II SA/GD 825/04

II SA/Gd 825/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Ziółkowski
Wanda Antończyk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145, art. 145a, art. 149, art. 150 par. 1, art. 156 par. 1, art.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 paR. 1 PKT 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i S. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2004 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 sierpnia 2004 r., nr [...].
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 sierpnia 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 151 § 2 i art. 150 § 1 k.p.a.:
1. stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 4 lipca 1997 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. O. [...] w S., została wydana z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., gdyż strona postępowania, bez własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu oraz
2. nie uchylił decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 4 lipca 1997 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. O. [...] w S., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż Urząd Miejski od października 1993 r. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. O. [...] w S., stanowiącej własność Z. P., w związku z samowolną zmianą sposobu użytkowania budynku. Prezydent Miasta decyzją nr [...] z 2 grudnia 1995 r. nakazał Z. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części przedmiotowego budynku zrealizowanej na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 2 marca 1987 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z 26 lutego 1996 r. nr [...], a wyrokiem NSA OZ w Gdańsku z dnia 23 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Gd 563/96 oddalono skargę S. D.
Organ w odrębnym postępowaniu rozpatrywał sprawę dotyczącą części budynku wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z uwagi na dokonane ustalenia, iż budynek powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r., organ ustalił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., więc zbadał zgodność tej zabudowy z warunkami technicznymi obowiązującymi w okresie wzniesienia obiektu. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego i na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, iż zrealizowana samowolnie część budynku gospodarczego nadaje się do użytkowania na cele gospodarcze, czyli budynek spełnia warunki do wydania pozwolenia na użytkowanie określone w art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego obowiązującego w okresie powstania obiektu. W związku z tym decyzją z dnia 4 lipca 1997 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanego budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. O. [...] w S.
W swoim piśmie z dnia 15 marca 2004 r. J. D. wskazała, iż bez własnej winy została pominięta w toku postępowania prowadzonego w tej sprawie, co uniemożliwiło jej dochodzenie swoich praw.
Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Z rozdzielnika decyzji z dnia 4 lipca 1997 r. nr [...] wynika, że została ona skierowana jedynie do S. D. Przesyłka była dwukrotnie awizowana. Zatem niewątpliwie J. D. bez swojej winy, nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Wyjaśniono również, że zgodnie z przepisem art. 151 § l k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Natomiast § 2 cytowanego wyżej artykułu, stanowi że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Skoro organ administracji, prowadząc przedmiotowe postępowanie, naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a., to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i nie uchylił decyzji Prezydenta Miasta, ponieważ w niniejszej sprawie mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Odwołanie od tej decyzji odwołali się J. D. i S. D., którzy wywodzili, że inwestycja Z. P. znajduje się w zbyt bliskiej odległości od granicy ich działki oraz narusza przepisy sanitarne.
Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 października 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne.
Organ odwoławczy wskazał również, że stosownie do § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62) dopuszczalne jest sytuowanie budynków gospodarczych także bezpośrednio przy granicy działki. W niniejszej sprawie zaś strony nie kwestionowały, że sporny obiekt ma charakter gospodarczy.
Organ zaznaczył także, iż murowany śmietnik nie był przedmiotem postępowania.
J. i S. D. wnieśli skargę na powyższą decyzję, w której ponowili zarzuty odwołania, a ponadto wskazali na całokształt zaniedbań i nadużyć, których dopuściły się organy administracji w tej sprawie. Podkreślili, iż dotychczasowe rozstrzygnięcia administracji naruszają ich interes prawny.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie odwołując się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (por. art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż wskazane w skardze.
Stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 145 i 145a k.p.a.
Zgodnie z art. 149 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1).
§ 2. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
§ 3. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Art. 150 § 1 k.p.a. stanowi, że organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.
Brzmienie art. 150 § 1 k.p.a. nie pozostawia zatem wątpliwości, że organ który wydał decyzję w ostatniej instancji pozostaje właściwy do orzekania w zakresie wznowienia postępowania także wówczas, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość miejscowa lub rzeczowa i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, nie jest już właściwy pod tym względem. Chyba że organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, uległ likwidacji, to wówczas właściwym do wznowienia postępowania w sprawie będzie organ, który przejął kompetencje zlikwidowanego organu administracji publicznej do załatwiania danego rodzaju spraw (por. również wyrok NSA z dnia 7.02.2002 r., sygn. akt I S.A. 1717/00, Lex nr 81911).
Również w literaturze wskazuje się, że całe postępowanie wznowieniowe skoncentrowane jest w ręku jednego organu. Przeprowadza on zarówno postępowanie co do przyczyn wznowienia, jak i co do istoty sprawy. Organem tym jest organ, który wydał decyzję ostateczną. Może to być zarówno organ, który orzekał przedtem w pierwszej instancji, jeżeli nie wniesiono odwołania lub nie przysługiwało ono, może być to organ, który rozpatrywał odwołanie, a także organ nadzoru.
Organ ten pozostaje właściwy także w przypadku, gdy po wydaniu decyzji zmieniła się właściwość rzeczowa lub miejscowa, i organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji nie jest już właściwy w tym względzie (por. E. Iserzon (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 201; por. też wyrok z dnia 9 marca 1999 r., I S.A. 1445/98 lex nr 47968: "Właściwość organu odwoławczego w postępowaniu wznowieniowym ustala się według przepisów określających właściwość organu, który wydał decyzję w podlegającym wznowieniu postępowaniu niezależnie od późniejszych zmian stanu prawnego").
Nie jest on natomiast właściwy, gdy nie był właściwy w sprawie już uprzednio. W tym przypadku zachodzi bowiem przyczyna nieważności z art. 156 § 1 i pierwszeństwo powinno służyć instytucji stwierdzenia nieważności (por. Komentarz do art. 150 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.)
W przedmiotowej sprawie organem wydającym decyzję w ostatniej instancji w postępowaniu, którego wznowienia domagała się J. D. był Prezydent Miasta. Był to organ właściwy do wydawania decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Z uwagi na to, że nie wniesiono od niej odwołań decyzja ta stała się ostateczna.
Zaskarżoną decyzję w przedmiocie wznowienia opisanego wyżej postępowania wydał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a więc organ, który nie posiadał takiej kompetencji.
W świetle tego, co wyżej powiedziano organem właściwym do rozpatrzenia wniosku J. D. był Prezydent Miasta.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na wskazanej wyżej podstawie prawnej, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.