II SA/GD 686/24

II SA/Gd 686/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 19 kwietnia 2024 r., nr NSP-VIII.7581.1.107.2023.AR w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Pan L. S. - mąż oraz pełnomocnik Skarżącej, pismem z 12 kwietnia 2023 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od "pisma z 5 kwietnia 2023 naczelnika Wydziału Gospodarki Nieruchomościami w Pucku o stwierdzeniu, że odwołanie nie zostało wniesione w terminie". W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powoływanie się na datę wpływu nie powinno być brane pod uwagę, ponieważ odwołanie nadane było na poczcie jako priorytet w dniu 29 marca 2023 r., a na materialne doręczenia Wnioskodawca nie ma wpływu.
Następnie Pani A. S. (Skarżąca) pismem z 14 kwietnia 2023 r. wniosła do Wojewody Pomorskiego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Puckiego z 22 lutego 2023 r., dotyczącej odszkodowania za nieruchomości przyjętą pod drogę.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że "ma 75 lat i szereg schorzeń, które omdlenia mi, okresową utratą pamięci, wysokim ciśnieniem, co było powodem mojego złego samopoczucia i zwłoki wysyłki wszystkich odwołań od decyzji starosty". Ponadto Skarżąca wskazała, że w tym czasie męża nie było w domu z uwagi na pracę, gdyż przebywał w tym czasie poza krajem i nie miała nikogo innego, który by pomógł w tej sprawie.
Wojewoda Pomorski postanowieniem z 5 maja 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazując, że pełnomocnik Skarżącej odebrał decyzję organu pierwszej instancji w dniu 14 marca 2023 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 28 marca 2023 r. Skarżąca złożyła odwołanie pismem z 24 marca 2023 r. za pośrednictwem poczty, a zatem po upływie terminu do jego wniesienia, nie załączając wówczas wniosku o przywrócenie terminu, co jest niezbędne do jego przywrócenia. Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast złożony po złożeniu odwołania – pismami z 12 kwietnia oraz 14 kwietnia 2023 r. Wojewoda uznał, że w związku z tym, iż odwołanie 24 marca 2023 r. nadane zostało w dniu 29 marca 2023 r., a więc z uchybieniem terminu to jego wniesienia i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, należało orzec o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 10 stycznia 2024 r., wydanym w sprawie II SA/1549/23, uchylił postanowienie Wojewody.
W ocenie Sądu, organ pominął to, że Skarżąca stwierdziła, iż w dniu wnoszenia odwołania robiła bez świadomości uchybienia terminu. Dowiedziała się o tym bowiem dopiero z pisma Starosty Puckiego z 5 kwietnia 2023 r. Ta pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu kwestia nie została oceniona przez Wojewodę. Zdaniem Sądu, dopełniono czynności, dla której określony był termin, albowiem co jest oczywiste, odwołanie Skarżącej zostało wniesione choć z uchybieniem terminu. Kwestia zaś uprawdopodobnienia braku winy Skarżącej co do uchybienia terminu, winna zostać oceniona po ustaleniu czy dochowanie terminu, o którym stanowi art. 58 § 2 k.p.a.
Wojewoda ponownie rozpoznając sprawę, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Organ wskazał, odnosząc się do rozstrzygnięcia Sądu, że zarówno pierwszej jak i drugi warunek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania został spełniony.
W ocenie Wojewody także trzecia z przesłanek z art. 58 k.p.a. została spełniona bowiem pismo Starosty, z którego Skarżąca dowiedziała się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania doręczono Jej 7 kwietnia 2023 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został nadany na poczcie w dniu 12 kwietnia 2023 r.
W ocenie wojewody, nie zaistniała jednakże ostatnia z przesłanek przywrócenia terminu, to jest warunek, aby uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Organ stwierdził, że wskazywane zarówno przez Skarżącą jak i Jej pełnomocnika powody uchybienia terminu nie pozwalają uznać, że do uchybienia terminu doszło bez winy Skarżącej lub pełnomocnika.
Wniesionej do Sądu skardze, Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 58 § 1 i 2 k.p.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu i przyjęciu, że w realiach sprawy strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy – w sytuacji, w której Skarżąca nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika i wskazała na okoliczności odnoszące się bezpośrednio do stanu zdrowia, wieku Skarżącej oraz pracy zawodowej nieprofesjonalnego pełnomocnika.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, potwierdzając stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zarówno Wojewoda jak i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związani są oceną prawną wyrażoną przez tutejszy Sąd w wyroku z 10 stycznia 2024 r., wydanym w sprawie o sygnaturze II SA/Gd 549/23.
Sąd uprzednio rozpoznający sprawę uznał, że Skarżąca wniosła o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania oraz dopełniła czynności, dla której określony był termin. W ocenie Sądu, wniesienie odwołania przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu do tej czynności, jest zgodne z wymogiem art 58 § 2 k.p.a.
Wojewoda w zaskarżonym postanowieniu uwzględnił ocenę prawną wyrażoną przez Sąd.
Wojewoda zasadnie uznał także, że Skarżąca dotrzymała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ o uchybieniu terminu dowiedziała się 7 kwietnia 2023 r. z pisma Starosty, natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożono 12 kwietnia 2023 r.
Kwestią sporną sprawie było to, czy Skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło Jej lub Jej pełnomcnika winy.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony należy rozumieć okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli tej strony i uniemożliwiło dokonanie czynności procesowej w terminie. Chodzi zatem o wskazanie przeszkody, której strona nie była w stanie przezwyciężyć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności w zakresie prowadzenia swoich spraw, przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Ponadto ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie (por. Wyrok NSA z 9 maja 2023 r., III OSK 2162/21).
Zdaniem Sądu, Skarżąca nie wskazała na okoliczności uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Starosty Puckiego z 22 lutego 2023 r., dotyczącej odszkodowania za nieruchomości przyjętą pod drogę. We wniosku z 12 kwietnia 2023 r. w ogóle nie wskazano na jakikolwiek przyczyny uchybienia terminu, podejmując polemikę z prawidłowością daty wniesienia odwołania. Natomiast okoliczności wskazane w piśmie z 14 kwietnia 2023 r., czyli wiek, bliżej nieokreślony stan zdrowia nie pozwalają uznać, że w sprawie mamy do czynienia z nagłą, niezależną od woli strony okolicznością uniemożlwiająca złożenia odwołania, zwłaszcza że w żaden sposób ich nie uprawdopodobniono. Również podnoszony we wniosku wyjazd męża do pracy nie może stanowić podstawy do uznania uchybienia terminu bez winy strony. Bez wątpienia nie jest to sytuacja nagła i niemożliwa do przewidzenia i przezwyciężenia.
Znamienny dla oceny należytej staranności zarówno Skarżącej jak i Jej pełnomocnika (męża) jest fakt, że decyzja Starosty została odebrana przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 14 marca 2023 r., co jak słusznie zauważył Wojewoda, przeczy twierdzeniu, że "nie było go w tym czasie w domu", a nawet jeśli zdecydował się na wyjazd do pracy, to zrobił to mając świadomość biegnącego terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie zauważyć należy, że odwołanie w sprawie zostało sporządzone przez Skarżącą w dniu 24 marca 2023 r., czyli przed upływem terminu do jego wniesienia. Oznacza to, że wskazywane dolegliwości zdrowotne Skarżącej nie wyłączały możliwości jej funkcjonowania w całym okresie terminu do wniesienia odwołania, natomiast brak jest w sprawie jakiekolwiek argumentu pozwalającego uznać, że obiektywna niemożność złożenia odwołania przez skarżącą lub Jej pełnomocnika nastąpiła nagle w ostatnim dniu terminu na dokonania tej czynności. Co więcej, w niniejszej sprawie, poza gołosłownymi argumentami wniosku o przywrócenie terminu, Skarżąca nie podjęła nawet próby uprawdopodobnienia okoliczności, na które się powołuje.
Zdaniem Sądu, stanowisko Wojewody przedstawione w zaskarżonym postanowieniu uznać należy za prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego braku reprezentowania Skarżącej przez profesjonalnego pełnomocnika, uznać należy, że okoliczność ta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Wskazywane przez Skarżącą okoliczności uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie odnoszą się do żadnych obiektywnych przeszkód uniemożliwiających mężowi Skarżącej wniesienia odwołania w terminie. Jak wcześniej wyjaśniono, wyjazd do pracy nie stanowi przeszkody nagłej i obiektywnie niemożliwej do pokonania, zwłaszcza uwzględniając fakt odbioru przez pełnomocnika decyzji w miejscu zamieszkania.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), skargę oddalił.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przywołane orzecznictwo dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).