jest pod uwagę w okresie wznoszenia obiektu, zaś przesłanka wynikająca z innej ważnej przyczyny brana jest po uwagę w dacie wydania decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli R. i E. C., zarzucając jej obrazę prawa procesowego tj. art. 75 § l k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się przez organ do przedłożonego przez strony dowodu na wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia oraz obrazę prawa materialnego tj. art. 37 ust. 2 ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974r. polegającą na przyjęciu, iż ważną przyczyną do zastosowania nakazu rozbiórki są uchylone przepisy ustawy o ochronie przyrody i oparte o uchylone przepisy ustawowe przepisy prawa miejscowego. W uzasadnieniu odwołujący się wskazali, iż w toku postępowania przedłożyli dokumenty z których wynika, iż dokonali oni zgłoszenia robót budowlanych, jakich zamierzali dokonać. Podkreślili również, iż dowody te zostały w toku postępowania zignorowane przez organ, co ich zdaniem stanowi oczywiste naruszenie przepisów art. 75 § l k.p.a. i 80 k.p.a. Zdaniem odwołujących nie można uznać za argumenty uzasadniające rozbiórkę zakazów zabudowy opartych na nieobowiązujących przepisach prawa, bowiem art. 37 ustawy o ochronie przyrody, na którego treści zostały oparte zakazy zawarte w rozporządzeniu Wojewody z dnia 8 listopada 1994r., został uchylony z dniem 2 lutego 2001 r. ustawą z dnia 7 grudnia 2000r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody. W wyniku braku podstawy prawnej dla wskazanych nakazów i zakazów, zakazy zabudowy zawarte w treści rozporządzenia wojewody ich zdaniem przestały obowiązywać. Wniosek taki wypływa art. 94 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem akty prawa miejscowego wydawane są na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. W ich ocenie wobec uchylenia przepisu będącego podstawą prawną zawartych w rozporządzeniu wojewody nakazów i zakazów, zapisy tego rozporządzenia zawierające nakazy i zakazy utraciły moc obowiązującą. Nadto odwołujący się wskazali, iż nowa ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r. w art. 17 wprowadziła nowy katalog zakazów jakie mogą być wprowadzone na terenie parku krajobrazowego. W zakresie budownictwa mieszkaniowego czy rekreacyjnego jedyne zakazy mogą wynikać z treści art. 17 ust. l pkt 7 i 8 ustawy o ochronie przyrody. Przepisy te przewidują możliwość wprowadzenia zakazu zabudowy w odległości do 100 m od linii brzegów rzek jezior i innych zbiorników wodnych oraz w 200 m od krawędzi brzegów klifowych i w pasie technicznym brzegu morskiego. Zdaniem odwołujących przedmiotowe obiekty budowlane nie są zlokalizowane w wyżej przestawionych miejscach. Zaskarżoną decyzją z dnia 19 listopada 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez organ I instancji, iż wymienione obiekty powstały na działce nr [...] w 1993 r. bez wymaganego prawem, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1974r. pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art.37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz.229 ze zm.), terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Organ II instancji podkreślił, iż omawiane obiekty służące rekreacji indywidualnej, znajdują się na działce leżącej na terenie Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej wraz z zabudową towarzyszącą określony w rozporządzeniu Wojewody nr [...] z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. (Dz.Urz.Woj.Gdańskiego Nr 27 poz. 139), zmienionym rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 3 września 1998r. Powyższe stanowi "ważną przyczynę", w tym przypadku wynikającą z przepisów szczególnych, zatem wydanie nakazu rozbiórki w oparciu o art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. było uzasadnione. Odnosząc się do argumentów wniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia nie było możliwe pod rządami starego prawa budowlanego tj. ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, taka możliwość pojawiła się w stosunku do obiektów, nie wymagających pozwolenia na budowę, powstałych po dacie l stycznia 1995r. Organ wskazał również, że z art. 37 ust 2 Prawa budowlanego z 1974r. wynika, iż jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami, czyli bez pozwolenia). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten, kto się jej dopuścił ryzykował, według stanu prawnego sprzed 1 stycznia 1995r., iż druga przesłanka do nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu. Zatem wpisanie danego terenu, na którym znajduje się przedmiotowa działka, wraz z wybudowanymi na niej obiektami budowlanym w obszar Parku Krajobrazowego powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Organ II instancji wskazał również, że zgodnie z pismem nr [...] Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego Wydział Środowiska i Rolnictwa z dnia 27 października 2004 roku, zmiany w ustawie z dnia 16 października 1991 roku i nowa ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r.o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 poz.880) nie spowodowały wyeliminowania z obiegu prawnego Rozporządzenia Wojewody nr [...] z dnia 8 listopada l994r. w sprawie wyznaczania obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń, zmienionego rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia 3 września 1998r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli R. i E. C., zarzucając jej obrazę prawa procesowego tj. art. 75 § l Kpa, w związku z art. 80 Kpa. polegającą na nieustosunkowaniu się przez organ do przedłożonego przez strony dowodu na wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia oraz obrazę prawa materialnego tj. art. 94 Konstytucji RP polegającym na wydaniu decyzji na podstawie przepisów prawa miejscowego, które zostały wydane na podstawie przepisów nie obowiązujących w chwili orzekania. Ustanowiony przez skarżących pełnomocnik procesowy na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006r. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonej decyzji brak precyzji, ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany jest obiektem tymczasowym, jak również podczas oględzin nie ustalono wymiarów obiektów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Z prawidłowych i niekwestionowanych przez stronę skarżącą ustaleń wynika, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w roku 1993, to jest przed dniem 1 stycznia 1995r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm.). Jest również bezsporne, że obiekty budowlane zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, z późn. zm.) przewidywało w § 44 ust.1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Natomiast z § 44 ust. 2 tego rozporządzenia wynikało, że pozwolenia na budowę nie wymagała: - budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, - pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Z kolei pod pojęciem "budynek tymczasowy", na podstawie § 4 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62, z późn. zm.) rozumie się budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe. W okolicznościach sprawy sporne obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości skarżących wymagały pozwolenia na budowę na podstawie powołanych wyżej przepisów. Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. nie przewidywały natomiast zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych. Tym samym, pismo zawierające zgłoszenie przystąpienia do robót budowlanych, dokonane przez stronę skarżącą jak wynika z okoliczności sprawy w dniu 3 lutego 1993r., nie mogło wywołać skutków prawnych. Nietrafny jest zatem zarzut strony skarżącej co do tego, że wobec braku sprzeciwu organu wybudowali obiekt zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Do tej kwestii, podniesionej wcześniej w odwołaniu, odniósł się zresztą organ II instancji w zaskarżonej decyzji, tym samym bezpodstawny jest również zarzut nieustosunkowania się do zebranych w sprawie dowodów. Organy administracji dokonały zatem prawidłowych ustaleń co do daty wybudowania spornych obiektów oraz co do faktu, że zostały one wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W konsekwencji prawidłowo zastosowały przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane, który stanowił, że przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Przepis art. 37 ust.1 i 2 tej ostatniej ustawy stanowił co następuje: Art. 37. 1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. 2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Analiza okoliczności sprawy, jak wyżej zaznaczono, pozwala na stwierdzenie, że obiekty budowlane wybudowane przez skarżących na działce położonej w K. w gminie K. spełniają przesłankę niezgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, ponieważ zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę. Podstawą prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego obu instancji był ust. 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. oraz przepisy rozporządzenia Wojewody Nr [..] z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 27, poz. 139), zmienionego rozporządzeniem Wojewody Nr [...] z dnia 3 września 1998r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 59, poz. 294). W cytowanym rozporządzeniu określono w § 2 ust. 1 pkt 1 aktualne granice Parku Krajobrazowego i stosownie do tych zapisów, co zresztą jest w sprawie niesporne, działka skarżących zlokalizowana jest na obszarze wymienionego Parku Krajobrazowego. Cytowane wyżej rozporządzenie zmieniające Wojewody nr [...] wprowadzało na terenie obszarów chronionego krajobrazu szczególne rygory, między innymi zakaz zabudowy letniskowej. Tym samym, w ocenie Sądu, prawidłowo ocenił organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału, że w sprawie występują inne ważne przyczyny, które mogą uzasadniać rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Zgodzić się trzeba, że szczególna ochrona wynikająca z ustanowienia w sposób prawem przewidziany terenu krajobrazu chronionego oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń, w szczególności dotyczących zabudowy, stanowi "inną ważną przyczynę", o której mowa w powołanym wyżej przepisie. W dacie decyzji II instancji obowiązywała ustawa z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004r., uchylając zgodnie z art. 161 ustawę z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966). W myśl przepisu art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy. W stanie prawnym wynikającym z ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991r., na podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r. Nr 3, poz. 21), parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody utworzone na podstawie dotychczasowych przepisów stają się parkami krajobrazowymi, obszarami chronionego krajobrazu, pomnikami przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy. Tym samym, w ocenie Sądu nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do braku podstawy wynikającej z powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Wojewody powołującego park krajobrazowy, a w konsekwencji naruszenia art. 94 ustawy zasadniczej. Wprawdzie art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. zmieniającej ustawę z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody przewidywał, iż przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1 (o ochronie przyrody) zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie, w jakim nie są z nią sprzeczne, jednak nie dłużej nią przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, jednakże przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od pozostałych przepisów tej ustawy, w szczególności zaś przytoczonego wyżej art. 7. Tym samym, w ocenie Sądu, przepisy wykonawcze dotyczące parków krajobrazowych, o których mowa w rozporządzeniu Wojewody nr [...] z dnia 8 listopada 1994r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nim zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 27, poz. 139), zmienionego rozporządzeniem Wojewody Nr [...] z dnia 3 września 1998r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 59, poz. 294) pozostały w mocy jako obowiązujące akty prawne, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 grudnia 2000r. i ma do nich zastosowanie przytoczony wyżej art. 157 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody. Tak więc, zdaniem Sądu, w dacie orzekania przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego istniał stan prawny, zgodnie z którym ustanowiony na podstawie powołanych wyżej i obowiązujących przepisów prawa miejscowego Park Krajobrazowy, w granicach obejmujących działkę skarżących, ustanawiał zakaz lokalizowania domów letniskowych. Nie miałby przy tym znaczenia fakt, że w dacie budowy cytowane wyżej rozporządzenia Wojewody jeszcze nie obowiązywały. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 2000r. w sprawie sygn. akt II S.A./Gd [...] (nie publ.), że "poza pierwszą przesłanką (budowa niezgodnie z przepisami czyli bez pozwolenia), każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji". Natomiast ocena prawna wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 października 2005r. w sprawie sygn. akt VII S.A./Wa [...], którego fotokopię złożyli skarżący w postępowaniu sądowym (vide: k. 60-66) nie wiąże Sądu w rozpatrywanej sprawie. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zachodzą jednak inne okoliczności uzasadniające rozbiórkę, a to na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Jak wynika z akt sprawy, działka skarżących wchodzi w skład obszaru przewidzianego na uprawy rolnicze, na którym obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 30 lipca 1992r. (Dz.Urz.Woj.Gd. z 16 sierpnia 1993r. Nr 16, poz. 90). Zgodnie z art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu Przestrzennym (Dz. U. z 2003r., Nr 80, poz. 717, ze zm.) obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy (to jest w dniu 11 lipca 2004r.) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003r. W konsekwencji cytowany wyżej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K. w dacie orzekania przez organ odwoławczy utracił moc, nie wynika zaś z akt sprawy, by został uchwalony inny plan zagospodarowania przestrzennego dla wskazanego obszaru. Należy zatem zwrócić uwagę, iż brak planu zagospodarowania przestrzennego czy to w dacie budowy czy w dacie orzekania przez organy administracji nie oznacza, że teren jest przeznaczony pod zabudowę. Przywołać należy w tym miejscy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985r. III ARN [...]([...]), w którym wyrażony został pogląd, iż terenem, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, jest nie tylko teren przeznaczony w istniejącym planie ogólnym lub szczególnym na inne cele lub pod innego rodzaju zabudowę, ale także teren nie przeznaczony pod zabudowę ze względu na brak takich planów. Przeciwne stanowisko oznaczałoby w istocie uprzywilejowanie osób dopuszczających się samowoli budowlanej i sprzyjałoby nielegalnemu budownictwu, również letniskowemu. Tym samym orzeczenie nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie powinno było nastąpić, w ocenie Sądu, po ustaleniu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Jednakże naruszenie wymienionego wyżej przepisu prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy, bowiem skutkiem prawidłowych ustaleń i oceny dokonanej przez organ nakaz rozbiórki uzasadniony jest także innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Nie jest trafny zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przepisów postępowania w zakresie braku precyzji decyzji o rozbiórce oraz nieustalenia podczas oględzin wymiarów obiektu. Istotnie, dowód z oględzin nieruchomości przeprowadzony w dniu 12 lutego 2001r. obejmuje między innymi opis obiektów oraz ich usytuowanie na działce, bez oznaczenia wymiarów, jednakże nakaz rozbiórki orzeczony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie z dnia 12 sierpnia 2004r. dotyczy po pierwsze całości wymienionych w niej obiektów, po wtóre zaś nie jest między stronami sporne, iż są to jedyne obiekty wybudowane na działce nr [...]. W konsekwencji zbędne było podawanie w decyzji wymiarów obiektów przeznaczonych do rozbiórki, bowiem ich identyfikacja nie budzi wątpliwości. Tym samym nawet wadliwość sposobu przeprowadzenia dowodu w zakresie uzyskania wymiarów obiektów nie miałaby istotnego wpływu na wynik sprawy. Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracyjny zobowiązany jest do zbadania istnienia ustawowych jej przesłanek. Ponieważ prawidłowo organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie stwierdziły zaistnienie przesłanek rozbiórki, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI