II SA/Gd 571/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-11-16
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
środowiskodecyzja o środowiskowych uwarunkowaniachkopalnia kruszywaeksploatacja złożaoddziaływanie na środowiskoraport środowiskowyochrona przyrodypostępowanie administracyjneWSAGdańsk

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej kopalni kruszywa, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a potencjalne negatywne skutki dla środowiska zostały uwzględnione.

Skarżący J. K., T. K. oraz J. G. wnieśli skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Łęczyce o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej kopalni kruszywa. Zarzucali naruszenia przepisów postępowania, brak analizy wpływu na środowisko (emisje, hałas, stosunki wodne, drogi) oraz nieprecyzyjne określenie warunków realizacji przedsięwzięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi, uznając, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne. Sąd podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, a potencjalne negatywne skutki zostały uwzględnione w warunkach realizacji inwestycji.

Sprawa dotyczyła skarg wniesionych przez J. K., T. K. oraz J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 lipca 2021 r., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Łęczyce z dnia 2 października 2020 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na "Powierzchniowej eksploatacji kruszywa ze złoża Ł.". Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym nierozpoznania zarzutów odwoławczych, sporządzenia niepełnego uzasadnienia decyzji, nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wpływu na środowisko (emisje CO2, hałas, stosunki wodne, transport), akceptacji opinii organów bez należytej analizy, nieprecyzyjnego określenia warunków realizacji przedsięwzięcia oraz braku uzasadnienia odstąpienia od nałożenia obowiązku analizy porealizacyjnej. Zarzucano również, że raport o oddziaływaniu na środowisko był nierzetelny i niepełny, a inwestor nie sprecyzował wszystkich wariantów realizacji przedsięwzięcia oraz ich wpływu na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po analizie akt sprawy, oddalił wniesione skargi. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało przeprowadzone prawidłowo. Podkreślono, że decyzja ta ma charakter wstępny i służy ocenie potencjalnych zagrożeń dla środowiska, a nie uprawnia do realizacji inwestycji. Sąd stwierdził, że raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne, a jego ustalenia, dotyczące m.in. emisji, hałasu i wpływu na stosunki wodne, nie wykazywały negatywnych oddziaływań przekraczających teren inwestycji. Sąd odniósł się również do kwestii wariantowania przedsięwzięcia, uznając, że przedstawione warianty pozwalały na ocenę różnic między nimi. W kwestii zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Sąd częściowo podzielił zarzut lakonicznego odniesienia się przez Kolegium do części zarzutów, jednak uznał, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących nieprecyzyjnego określenia warunków realizacji przedsięwzięcia oraz braku obowiązku nałożenia analizy porealizacyjnej, wskazując, że jest to fakultatywna kompetencja organu. Sąd podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, a jej celem jest wyważenie sprzecznych interesów inwestora i ochrony środowiska.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd uznał, że postępowanie było prowadzone prawidłowo, a raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne. Organy prawidłowo oceniły potencjalne zagrożenia i uwzględniły je w warunkach realizacji inwestycji.

Uzasadnienie

Sąd analizował zgodność postępowania organów z przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, w tym wymogi dotyczące oceny oddziaływania, raportu, uzgodnień, opinii i udziału społeczeństwa. Stwierdzono, że wszystkie te elementy zostały spełnione, a potencjalne negatywne skutki dla środowiska zostały uwzględnione w decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

u.u.i.ś. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na wstępnym etapie procesu inwestycyjnego, poprzedzającym inne rozstrzygnięcia.

u.u.i.ś. art. 71 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.

u.u.i.ś. art. 80 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień, opinii, raportu, udziału społeczeństwa i transgranicznego oddziaływania.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny w przypadku braku podstaw do jej uwzględnienia.

Pomocnicze

u.u.i.ś. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymogi dotyczące treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w tym analiza wariantów.

u.u.i.ś. art. 81 § 1-3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Negatywne przesłanki wydania zgody środowiskowej (brak zgody inwestora na inny wariant, negatywne oddziaływanie na Natura 2000, negatywny wpływ na cele środowiskowe w prawie wodnym).

u.u.i.ś. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej.

u.u.i.ś. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Możliwość nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej jest fakultatywna.

u.u.i.ś. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

u.u.i.ś. art. 63 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeśli został stwierdzony.

u.u.i.ś. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Definicja oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

u.u.i.ś. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymóg uzyskania opinii i uzgodnień od właściwych organów.

u.u.i.ś. art. 85 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek organu ustosunkowania się do uwag i wniosków zgłoszonych w postępowaniu.

u.u.i.ś. art. 10

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Zapewnienie czynnego udziału stron w postępowaniu.

u.u.i.ś. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymogi dotyczące analizy wariantów przedsięwzięcia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko.

u.u.i.ś. art. 66 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Wymogi dotyczące opisu przewidywanych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko w raporcie.

u.u.i.ś. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter związany.

u.u.i.ś. art. 86

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające inne decyzje inwestycyjne.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1

Klasyfikacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 4

Stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowego rozporządzenia.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody art. 34

Przesłanki odstąpienia od zakazów w stosunku do gatunków chronionych.

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne

Cele środowiskowe wód powierzchniowych i podziemnych.

Ustawa Kodeks wykroczeń art. 99-100

Odpowiedzialność wykroczeniowa za naruszenie stanu fizycznego dróg.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostało przeprowadzone prawidłowo. Raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne. Potencjalne negatywne skutki dla środowiska zostały uwzględnione w warunkach realizacji inwestycji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, a organ nie miał swobody w jej wydaniu. Nałożenie obowiązku analizy porealizacyjnej jest fakultatywne.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania, w tym nierozpoznanie zarzutów odwoławczych. Niepełne uzasadnienie decyzji. Nieprzeprowadzenie wystarczających dowodów w zakresie wpływu na środowisko. Nieprecyzyjne określenie warunków realizacji przedsięwzięcia. Brak uzasadnienia odstąpienia od nałożenia obowiązku analizy porealizacyjnej. Nierzetelność i niepełność raportu o oddziaływaniu na środowisko. Niewłaściwe wariantowanie przedsięwzięcia.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter związany. Potencjalne negatywne skutki dla środowiska zostały uwzględnione w warunkach realizacji inwestycji. Nałożenie obowiązku analizy porealizacyjnej jest fakultatywną kompetencją organu. Raport o oddziaływaniu na środowisko spełniał wymogi formalne.

Skład orzekający

Diana Trzcińska

przewodniczący sprawozdawca

Wojciech Wycichowski

członek

Dariusz Kurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ocena raportu środowiskowego, udział społeczeństwa w postępowaniu, interpretacja przepisów dotyczących analizy wariantów i analizy porealizacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie ogólnych zasad ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i potencjalnego konfliktu między inwestycją a interesami społecznymi i przyrodniczymi. Pokazuje, jak sądy rozpatrują skargi dotyczące decyzji środowiskowych.

Kopalnia kruszywa kontra środowisko: WSA w Gdańsku rozstrzyga spór o decyzję środowiskową.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 571/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OZ 445/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Wojciech Wycichowski Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skarg J. K. i T. K. oraz J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 lipca 2021 r. nr SKO Gd/4533/20 w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia oddala skargi.
Uzasadnienie
J. K. i T. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 29 lipca 2021 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowego uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Powierzchniowa eksploatacja kruszywa ze złoża Ł., zlokalizowanego na dziatkach nr [...]-[...] położonych w miejscowości Ł., gm. Ł." oraz określenia warunków realizacji oraz eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Skargę na wskazaną wyżej decyzję z 29 lipca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego także J. G. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gd 572/21. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 listopada 2021 r. sprawa ze skargi J. G. została połączona do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi J. K. i T. K. i jednocześnie Sąd zarządził prowadzenie połączonych spraw pod sygn. akt II SA/Gd 571/21.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Po rozpatrzeniu złożonego 3 lutego 2017 r. wniosku B. Sp. z o.o. (dalej jako inwestor lub Spółka), 18 października 2018 r. Wójt Gminy Łęczyce wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Powierzchniowa eksploatacja kruszywa ze złoża Ł., zlokalizowanego na działkach nr [...]-[...], położonych w miejscowości Ł., gm. Ł." (znak: [...]).
Na skutek rozpatrzenia odwołania od tak wydanej decyzji, decyzją z 4 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Spółki Wójt Gminy Łęczyce decyzją z 2 października 2020 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Powierzchniowa eksploatacja kruszywa ze złoża Ł., zlokalizowanego na działkach nr [...]-[...] położonych w miejscowości Ł., gm. Ł." oraz określił warunki realizacji oraz eksploatacji tego przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że planowane przedsięwzięcie polega na powierzchniowej eksploatacji piasków skaleniowo - kwarcowych ze złoża Ł. Złoże to o powierzchni 9,108 ha, zlokalizowane jest na działkach nr [...]-[...], obręb Ł., gm. Ł. Zgodnie z ewidencją gruntów teren złoża stanowią grunty orne klasy V - VI, las klasy IV-V oraz nieużytki. Obecnie powierzchnia terenu, poza obszarami zalesionymi, wykorzystywana jest rolniczo. Teren złoża Ł. nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Najbliższa okolica wokół działek [..]-[..] od strony południowej to zwarty kompleks lasów sosnowych, strona wschodnia i zachodnia w bezpośrednim sąsiedztwie to obszary użytków rolnych, w dalszej odległości kolejne kompleksy leśne. Od strony północnej znajdują się grunty rolne i zabudowania miejscowości Ł. Złoże zbudowane jest z piasków skaleniowo - kwarcowych. Kopalina z omawianego złoża eksploatowana będzie sposobem odkrywkowym, systemem ścianowym, prowadzonym wielopiętrowo o wysokości piętra równej ok. 7 m. Eksploatacja kopaliny prowadzona będzie przy użyciu ładowarki i koparki gąsienicowej podsiębiernej. W pierwszej kolejności nastąpi przygotowanie frontu eksploatacyjnego, później prowadzone będzie urabianie kopaliny, a po wydobyciu nastąpi ekspedycja kruszywa do odbiorcy. Kopalinę główną złoża Ł. stanowią piaski skaleniowo - kwarcowe. Parametry złoża przedstawiają się następująco:
- powierzchnia złoża 9,1082 ha,
- głębokość spągu od 3,80 m do 20,0 m p.p.t., średnio 13,98 m,
- miąższość złoża od 3,80 m do 19,7 m, średnio 13,27 m,
- grubość nadkładu od 0,0 m do 0,5 m, średnio 0,25 m,
Zasoby geologiczne złoża Ł. wynoszą 2 452,256 tys. ton.
Złoże piasków skaleniowo - kwarcowych jest złożem suchym. Wysokość ściany eksploatacyjnej wynika z miąższości złoża i ukształtowania terenu i wynosić będzie od 3,8 m do 19,7 m. Ze względów bezpieczeństwa ściany eksploatacyjne o wysokości ponad 7,0 metrów w trakcie ich urabiania podzielone będą na piętra eksploatacyjne - po 7 m.
Podczas prowadzenia prac przygotowawczych na omawianym terenie zostanie zdjęta wierzchnia warstwa nadkładu i złożona na tymczasowym zwałowisku. Nadkład zostanie wykorzystany do rekultywacji terenów poeksploatacyjnych. Zwałowiska nadkładu będą stanowiły naturalną barierę dźwiękochłonną. W trakcie prowadzenia prac należy przestrzegać ustalonego nachylenia skarp eksploatacyjnych i skarp stałych. Kąt nachylenia skarp stałych nie może przekraczać 35°. Po przygotowaniu poziomu eksploatacyjnego przez spycharkę, koparka rozpocznie urabianie ściany, a urobione kruszywo będzie bezpośrednio ładowane na środki transportu. Efektem prac eksploatacyjnych będzie obniżenie terenu. Powstanie wyrobisko poeksploatacyjne, którego spąg osiągnie rzędną od 152,3 m n.p.m. do 171,0 m n.p.m., średnio 162,0 m n.p.m. Kopalina zostanie wykorzystana na potrzeby budownictwa i drogownictwa. Przewidywana wielkość wydobycia nie przekroczy 1000 ton/dobę. Eksploatacja kruszywa prowadzona będzie przy użyciu typowych maszyn do robót ziemnych. Na terenie kopalni pracować będą: spycharka, koparka, ładowarka kołowa. Dodatkowo po terenie kopalni będzie poruszał się transport samochodów ciężarowych wywożący urobioną kopalinę do odbiorców. Transport kopaliny realizowany będzie drogą gruntową, a następnie asfaltową w kierunku istniejącej bazy przerobowej - czynnej kopalni należącej do inwestora w miejscowości L.
W trakcie eksploatacji złoża na terenie kopalni pracować będą: koparka, spycharka i ładowarka. Pracujące na terenie kopalni maszyny posiadają silniki spalinowe. Na terenie planowanego przedsięwzięcia emisja zanieczyszczeń do powietrza będzie wynikała głównie z procesów eksploatacyjnych złoża. Źródłem emisji będzie ruch i praca pojazdów mechanicznych biorących udział w procesie eksploatacji odkrywkowej. Źródła te nie mają charakteru ciągłego, tzn. część maszyn pracuje jedynie w trakcie ładowania urobku na ciężarówki. Źródłem emisji związanej z procesem wydobywania kopaliny jest tzw. emisja niezorganizowana, polegająca na emisji pyłów podczas zdejmowania i składowania nadkładu, urabiania kopaliny oraz jej załadunku i transportu. Przedstawione w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko obliczenia rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazały, że emisja substancji na etapie eksploatacji złoża nie będzie powodować przekroczeń standardów jakości środowiska oraz wartości odniesienia.
Emisja hałasu w związku z eksploatacją złoża związana będzie z ruchem maszyn ciężkich oraz środków transportu, charakteryzujących się wysoką uciążliwością akustyczną. Zmniejszenie uciążliwości akustycznej będzie możliwe poprzez ograniczenie pracy silników do niezbędnego minimum, a także wykorzystywanie w pełni sprawnych technicznie pojazdów i urządzeń, spełniających wymagania normowe i ustawowe w zakresie ochrony przed hałasem. Z przedstawionych obliczeń hałasu w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wynika, że oddziaływanie akustyczne związane z przedsięwzięciem nie przekracza dopuszczalnych norm sprecyzowanych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 112 ze zm.). W konkluzji, organ I instancji stwierdził, że z dokonanej przez autorów raportu o oddziaływaniu na środowisko analizy stanu zanieczyszczenia powietrza oraz hałasu wynika, że planowane przedsięwzięcie nie narusza standardów jakości powietrza, poza terenem, do którego użytkownik posiada tytuł prawny, a także nie wpłynie na stan klimatu akustycznego środowiska.
Organ wskazał także, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia na terenie omawianej kopalni nie będą powstawały odpady związane z modernizacją sprzętu. Obsługa, konserwacja i naprawy maszyn pracujących na terenie kopalni będzie prowadzona poza granicami omawianego zakładu górniczego. Na terenie zostanie posadowiony barakowóz oraz przenośna toaleta dla pracowników (2-3 osoby). Ścieki okresowo będą wywożone do oczyszczalni ścieków. Zakład pracować będzie tylko w porze dziennej od 6.00 do 22.00. Naprawy i tankowanie maszyn pracujących na terenie kopalni, odbywać się będzie poza wyrobiskiem.
Planowana inwestycja znajduje się poza obszarami Natura 2000. Najbliżej położone obszary Natura 2000 znajdują się w odległości: -ok. 1,8 km na wschód: Dolina Górnej Łeby PLH 220006 - ok. 5,9 km na południowy zachód: Białe Błoto PLH220002. Inne najbliżej położone obszary chronione, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 55) to:
-ok. 4,5 km na północny -wschód: rezerwat przyrody "Paraszyńskie Wąwozy",
-ok. 4,2 km na południowy - wschód: Kaszubski Park Krajobrazowy,
-ok. 15 m na wschód: Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Łeby,
-ok. 2,5 km na północ: Obszar Chronionego Krajobrazu Pradoliny Redy-Łeby,
-ok. 5,5 km na zachód: Obszar Chronionego Krajobrazu Fragment Pradoliny Łeby i Wzgórza morenowe na południe od Lęborka.
Planowana inwestycja położona jest w sąsiedztwie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby, jednakże realizacja inwestycji nie spowoduje naruszenia zakazów obowiązujących w granicy Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina Łeby uchwalonych uchwałą nr 259/XXIV716 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2016 r., poz. 2942).
Jak dalej wskazał organ, zgodnie z Planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły opublikowanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 poz. 1911 i 1958), przedsięwzięcie znajduje się na obszarze dorzecza Wisły w regionie wodnym Dolnej Wisły, na obszarze:
• jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) o kodzie PLRW2000174614 — Jeżowska Struga (ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych — niezagrożona, status - naturalna część wód, aktualny stan lub potencjał JCWP — dobry, cel środowiskowy — dobry stan ekologiczny i dobry stan chemiczny, odstępstwo — nie, typ odstępstwa — nie dotyczy),
• jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) o kodzie PLRW20001947639 — Łeba od Dębicy do Pogorzelicy (ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych — zagrożona, status — silnie zmieniona część wód, aktualny stan lub potencjał JCWP — dobry, cel środowiskowy — dobry stan ekologiczny; możliwość migracji organizmów wodnych na odcinku cieku istotnego — Łeba od Pogorzelicy do Węgorzewa i dobry stan chemiczny, odstępstwo — tak, typ odstępstwa — przedłużenie terminu osiągnięcia celu; brak możliwości technicznych, termin osiągnięcia dobrego stanu - 2027),
Celem środowiskowym dla jednolitych części wód powierzchniowych jest ochrona tych wód oraz poprawa ich potencjału ekologicznego i stanu chemicznego, tak aby osiągnąć dobry potencjał ekologiczny i dobry stan chemiczny wód powierzchniowych, a także zapobieganie pogorszeniu ich potencjału oraz stanu:
• jednolitej części wód podziemnych (JCWPd) nr 11 — PLGW200011 (ocena ryzyka nieosiągnięcia celów środowiskowych - niezagrożona, stan ilościowy - dobry, stan chemiczny - dobry, cel środowiskowy — dobry stan chemiczny i dobry stan ilościowy, odstępstwo — nie, typ odstępstwa - nie dotyczy).
Celem środowiskowym dla JCWPd jest dobry stan ilościowy oraz dobry stan chemiczny. Dla spełnienia wymogu nie pogarszania stanu wód na opisanym terenie, celem środowiskowym będzie utrzymanie tego stanu.
Obecnie część działek objętych planowanym przedsięwzięciem jest wykorzystywana rolniczo, a reszta zajęta jest przez las. Na gruntach rolnych stwierdzono gatunki ruderalne i segetalne takie jak: fiołek polny Viola anensis, przetacznik blady Veronica sublobata, czerwiec roczny Seleranthus annuus, sporek polny Spergula anensis, mak piaskowy Papaver argemone, perz właściwy Elymus repens, włośnica zielona Setaria viridis. Na przydrożnych drogach gruntowych stwierdzono kostrzewę czerwoną Festuca rubra, wiechlinę roczną i wąskolistną Poa annua, Poa angustifolia, rdest ptasi Polygonum aviculare, rumianek bezpromieniowy Chamomilla suaveolens, przymiotno kanadyjski Conyza canadensis. W dwuwarstwowym lesie górne piętro porastają sosny, świerki, rzadziej modrzewie i brzozy. Dolne piętro lasu stanowią młode brzozy, buki oraz warstwa krzewów: podrost leszczyny, jeżyn i malin. Na terenie lasu występują niewielkie płaty brodawkowca czystego Pseudoscleropodium i rokietnika Pleurozium schreberi. Ponadto podczas inwentaryzacji stwierdzono gatunki mchów: gajnik lśniący Hylocomnium splendens, widłozęba wieloszczecinkowego Dicranum scoparium, piórosza pierzastego Ptilium crista, płonnik jałowcowaty Polytrichum juniperinum i piórnik strojny Polytrichum attenuatum. Z przedstawionej analizy przyrodniczej wynika, że realizacja inwestycji spowoduje zniszczenie siedlisk kilku gatunków mchów. Na omawianym terenie nie stwierdzono występowania grzybów.
Teren planowanej inwestycji jest mało atrakcyjny dla ptaków jako siedlisko lęgowe. Nie stwierdzono gniazd i lęgów ptaków. Pola te są intensywnie wykorzystywane rolniczo, a przez ptaki jako żerowisko. W trakcie inwentaryzacji stwierdzono następujące gatunki ptaków: bogatka Parus major, modraszka Cyanistes caeruleus, dzięcioł duży Dendrocopos major, kos Turdus menda, zięba Fringilla coelebs, trznadel Emberiza eitrinel/a, szczygieł Cardurlis carduelis, sójka Garrulus glandarius, kwiczoł Turdus pilaris, potrzeszcz Embriza calandra. Na terenie pola uprawnego na działce nr [...] odnotowano występowanie skowronka Alauda arvenis. Gatunki ptaków występujące na terenie planowanej inwestycji są w skali kraju stosunkowo liczne i szeroko rozpowszechnione. Wskazane gatunki ptaków nie są zagrożone w skali kraju i nie znajdują się w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt (Głowaciński, 2001), nie są również ujęte w załączniku Nr 1 do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Omawiany teren nie jest istotnym miejscem odpoczynku lub żerowania ptaków migrujących, nie stwierdzono zatrzymywania się na odpoczynek lub żerowanie dużych stad gęsi, łabędzi krzykliwych, bocianów itp. Realizacja przedsięwzięcia nie będzie miała znaczącego wpływu zarówno na ptaki lęgowe jak i zalatujące na omawianą powierzchnie w okresie lęgowym. Podczas inwentaryzacji z ssaków napotkano zająca Lepus europaeus i sarnę Capreolus capreolus. Na terenie inwestycji nie stwierdzono występowania płazów.
W konkluzji organ I instancji stwierdził, że podstawę określenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji stanowił raport oddziaływania na środowisko, poddany ocenie odpowiednich organów. W decyzji zostały określone warunki, których zachowanie przez inwestora pozwoli na zminimalizowanie negatywnych oddziaływań na zdrowie i życie mieszkańców oraz faunę. Mając na uwadze wyniki przeprowadzonej oceny, przy zapewnieniu odpowiednich środków zabezpieczających organ uznał, że projektowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko przyrodnicze i nie spowoduje negatywnych dla środowiska skutków zarówno na etapie realizacji, jak również eksploatacji.
Wobec powyższego, po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wójt, biorąc pod uwagę: brak zastrzeżeń właściwego organu inspekcji sanitarnej, uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz jego uzupełnieniach oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
Po rozpatrzeniu wniesionych od tak wydanej decyzji odwołań, decyzją z 29 lipca 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając wniesione odwołania stron za nieuzasadnione. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm. - zwanej dalej ustawą), zgodnie z którym przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie (m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę) konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak stanowi art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2) ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym, w tym dla planowanych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W niniejszej sprawie rodzaj przedsięwzięcia określono jako: powierzchniowa eksploatacja kruszywa ze złoża Ł., zlokalizowanego na działkach nr [..]-[..] położonych w miejscowości Ł. Przedsięwzięcie to w sposób prawidłowy zostało zakwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów § 3 ust.1 pkt 40) lit. a) tiret 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Organ wskazał, że postępowanie toczące się w przedmiocie wydania niniejszej decyzji dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się - co wymaga podkreślenia - do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska. Kolegium stwierdziło, że - wbrew zarzutom stron odwołujących się - organ I instancji w powtórzonym postępowaniu uwzględnił w całości zalecenia Kolegium określone w jego decyzji z 4 lutego 2019 r. Kilkakrotne wezwania organu I instancji, jak i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, skutkowały wskazaniem przez inwestora trzech wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia. Fakt ten pozwolił organowi uzgodnić realizację przedsięwzięcia postanowieniem z 20 marca 2020 r. Ponadto wskazane w uzupełnieniu raportu z 30 czerwca 2019 r. warianty przedsięwzięcia określają też ich wpływ na środowisko. Kolegium stwierdziło ponadto, że warunki uzgodnieniowe wskazane przez właściwe organy zostały uwzględnione w treści zaskarżonej decyzji. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się również do zastrzeżeń i uwag zgłaszanych przez strony w toku postępowania. Ponadto wszystkie strony postępowania miały zapewniony w sprawie czynny udział, o czym kilkakrotnie organ I instancji zawiadamiał. Oznacza to, że zarzuty odwołania w zakresie naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. są nieuzasadnione.
Kolegium nie znalazło także uzasadnienia dla zarzutu naruszenia art. 82 ww. ustawy w związku z art. 107 k.p.a. z uwagi na nieprecyzyjne określenia użyte w decyzji, uniemożliwiające weryfikację prawidłowego jej wykonywania. Określone zaskarżoną decyzją warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia wynikają m.in. z treści postanowienia uzgadniającego organu ochrony środowiska, pozwalają na stwierdzenie, że nie są niezgodne z treścią tego przepisu. Z kolei przepis art. 82 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy wskazuje na możliwość nałożenia na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia. Zdaniem Kolegium, jest to prawo organu, nie zaś jego obowiązek, a tym samym brak jest podstaw do żądania uzasadnienia, dlaczego organ takiego obowiązku nie nakłada. To nałożenie wskazanego w tym przepisie obowiązku wymaga wskazania uzasadnienia.
Kolegium uznało również za nieuzasadnione pozostałe zarzuty obu odwołań w zakresie naruszenia dalszych przepisów postępowania jako nie mające wpływu na wynik postępowania.
W konkluzji, organ przypomniał, że ustawodawca precyzyjnie określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, a mianowicie:
- niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- odmowa uzgodnienia warunków przez organ uzgadniający,
- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie,
- wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami.
Jak wskazało Kolegium, jeżeli żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań, co też nastąpiło w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
W skardze na tak wydaną decyzję J. K. i T. K. podnieśli zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 2 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżących od decyzji Wójta z 2 października 2020 r. w punktach 1., 2., 3., 4., 5., 6. i poprzestanie na stwierdzeniu "w końcu Kolegium uznaje za nieuzasadnione pozostałe zarzuty obu odwołań w zakresie naruszenia dalszych przepisów postępowania jako niemające wpływu na wynik postępowania" w sytuacji braku rozważenia wskazanych zarzutów i nieuzasadnienia w jakimkolwiek zakresie decyzji Kolegium;
2. art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej, to znaczy bez wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił uwzględnienia i mocy dowodowej;
3. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Wójta mimo nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wpływu na środowisko planowanego transportu kołowego i związanej z tym emisji CO2, wpływu na środowisko pracy maszyn budowlanych na terenie kopalni i związanej z tym emisji CO2, a w efekcie utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji;
4. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a.
poprzez akceptację opinii RzGW na okoliczność wpływu prac odkrywkowych kopalni w zakresie obniżenia poziomu wód gruntowych i potencjalnego zagrożenia dla środowiska odpadami ropopochodnymi mimo nieprzeprowadzenia jakichkolwiek badań geologicznych w tym zakresie w sytuacji wielokrotnego podnoszenia na konsultacjach społecznych przez strony postępowania potencjalnego wpływu kopalni odkrywkowej na stosunki wodne w obszarze zarówno samej kopalni żwiru, jak i przyległych gruntów, to znaczy wysychania obszarów bagiennych i utraty naturalnego środowiska przez żyjące tam zwierzęta, obniżenia wód gruntowych i wysychania upraw oraz utraty wody na terenach leśnych;
5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zakresie nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie wpływu planowanego urobku kruszywa samochodami o nośności 24 ton po drodze gruntowej, której normy techniczne pozwalają na obciążenia do 10 ton, a dalej drogą asfaltową, co łączy się z potencjalnym zagrożeniem zniszczenia tych dróg, które posiadają wartość nie tylko dla społeczności lokalnej, ale dla obywateli całego kraju z uwagi na turystyczny charakter przedmiotowych nieruchomości w sytuacji gdy przedłożony po uzupełnieniach raport nie wskazuje na skutki planowanej formy transportu na drogi gruntowe i publiczne na odcinku od miejsca wydobywania kopalin do miejscowości L., gdy ponadto okoliczność ta była podniesiona w poprzednim rozstrzygnięciu Kolegium;
6. "art. 82 k.p.a. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2018 poz. 2081 ze zmianami)" w zw. z art. 107 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. polegająca na nieprecyzyjnym określeniu zawartych w decyzji Wójta z 2 października 2020 r. warunkach jakie winien spełnić inwestor w punktach 1) lit. g, k, n, p, uniemożliwiających weryfikację prawidłowego ich wykonania, a tym samym niewykonalność decyzji w chwili jej wydania, przy czym niewykonalność ma charakter trwały wobec użycia w treści decyzji określeń nieprawniczych, nieposiadających prawnie zdefiniowanej treści;
7. "art. 82 ust. 5 k.p.a. ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko" poprzez brak uzasadnienia przez organ pierwszej instancji stanowiska o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej (vide: punkt IX decyzji) i zaakceptowaniu tego postanowienia decyzji w decyzji SKO, gdyż w ocenie SKO wydanie decyzji w tym zakresie jest prawem, a nie obowiązkiem organu.
Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta z 2 października 2020 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja Kolegium z uwagi na zarzut opisany w punkcie 1 skargi praktycznie biorąc nie poddaje się kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Brak rozpoznania sześciu zarzutów naruszenia prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik spraw, uniemożliwia stronie weryfikację decyzji i jej ocenę pod kątem zgodności z prawem przez Sąd postępowania administracyjnego.
Nadto wskazano, że w odwołaniu do Kolegium został podniesiony zarzut z punktu 2 niniejszej skargi. Uzasadnienie decyzji Wójta nie pozwalało na dokonanie oceny, jakie dowody zostały przeprowadzone - Wójt ograniczył się do wskazania pism stron postępowania, nie wypowiadając się, czy zawarte są w nich jakiekolwiek dowody i czy je przeprowadził. Konsekwencją takiej postawy była niemożliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i konsekwentnie jego oceny w świetle art. 80 k.p.a. Kolegium zarzut ten całkowicie zlekceważyło i jest to kolejna przesłanka uniemożliwiająca merytoryczną polemikę ze stanowiskiem Kolegium i tym samym uzasadniająca uchylenie zarówno decyzji Kolegium, jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta.
Całkowicie z pola widzenia podmiotu sporządzającego raport w zakresie potencjalnego wpływu na środowisko naturalne planowanej inwestycji w związku z napędzaniem zarówno maszyn budowlanych, jak i transportu kołowego kopalinami płynnymi, jest emisja CO2 do atmosfery. Obszar, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, jest szczególnie cenny przyrodniczo i obecnie w dobie zainteresowania ochroną środowiska, ocieplaniem klimatu, tak duża emisja CO2 skoncentrowanego na małym obszarze musi mieć realny wpływ na stan środowiska naturalnego. Kwestie te były jednak poza zainteresowaniem podmiotów sporządzających raport o potencjalnym wpływie na środowisko naturalne pracującej kopalni. Czyni to w sposób oczywisty raport nierzetelnym, niepełnym, niedającym podstawy do wydania decyzji środowiskowej. Jest to brak formalny w postępowaniu dowodowym, który nie jest możliwy do usunięcia w postępowanie przed sądem administracyjnym, co uzasadnia wnioski skargi.
Z zagrożeń, jakie planowana kopalnia może nieść dla ochrony środowiska doskonale zdawał sobie sprawę Wójt, ponieważ w decyzji środowiskowej punkt 1) lit. h znalazły się postanowienia dotyczące stosunków wodnych na obszarze planowanej kopalni "ze względu na wysoką przepuszczalność gruntu i wysoki poziom wód gruntowych, tankowanie pojazdów pracujących na terenie kopalni prowadzić w wydzielonym miejscu i zabezpieczonym przed przedostawaniem się substancji ropopochodnych do wód i gruntów". Znana wójtowi założona koncepcja prowadzenia kopalni odkrywkowej zakłada, że wydobycie żwiru będzie się odbywać tak zwanych piętrach, przy czym wysokość każdego z nich może wynosić nawet 8 metrów. Jeżeli uwzględnić przepuszczalność gruntu i wysoki poziom wód gruntowych to powstała niecka na obszarze około 10 hektarów siłą rzeczy spowoduje odpływ tych wód na inne obszary, przy czym woda ta nie będzie zatrzymana z uwagi na wysoką przepuszczalność gruntu. W efekcie dojdzie do wysuszenia bagien, obniżenia wód na terenach upraw rolnych oraz terenach leśnych, a co za tym idzie utratę naturalnego środowiska przez liczne gatunki zwierząt, a także stepowienia gruntów rolnych.
Skarżący podkreślili bezrefleksyjną akceptację przez Wójta opinii RzGW w Gdańsku nieopartej na jakichkolwiek badaniach terenowych. Według wiedzy skarżących jedyne odwierty, jakie miały miejsce na przedmiotowym gruncie były wykonywane przez inwestora, który z przyczyn oczywistych nie ma interesu we wskazywaniu zagrożeń istnienia kopalni.
Skarżący odnieśli się także do transportu urobku z kopalni do zakładu przetwórczego w miejscowości L. Wskazano, że drogi zarówno gruntowe, jak i publiczne, na obszarze przylegającym do planowanej inwestycji mają charakter ogólnodostępny, a więc naruszenie ich substancji działać będzie na niekorzyść nie tylko społeczności lokalnej, jak również mieszkańców całego kraju. Ta kwestia o znaczeniu zasadniczym powinna być również oceniona w zakresie wpływu - zagrożeń dla środowiska naturalnego, co nie miało miejsca.
Zdaniem skarżących punkt 6 skargi wymaga szczególnego podkreślenia, ponieważ użycie w treści decyzji Wójta określeń nieostrych, niemających podstawy prawnej, powoduje, że decyzja ta w niektórych punktach jest niewykonalna, a więc dotknięta rygorem nieważności. Jako przykład użycia języka polskiego w sposób uniemożliwiający nałożenie na inwestora obowiązków, które mogą być kontrolowane przez organy nadzoru ochrony środowiska, a następnie wyegzekwowanie ich przestrzegania wskazać należy punkt 1) lit. p decyzji Wójta - "w celu ograniczenia pylenia mechanicznego, gotowy materiał handlowy usypywać w małe stożki". Nie dość, że językowi prawnemu nie jest znane pojęcie małych stożków, to Wójt sam popada w sprzeczność w swojej decyzji, gdyż decyzja środowiskowa przewidywała wywóz urobku ze żwirowni do zakładu przetwórczego w L., a więc na terenie kopalni, nie powstawałby "materiał handlowy", nie byłoby zatem co usypywać w małe stożki. Można się domyślać, że w ten sposób zostały odsłonięte prawdziwe intencje inwestora, znane Wójtowi, aby przetwarzać uzyskany urobek i konfekcjonować do gotowego materiału handlowego, a przecież zgodnie z wariantami opisanymi w raporcie taka działalność nie może mieć miejsca. Rodzące się pytania wymagają, zdaniem skarżących, bezwzględnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta.
Odnośnie do zarzutu z punktu 7 skarżący wskazali, że potencjalne prawo organu administracji do skorzystania z określonych obowiązków nie może być interpretowane jako wyłącznie przysługujące mu uprawnienie, a przeciwnie jako nakaz wykonania określonych czynności. W przeciwnym razie uznaniowość administracyjna prowadziłaby do patologii polegającej na niszczeniu środowiska naturalnego.
Natomiast J. G. we wniesionej skardze zarzuciła decyzji Kolegium:
1) niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 6, 6a i 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
2) niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 107 k.p.a.
3) błędną wykładnię art. 10 k.p.a.
4) naruszenie art. 7 k.p.a.
5) naruszenie art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że inwestor nie uzupełnił raportu o oddziaływaniu na środowisko w sposób zgodny z ustawą i zgodnie ze wskazaniami zawartymi we wcześniej wydanej decyzji Kolegium z 4 lutego 2019 r. Inwestor przedstawił trzy warianty przedsięwzięcia, jednakże w raporcie brak jest analizy oddziaływania każdego z wariantów zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 6 i 6a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zatem nie można też uznać, że uzasadnienie wybranego wariantu jest prawidłowe (art. 66 ust. 1 pkt 7).
Skarżąca podniosła także, że inwestor nie sprecyzował, gdzie znajduje się baza przerobowo-warsztatowo-socjalna podana w wariancie drugim, nie wskazał też jakimi drogami miałby się odbywać transport urobku, co jest istotne z uwagi na wymaganą 24 tonową nośność samochodów (okoliczne drogi gruntowe pozwalają na obciążenie do 10 ton). W skardze podniesiono także zarzut względem wału opisanego w wariancie trzecim – uznając, że zwiększenie wysokości skarpy wymaga ponownego przeliczenia danych wskazanych w raporcie, w tym emisji hałasu przez maszynę sięgająca takiej wysokości. Odnośnie do wariantu pierwszego, skarżąca zauważyła, że inwestor nie rozróżnił zalet przesiewu na mokro i na sucho, co wpływa na nieczytelność raportu. W rezultacie, zdaniem skarżącej, że nie zostały spełnione - wynikające z ustawy - obowiązki w zakresie analizy wariantów, nadto preferowany wariant trzeci został opisany w sposób ogólnikowy.
Wójt odstąpił przy tym (w pkt IX decyzji) od nałożenia na Inwestora obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej, czego organ jednak nie uzasadnił w wydanej decyzji. Skarżąca za mylne uznała przy tym twierdzenie Kolegium, że tylko nałożenie obowiązku wymaga uzasadnienia, gdyż zdaniem skarżącej także odstąpienie winno zostać uzasadnione.
Nadto wbrew twierdzeniom Kolegium, że wszystkie strony postępowania miały zapewniony czynny udział w sprawie, zdaniem skarżącej, pominięta została jedna ze stron tj. S.
Skarżąca podniosła także, że część z zarzutów zawartych w odwołaniu – jej i drugiego skarżącego - nie została rozpoznana przez Kolegium, jako nie mające wpływu na wynik sprawy, co zdaniem skarżącej jest rażącym naruszeniem przepisów postępowania.
Zdaniem skarżącej raport o oddziaływaniu na środowisko jest dokumentem prywatnym (art. 76 k.p.a.) i podlega ocenie jak każdy inny dowód w sprawie (art. 80 k.p.a.). Zatem zarówno raport jak i dowody przedstawiane przez strony postępowania powinny podlegać takiej samej ocenie. Uporczywe badanie środowiska o tej samej porze roku (przełom sierpnia i września 2016 r. oraz wrzesień 2019 r.), nie stanowi o rzeczywistym odwzorowaniu fauny i flory. Przeprowadzona w sezonie lęgowym 2017 r. na zlecenie mieszkańców obserwacja wykazała, że teren objęty inwestycją stanowi terytorium lęgowe dzięcioła dużego i jest miejscem gniazdowania bogatki. Stwierdzono także obecność skowronka borowego i żurawia, które są wymienione w załączniku I dyrektywy ptasiej. Zdaniem skarżącej prowadzone przez dłuższy okres prace pozbawią ptaki miejsc lęgowych. Inwestor nie przeprowadził w prawidłowy sposób badań ornitologicznych.
Raport nie zawiera przy tym prawidłowej, a wymaganej przepisami ustawy analizy konfliktów społecznych. Mieszkańcy Ł. podjęli zdecydowane działania sprzeciwiające się planowanej inwestycji, która stoi w sprzeczności z przyjętym studium uwarunkowań i co do której nie zostały przez organ podjęte działania zmierzające do szczegółowego i rzetelnego wyjaśnienia kwestii podnoszonych przez mieszkańców. Nadto powstająca po sąsiedzku fabryka czy kopalnia powoduje obniżenie wartości nieruchomości i utratę ewentualnych zbiorów ekologicznych upraw, zaś odnośnie zabezpieczenia od strony oczka wodnego brak jest informacji, czy będzie ingerowało w prawo własności właściciela działki, na którym się ono znajduje. Tym bardziej niezrozumiałe jest odstąpienie Wójta od nałożenia obowiązku analizy porealizacyjnej.
Raport nie został przy tym uzupełniony w zakresie transportu kruszywa, który jak stwierdziło Kolegium w decyzji z 2019 r., miałby się odbywać samochodami o nośności 24 tony po drogach pozwalających na obciążenie do 10 ton. W zaktualizowanym raporcie inwestor wskazuje, że całkowita masa maksymalna samochodów będzie miała 25 ton.
Nadto omyłkowo włączono drogę gminną w granicę działki przeznaczonej pod inwestycję, co mimo wielokrotnego zgłaszania nie zostało wyjaśnione.
Na terenie objętym planowaną inwestycją występują także mchy chronione, co potwierdza wyjątkowość tego obszaru i stanowi przesłankę do stwierdzenia konieczności uzyskania przez inwestora na podstawie art. 56 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, zgody na odstąpienie od zakazów w stosunku do konkretnych gatunków objętych ochroną.
Do skargi załączono wykonany przez M. W. i J. W. raport "Inwentaryzacja kręgowców dla obszaru przeznaczonego pod budowę żwirowni w miejscowości Ł. (gmina Ł.)" - niesygnowany datą sporządzenia oraz podpisami autorów.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny polega na badaniu zgodności z prawem kwestionowanych rozstrzygnięć. Sąd analizuje więc postępowanie organów pod kątem stosowania rządzących nim reguł proceduralnych, a także ocenia, czy w warunkach ustalonego w sprawie stanu faktycznego organ właściwie zastosował istotne w tym zakresie regulacje materialnoprawne. Rodzaje uchybień obligujących do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego określa art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 327 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). Sąd stwierdza więc nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Natomiast uchylenie decyzji następuje w razie ustalenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Niezaistnienie wskazanych uchybień w kontrolowanej sprawie skutkuje koniecznością oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji pod nazwą "Powierzchniowa eksploatacja kruszywa ze złoża Ł., zlokalizowanego na działkach nr [...]-[..] w miejscowości Ł., gmina Ł.". Uwarunkowania takie ustalił Wójt Gminy Łęczyce w wydanej decyzji z 2 października 2020 r., a jego rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez Kolegium w Gdańsku decyzją z 29 lipca 2021 r
Po dokonanej analizie Sąd nie stwierdził, aby rozpoznające sprawę organy dopuściły się w postępowaniu tego rodzaju uchybień, które obligowałyby do uwzględnienia skarg na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 czy pkt 2 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - która jak wynika z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm., dalej jako u.u.i.ś.) wymagana jest już na samym początku procesu inwestycyjnego, poprzedzając uzyskanie innych rozstrzygnięć umożliwiających realizację danego przedsięwzięcia (w tym przypadku koncesji na wydobywanie kruszywa) - przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym, jak stanowi art. 59 ust. 1 u.u.i.ś., w przypadku planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ocena taka jest obligatoryjna. Natomiast w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ma ona miejsce tylko wówczas, kiedy obowiązek w tym zakresie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które kończy się wspomnianą decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, służy ocenie, na wstępnym etapie, wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska celem wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne skutki oddziaływania na to środowisko. Wyżej wskazano już, że Wójt Gminy Łęczyce postanowieniem z 25 lipca 2017 r. nałożył w niniejszej sprawie na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz równocześnie określił zakres raportu. Wydając ten akt organ miał na uwadze okoliczności wskazane w art. 63 ust. u.u.i.ś., tj. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, możliwe zagrożenia dla środowiska, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania. Zasięgnięto także koniecznej opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. tj. RDOŚ w Gdańsku (postanowienie z 5 czerwca 2017 r.), w której opowiedziano się za koniecznością przeprowadzenia przedmiotowej oceny.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 8 u.u.i.ś. pod pojęciem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Powołany przepis wyznacza zatem zakres przedmiotowy i konieczne elementy postępowania obejmującego – w ramach określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia – przeprowadzenie jego oceny oddziaływania na środowisko. Z kolei, charakter prawny decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej po przeprowadzeniu ww. oceny, wynika z art. 80 i 81 u.u.i.ś. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Jednocześnie, art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. stanowi, że organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W okolicznościach niniejszej sprawy poza sporem jest, że dla terenu, na którym planuje się inwestycję nie obowiązuje plan miejscowy, co oznacza, że organ nie miał obowiązku badać zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z przepisami prawa miejscowego. Z art. 81 ust. 1 – 3 u.u.i.ś. wynikają jeszcze trzy inne negatywne przesłanki wydania tzw. zgody środowiskowej, tj. 1) brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie zaproponowanym przez organ w okolicznościach wynikających z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, 2) wynikająca z oceny oddziaływania na środowisko możliwość znacząco negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz 3) wynikająca z tej oceny okoliczność, że przedsięwzięcie wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ostatniej ustawy). W tym kontekście słusznie organy akcentują istotę niniejszego postępowania i kończącej go decyzji, która obejmuje zaledwie wstępny etap realizacji inwestycji i w żaden sposób nie uprawnia inwestora jeszcze do jej realizacji. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach bowiem ma na celu wyłącznie określenie uwarunkowań, wynikających z prawa ochrony środowiska, które inwestor musi uwzględnić, chcąc zrealizować inwestycję. Przy czym, należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 86 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy (m. in.) wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1. Wynikające z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, której treść określa art. 82 u.u.i.ś., istotne warunki korzystania ze środowiska, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy czy obowiązki, za jej pośrednictwem stają się immanentnym elementem właściwych decyzji inwestycyjnych, którą w szczególności jest koncesja na wydobywanie kopalin, uprawniająca dopiero inwestora do realizacji analizowanej inwestycji. W orzecznictwie i doktrynie zarazem podkreśla się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest tzw. decyzją związaną, tj. organ musi określić środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia na podstawie wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, jeśli nie zidentyfikuje negatywnych przesłanek, które stanowią przeszkodę do jej wydania. Te zaś wynikają z cytowanych powyżej art. 80 i 81 u.u.i.ś.
W ocenie Sądu, po analizie obszernych akt administracyjnych niniejszego postępowania i konfrontacji wynikających z nich ustaleń i ocen z treścią wydanej w sprawie decyzji przez Wójta Gminy Łęczyce i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium, stwierdzić należy, że powyższe elementy procedury oceny oddziaływania na środowisko zostały w sposób prawidłowy przez organ I instancji przeprowadzone i odzwierciedlone w treści uzasadnienia decyzji. Prawidłowa jest też ocena organów, które nie zidentyfikowały negatywnych przesłanek, stanowiących przeszkodę dla ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanej przez inwestora inwestycji w niniejszej sprawie.
Przedsięwzięcie, którego sprawa dotyczy prawidłowo zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, którym w świetle § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia Rady Ministrów 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. j. Dz.U. z 2016 r., poz. 71, mające zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r., o tym samym tytule – Dz. U. poz. 1839 ze zm., które zastąpiło rozporządzenie z 2010 r. z dniem 11 października 2019 r.) jest wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a) rozporządzenia bez względu na powierzchnię obszaru górniczego na terenie gruntów leśnych lub w odległości nie większej niż 100 m od nich. Wniosek inwestora z 3 lutego 2017 r. dotyczy bowiem przedsięwzięcia polegającego na powierzchniowej eksploatacji kruszywa – piasków skaleniowo – kwarcowych ze złoża Ł. o powierzchni 9,108 ha, zlokalizowanego na działkach [...]-[...], położonych w miejscowości Ł., w gminie Ł., stanowiących grunty rolne klasy V – VI, las klasy IV – V oraz nieużytki, a zatem wpisuje się w powyższą definicję, co nie stanowiło zresztą przedmiotu sporu.
Słusznie przy tym organy przyjęły, że zastosowanie znajduje tutaj rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a to mając na uwadze brzmienie § 4 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r., zgodnie z którym, do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b u.u.i.ś., stosuje się przepisy dotychczasowe. W wymienionym w tym paragrafie przepisie art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. mowa jest zaś o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.
Po przedłożeniu przez inwestora raportu (lipiec 2017 r.), który był następnie kilkakrotnie poprawiany (w tym w szczególności w kierunku, wynikającym z wezwań organu współdziałającego, tj. RDOŚ w Gdańsku oraz z decyzji SKO w Gdańsku z 4 lutego 2019 r. i wezwania Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku PGWWP z 20 marca 2018 r.), uzyskane zostały konieczne w świetle art. 77 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.u.i.ś. akty organów współdziałających, uzgadniających warunki przedsięwzięcia, tj. postanowienie RDOŚ z 20 marca 2020 r., wskazująca na potrzebę zachowania przy realizacji przedsięwzięcia określonych, wyszczególnionych warunków oraz postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 17 kwietnia 2018 r. o uzgodnieniu warunków realizacji przedsięwzięcia. Raport został przy tym sporządzony przez zespół osób legitymujących się wykształceniem branżowym w różnych specjalnościach (zoolog, specjalność ornitologia; ochrona środowiska; botanik; geolog, rzeczoznawca w zakresie górnictwa odkrywkowego). Nie budzi wątpliwości Sądu, że treść Raportu w wersji na marzec 2019 wraz z uzupełnieniami (m. in. z 30 czerwca 2019 r., 4 lipca 2019 r., 19 września 2019 r., 6 listopada 2019 r.), odpowiada od strony formalnej wymogom, stawianym tego typu dokumentowi, a wynikającym z art. 66 u.u.i.ś.
Chronologia poszczególnych czynności procesowych podejmowanych przez organ I instancji, a szczegółowo wykazanych w treści uzasadnienia decyzji i skonfrontowanych poprzez analizę akt sprawy, prowadzi do wniosku, że organ ten z powodzeniem sprostał wymogowi zapewnienia udziału społeczeństwa w niniejszym postępowaniu, które w sposób prawidłowy było informowane o wszystkich istotnych czynnościach i etapach postępowania. Organ ten zarazem pięć razy (16.08.2017 – 30.09.2017; 25.07.2018 – 4.09.2018; 18.04.2019 – 20.05.2019; 16.04.2020 – 19.05.2020; 9.06.2020 – 14.07.2020) organizował konsultacje społeczne, w ramach których udostępniał informacje o postępowaniu i informował o jego etapach oraz wyznaczał termin do składania uwag i wniosków, które następnie były przedmiotem jego analizy i refleksji. Jak wynika z akt sprawy, co też znajduje potwierdzenie w treści zarzutów skarg, planowana inwestycja budzi sprzeciw społeczny ze względu na związane z nią obawy o pogorszenie jakości środowiska (pylenie, emisja CO2, hałas, zniszczenie dróg, zmiana stosunków wodnych) oraz zmniejszenie wartości nieruchomości. W treści skarg kwestionuje się także ustalenia wynikające z Raportu, dotyczące w szczególności oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko oraz prawidłowości realizacji wymogu wariantowania przedsięwzięcia. Wskazuje się także, że sprzeciw wobec inwestycji powinien stanowić wystarczająca przesłankę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnośnie do tej ostatniej kwestii wskazać należy, że niemal każde przedsięwzięcie o charakterze takim jak przedsięwzięcie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa powoduje protesty społeczne, które związane są z potencjalnymi uciążliwościami jakie łączą się z realizacją i eksploatacją żwirowni. Prawodawca nie przewidział jednak w ustawie, że wskazane protesty są przeszkodą w realizacji danego zamierzenia. Określił natomiast jakie warunki musi spełnić inwestor, by realizacja ta mogła nastąpić. Regulacje ustawy, o czym mowa była powyżej, nakazują więc zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków. Nie nakładają jednakże obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Z tym, że organ obowiązany jest, w przypadku wpłynięcia uwag i wniosków, ustosunkować się do ich treści w uzasadnieniu decyzji (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.u.i.ś.), co w sprawie niniejszej miało miejsce. Ponadto, w związku z uwagami skarżących i innych osób biorących udział w postępowaniu, na co słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, określone zostały szczególne uwarunkowania wobec inwestora, ukierunkowane na zminimalizowanie negatywnych następstw inwestycji, jak np. ograniczenie prac na złożu wyłącznie do pory dziennej, prowadzenie systematycznej kontroli skarp, ograniczenie ilości wyjazdów ze złoża w ciągu dnia pojazdów transportujących kopalinę. Niewątpliwie bowiem realizacja tego typu inwestycji wiąże się ze sprzecznymi interesami właścicieli nieruchomości sąsiednich, zainteresowanych w zachowaniu stanu braku zainwestowania na nieruchomości inwestora oraz inwestora – zainteresowanego realizacją inwestycji w ramach swobody działalności gospodarczej i prawa własności nieruchomości. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w istocie zmierza do wyważenia tych spornych interesów. W jej treści bowiem formułowane są wymogi, które inwestor – właśnie ze względu na ochronę środowiska i ograniczenie oddziaływania na nieruchomości sąsiednie – musi uwzględnić.
Jednocześnie wskazać należy, odnosząc się do zarzutu skargi J. G. o braku prawidłowego zapewnienia udziału w postępowaniu jednej ze stron postępowania (naruszenie art. 10 k.p.a.), że tego typu zarzut skutecznie zgłosić może strona pominięta. Skarżąca tymczasem zarzut ten odnosi nie do swojej sytuacji procesowej, lecz innego podmiotu, stąd też nie może on zostać uwzględniony.
Przechodząc do kwestii przeanalizowanych w raporcie wariantów realizacji inwestycji, która była podnoszona zwłaszcza w skardze J. G. należy wskazać, że art. 66 ust. 1 pkt 5, pkt 6 i pkt 7 u.u.i.ś. stawia w tym przedmiocie określone warunki, mianowicie wymaga, by raport zawierał opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego (pkt 5 lit. a), wariantu najkorzystniejszego dla środowiska (pkt 5 lit. b) wraz z uzasadnieniem ich wyboru, określał przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (pkt 6), natomiast uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu powinno wskazywać jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa wyżej, bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej. Istotą zacytowanych unormowań jest to, by przedłożony przez inwestora raport nie przedstawiał tylko jednej opcji w zakresie realizacji danego przedsięwzięcia, tj. tej którą inwestor jest zainteresowany. Chodzi więc o to, aby wybór następował nie tylko pomiędzy realizacją danego przedsięwzięcia a jego zaniechaniem. Przy czym, opisy poszczególnych wariantów powinny być na tyle szczegółowe, by można było uchwycić różnice pomiędzy nimi. Nie wyklucza to jednak sytuacji, że wariant zaproponowany przez wnioskodawcę będzie również wariantem najkorzystniejszym dla środowiska i wówczas w praktyce będą występowały dwa dopuszczalne warianty. Z pewnością nie można też za wystarczające uznać, by w raporcie znalazł się tylko wariant preferowany przez wnioskodawcę oraz wariant polegający na tym, że przedsięwzięcie nie będzie w ogóle podejmowane. Konieczny jest zatem opis racjonalnego wariantu alternatywnego wobec wariantu wnioskodawcy. Wariantowość przedstawionych rozwiązań nie może mieć charakteru pozornego. Opisanie w raporcie analizowanych wariantów jest istotne z punktu widzenia prawidłowego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale musi uwzględniać występujące w danym wypadku realia faktycznego wariantowania.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że w uzupełnieniu raportu z 30 czerwca 2019 r. inwestor dokonał korekty pierwotnej wersji Raportu w zakresie wariantowania przedsięwzięcia, wskazując na jego trzy warianty: 1) uszlachetnianie kruszywa poprzez przesiew na sucho lub mokro wraz z kruszeniem nadziarna na miejscu, 2) związany z przewozem całego wydobytego urobku do znajdującej się w sąsiedztwie 7,4 km od złoża bazy przerobowej inwestora za pomocą środków transportu pod plandeką, 3) związany z eksploatacją złoża na kilku poziomach z generalnym kierunkiem postępu frontu eksploatacyjnego ze wschodu na zachód przy wykorzystaniu maszyn, które w bezpieczny sposób pozwalają prowadzić eksploatację ściany do wysokości 8 m. Każdy z wariantów został przeanalizowany z perspektywy jego zalet i zagrożeń, z uzasadnieniem wyboru wariantu najkorzystniejszego dla środowiska, co dotyczy wariantu nr 3. W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi uznać należy, że wnioskodawca przedstawił każdy z wariantów tj. wybrany przez siebie i alternatywny w takim stopniu, który pozwala na ustalenie, na czym polegają między nimi różnice. Alternatywność wariantów została zatem zachowana, zaprezentowano warianty różne częściowo pod względem kryterium przestrzennego, tj. lokalizacji (wariant drugi wykorzystuje bazę Inwestora w miejscowości L.) oraz kierunku eksploatacji.
Odnośnie do analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko, wynikającej z Raportu, w szczególności w kierunkach kwestionowanych w skargach, a więc związanej z emisjami (CO2, pylenie, hałas, obniżenie wód na terenach upraw rolnych i leśnych, wysuszanie bagien) uznać należy, że odpowiada ona wymogom wynikającym z przepisów prawa w tym zakresie (art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy). Raport zawiera opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z: istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, oraz emisji. Wnioskodawca wskazuje tu na zmiany wynikające z istnienia przedsięwzięcia, które związane są ze zmianą morfologii terenu. Odniesione do długiego horyzontu czasowego, jak wynika z Raportu, nie będą miały negatywnego wpływu na środowisko, gdyż nastąpi zmiana obszaru nieużytków na zagospodarowany teren rolny. W planowanym przedsięwzięciu wyróżnia się emisję w aspekcie tworzenia spalin przez silniki maszyn budowlanych i środków transportowych. W fazie realizacji przedsięwzięcia Raport uwzględnia wystąpienia tego zjawiska, które jednak nie będzie uciążliwe dla środowiska, gdyż szybko ulegnie rozproszeniu. Przedsiębiorca przewiduje w konsekwencji środki minimalizacji negatywnych dla środowiska skutków eksploatacji złoża piasków skaleniowo-kwarcowych Ł. poprzez: prowadzenie eksploatacji w granicach udokumentowanego złoża; racjonalne wykorzystanie zasobów złoża, ograniczanie emisji hałasu, pyłów zarówno w trakcie prac wydobywczych, załadunkowych jak i transportowych, niedopuszczanie do powstania awarii maszyn i urządzeń, w tym na bieżąco likwidowaniu ewentualnych wycieków produktów ropopochodnych, ochrony wód powierzchniowych oraz zakaz składowania w wyrobisku materiałów niebezpiecznych i toksycznych.
W kontekście sformułowanych w skardze zarzutów wskazać należy, że nie ulega wątpliwości, że analizowane przedsięwzięcie wiąże się z ingerencją w środowisko, a w konsekwencji – z wystąpieniem emisji hałasowych, pyleniem, czy zmianą stosunków wodnych. Wyniki Raportu jednak prowadzą do wniosku, że odziaływania te nie wykraczają poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny. Skarżący zarazem, poza samym twierdzeniem, kwestionującym wyniki i analizy, wynikające z Raportu, a dotyczące oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz oczekiwaniem, by organ dopuścił dowód z opinii biegłego geologa w celu wykazania tez, które stawiają - nie przedkładają dokumentów, które mogłyby stanowić wiarygodne i rzeczywiste źródło polemiki z Raportem. W ocenie Sądu nie jest takim dokumentem, załączona do skargi J. G. "Inwentaryzacja kręgowców dla obszaru przeznaczonego pod budowę żwirowni w miejscowości Ł. (Gmina Ł.)" autorstwa J.W. i M. W. Dokument ten, zresztą przedłożony w toku postepowania administracyjnego, nie jest nawet podpisany przez ich autorów, nie jest opatrzony datą, nie wiadomo też, jakiej specjalności są jego autorzy. Już choćby te deficyty wykluczają konfrontację tego dokumentu z Raportem, którego ustalenia były przedmiotem konfrontacji przez społeczność lokalną, organy uzgadniające i wreszcie orzekające w sprawie organy.
Zarzuty dotyczące degradacji dróg na skutek transportu urobku pojazdami o nośności 24-25 ton, podczas, gdy drogi gruntowe umożliwiają przejazd pojazdów do 10 ton, również nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżących skutku i skutkować uwzględnieniem skargi. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zawierać wymogi treściowe wynikające z art. 82 u.u.i.ś., co oznacza, że ma ona określony poziom ogólności. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, by inwestor mógł realizować swoje uprawnienia związane z wykonywaną działalnością w sposób sprzeczny z przepisami odrębnymi. Wskazać jedynie należy, że w sytuacji realizacji przez inwestora transportu kruszywa z naruszeniem przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy Kodeks wykroczeń (art. 99 – 100) musi on liczyć się z wiążącą się z takim działaniem ewentualną odpowiedzialnością wykroczeniową. Naruszanie stanu fizycznego dróg oraz ich uszkadzanie jest bowiem przedmiotem regulacji wykroczeniowej.
Sąd częściowo podziela zarzuty skarg wskazujące na naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie, w jakim Kolegium w sposób lakoniczny odniosło się do części zarzutów sformułowanych w odwołaniu (z punktów 1 -6), uznając je za nie mające wpływu na wynik postępowania. Rzeczywiście tego rodzaju konstatacja organu odwoławczego jest niewystarczająca w świetle brzmienia powołanego przepisu. Jakkolwiek, wskazując na brak rozpatrzenia przez Kolegium sześciu zarzutów naruszenia prawa procesowego sformułowanych w odwołaniu, skarżący J. K. i T. K. sami nie precyzują, jakie to były naruszenia i w jakim zakresie te naruszenia miały wpływ na wynik postępowania. Tymczasem, zgodnie z powołanym na wstępie rozważań art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchyleniem zaskarżonego aktu może skutkować wyłącznie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Takiego naruszenia skarżący w żaden sposób nie wykazują, a też Sąd, badając niniejszą sprawę z urzędu, go nie dostrzega.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżących co do naruszenia art. 82 u.u.i.ś. w zw. z art. 107 k.p.a. i 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieprecyzyjne określenie w decyzji warunków, jakie winien spełnić inwestor w punkcie 1 lit.: g, k, n, o. W ocenie Sądu zalecenia te są dostatecznie precyzyjne, choć oczywiście można by też sfomułować je inaczej. Formułują one standardy, których przestrzenie przez inwestora służyć ma zmniejszeniu oddziaływania jego działalności na środowisko. Trudno też podzielić oczekiwanie skarżących, by organy w decyzjach administracyjnych posługiwały się wyłącznie językiem prawnym, czyli wynikającym z ustaw. Decyzja administracyjna stanowić ma przede wszystkim komunikat języka prawniczego, będącego połączeniem języka prawnego i potocznego.
Odnośnie do braku nałożenia obowiązku przestawienia analizy porealizacyjnej w treści decyzji organu I instancji wskazać należy, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz wskazując inne organy, którym także należy ją przedstawić. Wbrew stanowisku skarżących nałożenie obowiązku przedstawienia tej analizy przez inwestora stanowi zatem fakultatywną kompetencję organu, a nie jego obowiązek. Zasadność nałożenia tego obowiązku powinna wynikać z przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko, a ponieważ wiąże się z nałożeniem obowiązków na podmiot prawa - musi mieć niewątpliwe oparcie w ustaleniach faktycznych. Skarżący takiej argumentacji, poza samym oczekiwaniem sformułowania tego obowiązku, nie formułują.
Podsumowując, jak wyżej zaznaczono, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma związany charakter, co oznacza, że organ właściwy do jej wydania nie ma swobody działania, a katalog podstaw podjęcia rozstrzygnięcia negatywnego ma charakter zamknięty. W ocenie Sądu, przyjęte w decyzji Wójta warunki realizacji inwestycji stanowią rozwiązania mające na celu minimalizację opisanych w Raporcie oddziaływań na środowisko przyrodnicze. Uwzględniają także stanowisko wyspecjalizowanych organów współdziałających, tj. RDOŚ w Gdańsku i Dyrektora Zlewni PGWWP w Gdańsku, a także – w maksymalnym stopniu – wyniki konsultacji społecznych.
Z podanych względów Sąd orzekł o oddaleniu złożonych w sprawie skarg, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI