II SA/Gd 821/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi małżonków A. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Skarżący domagali się legalizacji obiektu, który został wybudowany przed 1995 rokiem. Organy administracji odmówiły, wskazując na niespełnienie kluczowych warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po pierwsze, stwierdzono brak kontynuacji funkcji zabudowy w obszarze analizowanym, gdyż w sąsiedztwie brakowało podobnych obiektów letniskowych. Po drugie, kluczowe było naruszenie przepisów odrębnych, w tym § 3 pkt 7 uchwały Sejmiku Województwa dotyczącej Parku Krajobrazowego. Działka skarżących leży w całości w 100-metrowym pasie od linii brzegowej Jeziora W., gdzie obowiązuje zakaz budowy nowych obiektów, z wyjątkiem tych służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej. Organy uznały, że budynek letniskowy nie spełnia tych wyjątków, a jego funkcja to rekreacja indywidualna. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy co do zasady dotyczy planowanych przedsięwzięć, a legalizacja samowoli budowlanej jest dopuszczalna wyjątkowo, w ramach postępowania legalizacyjnego. Nawet gdyby uznać, że wniosek został złożony w celu legalizacji, to i tak brak było podstaw do wydania pozytywnej decyzji ze względu na naruszenie przepisów o ochronie przyrody. Sąd odrzucił również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, uznając, że nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie warunków zabudowy dla samowoli budowlanej, interpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście planowania przestrzennego, zasada dobrego sąsiedztwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w obszarze parku krajobrazowego, zlokalizowanego w pasie ochronnym jeziora.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można ustalić warunki zabudowy dla samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w celu jego legalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko wyjątkowo, w sytuacji nałożenia takiego obowiązku przez organ nadzoru budowlanego w ramach postępowania legalizacyjnego. Nie jest dopuszczalne inicjowanie takiego postępowania niezależnie od działań organu nadzoru budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy co do zasady dotyczy planowanych przedsięwzięć. Dopiero w ramach postępowania legalizacyjnego, nałożonego przez organ nadzoru budowlanego, można badać możliwość ustalenia warunków zabudowy dla obiektu już zrealizowanego.
Czy samowolnie wybudowany budynek letniskowy, położony w 100-metrowym pasie od linii brzegowej jeziora w Parku Krajobrazowym, może zostać zalegalizowany poprzez ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie spełnia wyjątków od zakazu budowy, tj. nie służy wyłącznie turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Uzasadnienie
Budynek letniskowy służący rekreacji indywidualnej nie jest obiektem służącym turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej, a zatem narusza zakaz budowy w pasie ochronnym jeziora, wynikający z uchwały Sejmiku Województwa.
Jak należy wyznaczyć obszar analizowany dla ustalenia warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obszar analizowany należy wyznaczyć zgodnie z przepisami rozporządzenia, uwzględniając zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego, a nie poszukiwać na siłę zabudowy o zbliżonej funkcji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo wyznaczyły obszar analizowany, a brak legalnej zabudowy letniskowej w tym obszarze nie uzasadniał jego poszerzenia. Celem analizy jest zachowanie ładu przestrzennego.
Przepisy (32)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga łącznego spełnienia warunków dotyczących kontynuacji funkcji, dostępu do drogi publicznej, uzbrojenia, braku sprzeczności z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz zgodności z przepisami odrębnymi.
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunek zgodności z przepisami odrębnymi oznacza brak sprzeczności z ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu wprowadzonymi w innych ustawach i rozporządzeniach.
Uchwała Sejmiku Województwa Nr 145/VII/11 z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Parku Krajobrazowego art. 3 § 7
Wprowadza zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 33 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wskazuje na obowiązek ustalenia rzeczywistego stanu zabudowy istniejącej na działce inwestora.
Pr. bud. art. 33 § 2
Ustawa Prawo budowlane
Pr. bud. art. 35 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Pr. bud. art. 28 § 1
Ustawa Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 2
Określa sposób wyznaczania obszaru analizowanego.
Uchwała Sejmiku Województwa Nr 145/VII/11 z dnia 27 kwietnia 2011 r. w sprawie Parku Krajobrazowego art. 4 § 1
Określa wyjątki od zakazu zabudowy w pasie ochronnym.
u.o.p. art. 16
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 17
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 96 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie warunku zgodności z przepisami odrębnymi (uchwała o Parku Krajobrazowym). • Niespełnienie warunku kontynuacji funkcji zabudowy w obszarze analizowanym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 10 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 i § 2 k.p.a.). • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z rozporządzeniem, art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z uchwałą o Parku Krajobrazowym). • Budynek letniskowy służy celom turystyki wodnej i jest komplementarny z funkcjami dopuszczonymi w Parku Krajobrazowym. • Wątpliwości konstytucyjne dotyczące przepisów uchwały o Parku Krajobrazowym w kontekście ochrony prawa własności.
Godne uwagi sformułowania
nie można ustalić decyzją warunków zabudowy dla inwestycji już faktycznie zrealizowanej • ze względów systemowych wykluczyć należy sytuację, aby w przedmiocie tej samej inwestycji bądź inwestycji częściowo zrealizowanej w sposób niezależny od siebie toczyły się dwa odrębne postępowania • analiza przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. doprowadziła do wniosku, że w niniejszej sprawie nie ziściły się wszystkie warunki niezbędne do ustalenia warunków zabudowy • przepisy odrębne mają normatywny wpływ na możliwość ustalenia warunków zabudowy • zasada państwa prawnego wymaga uwzględniania uregulowań obowiązujących w całym systemie prawa • wyjątki ustanowione w przepisach prawa należy interpretować ściśle • prawo własności nie ma charakteru absolutnego i podlega ograniczeniom w sposób i na zasadach wynikających z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, czyli m.in. ze względu na ochronę środowiska
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Diana Trzcińska
członek
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy dla samowoli budowlanej, interpretacja przepisów o ochronie przyrody w kontekście planowania przestrzennego, zasada dobrego sąsiedztwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w obszarze parku krajobrazowego, zlokalizowanego w pasie ochronnym jeziora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu legalizacji samowoli budowlanej, a jednocześnie pokazuje konflikt między prawem własności a ochroną środowiska w atrakcyjnych przyrodniczo lokalizacjach.
“Samowola budowlana nad jeziorem: czy można zalegalizować dom, który narusza przepisy o ochronie przyrody?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.