II SA/Gd 518/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjnego w parku krajobrazowym, uznając, że nawet wcześniejsza samowola budowlana nie chroni przed rozbiórką, gdy istnieją ważne przyczyny, takie jak ochrona przyrody.
Sąd oddalił skargę M. i M. K. na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego w 1994 r. bez pozwolenia na budowę na działce w parku krajobrazowym. Sąd uznał, że mimo iż obiekt powstał przed wejściem w życie obecnej ustawy Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy starszej ustawy, a samowola budowlana nie może być legalizowana, gdy istnieją ważne przyczyny, takie jak ochrona przyrody, zgodnie z rozporządzeniem Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w 1994 r. na działce nr [...] we W. T. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obiekt, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, został wzniesiony na terenie przeznaczonym pod uprawy polowe i ogrodnicze, a następnie objętym ochroną jako Park Krajobrazowy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., do obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 1974 r. W myśl art. 37 ust. 2 tej ustawy, organ administracji może nakazać rozbiórkę obiektu wybudowanego niezgodnie z przepisami, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami. W tym przypadku sąd uznał, że ważną przyczyną jest ochrona przyrody, wynikająca z przepisów o parku krajobrazowym, które zakazują lokalizacji nowych obiektów letniskowych. Sąd odrzucił zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że uchybienia, jeśli wystąpiły, nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a wniosek o przesłuchanie świadka nie mógł być uwzględniony w postępowaniu sądowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., który wyraźnie stanowi, że do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie tej ustawy stosuje się przepisy poprzedniej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
pr. bud. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
pr. bud. z 1974 r. art. 28
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
pr. bud. z 1974 r. art. 37 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. Wojewody nr 5/94 § 3 pkt 6
Rozporządzenie Wojewody nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r.
Pomocnicze
u.p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
pr. bud. z 1974 r. art. 48
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
pr. bud. z 1974 r. art. 39
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
pr. bud. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 31
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MGTiOŚ art. 44 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Istnienie ważnych przyczyn uzasadniających rozbiórkę, tj. ochrona przyrody w parku krajobrazowym. Przepisy o parku krajobrazowym zakazują lokalizacji nowych obiektów letniskowych. Samowola budowlana nie może być legalizowana wbrew przepisom o ochronie przyrody. Naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Obiekt wybudowany przed wejściem w życie przepisów o parku krajobrazowym. Brak podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 10, 31, 77, 78, 107, 139, 154 k.p.a.). Niedopuszczenie Stowarzyszenia A do udziału w sprawie. Nierozpatrzenie odwołania Stowarzyszenia A. Obraza Konstytucji RP (nierówne traktowanie). Długotrwałe pozostawanie organu w bezczynności (naruszenie art. 35 k.p.a.). Wniosek o przesłuchanie świadka K. B.
Godne uwagi sformułowania
obiekty budowlane zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę w terenie, który został objęty ochroną jako Park Krajobrazowy brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa interes społeczny i słuszny interes właściciela sąsiedniej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Andrzej Przybielski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych prawa budowlanego, zasady rozbiórki samowoli budowlanej w kontekście ochrony przyrody, ocena wpływu naruszeń proceduralnych na wynik sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w parku krajobrazowym i przepisów przejściowych z lat 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną środowiska, a także pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na rozstrzygnięcia w sprawach samowoli budowlanej.
“Samowola budowlana w parku krajobrazowym: czy ochrona przyrody zawsze wygra z prawem własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 518/05 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski Jolanta Górska /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1827/06 - Wyrok NSA z 2008-01-11 II OZ 216/06 - Postanowienie NSA z 2006-03-08 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269 art. 1 par. 1-2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 48, art. 28, art. 37 ust. 1-2, art. 39, art. 40 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 1960 nr 30 poz 168 art. 7, art. 77, art. 10, art. 31, art. 11, art. 107 par. 3, art. 139, art. 154 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 3, art. 134, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędziowie NSA Andrzej Przybielski, WSA Jolanta Górska (spr.), Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 16 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie nakaz rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 22 lutego 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 39 poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał M. i M. K. rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...], położonej we W. T. gmina K. użytkowany obiekt budowlany parterowy z poddaszem użytkowym, o konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 5.30m x 8.70m, w tym zadaszony taras o wymiarach 5.30m x 2.45m. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowy obiekt został zbudowany na działce [...] w 1994r. i na jego budowę właściciele nie posiadają pozwolenia na budowę. Dla terenu działki nr [...] w obrębie W. T., Gmina K. nie posiada obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Poprzedni plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzony Uchwałą Nr XV/79/91 RG w K. z dnia 3 lipca 1991 ogłoszony w Dz.Urz.Woj.Gdańskiego nr 15 poz. 120 z dnia 24.09.1991 roku, który obowiązywał do dnia 31 grudnia 2003r., stanowił, że teren działki nr [...] przeznaczony był pod uprawy polowe i ogrodnicze. W ocenie organu z powyższego zapisu wynika jednoznacznie, że przedmiotowe obiekty w okresie budowy zostały wybudowane na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (obowiązującymi w dniu ich wybudowania) nie był przeznaczony pod zabudowę. Organ wyjaśnił, że działka nr [...] zlokalizowana we W. T., jest położona na terenie Parku Krajobrazowego. Rozporządzeniem Wojewody nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r., (Dz.Urz.Woj.Gd. nr 27 z dnia 25 listopada 1994 z późniejszymi zmianami) celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych parków krajobrazowych wprowadzono zakazy, ograniczenia i obowiązki. Obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a ewentualne usankcjonowanie prawne jest sprzeczne z tym rozporządzeniem. Organ podkreślił, że nie bez znaczenia jest również całkowicie przypadkowa lokalizacja obiektów budowlanych na przedmiotowej działce, która w połączeniu z zabudową działek sąsiednich, nie tworzy żadnej regularnej linii zabudowy. Również przypadkowa jest architektura tych obiektów co stwarza chaos przestrzenny i architektoniczny oraz powoduje degradację krajobrazu naturalnego. Nieuregulowana jest również gospodarka wodno - ściekowa, co ma znaczący wpływ na degradację środowiska naturalnego wpisanego w krajobraz Parku Krajobrazowego. Zdaniem organu przedmiotowe obiekty służą do korzystania z działki nr [...] jako działki rekreacyjnej. W ocenie organu bezspornym jest, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, które zgodnie z art. 28 ustawy prawo budowlane, było wymagane. Z uwagi na to, że plan zagospodarowania przestrzennego na terenie gminy K. utracił z dniem 31 grudnia 2003 r. swą moc prawną, nie ma podstaw prawnych do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., w związku z czym przedmiotowe postępowanie zostało rozstrzygnięte w oparciu o art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i M. K., wnosząc o uchylenie decyzji bądź jej zawieszenie do czasu zakończenia przez Gminę K. prac nad planem zagospodarowania przestrzennego obszaru obejmującego działkę nr 152, a w tym działkę [...], której są właścicielami. Odwołujący uzasadnili swoje odwołanie wspólnie opracowaną treścią pisma Stowarzyszenia A z dnia 25 lutego 2005r., ktorego kopia została dołączona do odwołania. Decyzją z dnia 16 maja 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy obiekt powstał przed dniem 1 stycznia 1995r i inwestorzy nie posiadają wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art.28 Prawa Budowlanego z 1974r). Na podstawie art. 103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.95r), nie stosuje się art.48 Prawa budowlanego z 1994r lecz odpowiednio przepisy dotychczasowe, czyli przepisy art. 37 i art. 40 Prawo budowlanego z 1974r. Zgodnie zaś z art. 37 ust.2 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38 poz. 229 z późniejszymi zmianami) terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 cytowanej ustawy. W rozpatrywanym przypadku obiekty budowlane znajdujące na działce nr 152/8 położonej w granicach Parku Krajobrazowego, na którym obowiązują szczególne rygory określone przez przepisy ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody oraz Rozporządzenie Wojewody nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994r (Dz.Urz.Woj.Gdańskiego Nr 27 poz.139 z późniejszymi zmianami) zmienione Rozporządzeniem Wojewody Nr 11/98 z dnia 3 września 1998r w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń. Organ wskazał, iż wyżej wymienione przepisy zakazują między innymi lokalizacji i budowy domów letniskowych wraz z zabudową towarzyszącą na terenie Parku Krajobrazowego. Uwzględnienie Rozporządzenia Wojewody Nr 5/1994r z dnia 8.11.1994r. wynika wprost z przepisu art.37 Prawa budowlanego z 1974r, w którym jedynie pierwsza przesłanka odnosi się do przepisów obowiązujących w okresie budowy (budowa niezgodna z przepisami, czyli bez pozwolenia). Każda inna przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Istnienie samowoli budowlanej powoduje, że ten kto się jej dopuścił ryzykował (wg stanu prawnego sprzed 01.01.1995r), iż druga przesłanka nakazu rozbiórki może zajść po wybudowaniu obiektu. Zatem wpisanie danego terenu do obszarów szczególnie chronionych powoduje, że również w przypadkach wcześniejszych samowoli budowlanych organ obowiązany jest uwzględnić wprowadzone ustalenia (zakazy i ograniczenia) wg stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nakazujące rozbiórkę obiektu jest prawnie uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że fakt opłacania podatku od nieruchomości na rzecz Gminy K. wynika z innych ustaw i nie stanowi o legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Wyjaśnił również, że planowane przez Gminę K. podjęcie działań w celu sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu wsi W. T. nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż organ nadzoru budowlanego obowiązany jest brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji. Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i M. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., art. 37 w zw. z art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., art. 39 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. poprzez brak zbadania czy istnieją przesłanki określone we wskazanych przepisach tj. legalizacji samowoli budowlanej oraz obrazę przepisów postępowania poprzez: 1. naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności oraz pozbawienie adresata decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, 2. obrazę art. 31 kpa poprzez niedopuszczenie do udziału na prawach strony Stowarzyszenia A z siedzibą G., ul. L., 3. naruszenie art. 78 kpa poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka Kierownika Referatu Gminy K. K. B. na okoliczność podjęcia działań przez zainteresowanych, w tym skarżących celem wszczęcia postępowań oraz udziału w uzgadnianiu stanowisk z innymi właściwymi organami (wezwanie na adres Gminy K.), 4. obrazę art. 11 kpa z uwagi na brak wyjaśnienia zasadności przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, 5. obrazę art. 107 § 3 kpa wobec pominięcia w uzasadnieniu decyzji oceny faktów podanych przez stronę w trakcie postępowania oraz faktów, na których oparto rozstrzygnięcie, 6. obrazę art. 139 kpa poprzez wydanie decyzji przez organ odwoławczy II instancji wbrew brzmieniu cyt. przepisu, 7. obrazę art. 154 kpa poprzez zaniechanie zmiany lub uchylenia wydania decyzji administracyjnej zarówno w I jak i w II instancji z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony, 8. obrazę art. 234 pkt 2 kpa poprzez nierozpatrzenie przez organ administracyjny II instancji odwołania pochodzącego od innego podmiotu niż skarżący tj. Stowarzyszenia A, 9. rażące naruszenie art. 2, 7 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wskazującego na nierówne traktowanie przez władzę publiczną osób w sytuacjach, których okoliczności są podobne, 10. naruszenie art. 35 § 1 kpa w zw. z w art. 12 kpa, poprzez dopuszczenie się przez organ administracji publicznej długotrwałego pozostawania w bezczynności wskutek naruszenia określonych w art. 35 kpa terminów rozpoznania sprawy. Skarżący zarzucili również obrazę przepisów prawa miejscowego poprzez uznanie za obowiązujące przepisów Rozporządzenia Wojewody nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. ze zm., wobec faktu, iż budowa altany ogrodowej została zakończona przed datą wejścia w życie niniejszego aktu prawnego. W ocenie skarżących organy administracji uwzględniły w sprawie jedynie interesy okolicznych mieszkańców bez wzięcia pod uwagę w sposób wszechstronny skutków gospodarczych i społecznych, jakie wywołuje zaskarżona decyzja dla przyjętej strategii rozwoju regionu na kolejne lata. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Jest w sprawie bezsporne, że przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany na roku 1994 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zatem zgodnie a art. 103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego. Przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Uzyskanie pozwolenia było zasadą, wobec czego odstępstwa musiały być wyraźnie prawem przewidziane. Wydane na podstawie delegacji ustawowej z powołanego wyżej przepisu rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.) przewidywało w § 44 ust. 1 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dla wykonania i rozbudowy stałych i tymczasowych budynków. Pozwolenia na budowę nie wymagała budowa altanek nieprzystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego ( § 44 ust. 2 w/w rozporządzenia). Skarżący, co nie było sporne, nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu. O konieczności uzyskania pozwolenia na budowę decydował fakt wykonywania określonych prac, nie zaś to, czy obiekt jest czy też nie jest trwale z gruntem związany. Przedmiotowy obiekt użytkowany jest w całości jako obiekt letniskowy. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że przedmiotowy obiekt powstał bez wymaganego na podstawie art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 37 ust. 1 w/w ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przepis art. 37 ust. 2 stanowi natomiast, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Sformułowanie "wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy" zawarte w przepisie art. 37 ust. 2 w/w ustawy dotyczy wybudowania obiektów budowlanych bez wymaganego ustawą Prawo budowlane pozwolenia na budowę, wobec czego niezasadne są zarzuty skargi, że nie zachodzi pierwsza z przesłanek przewidzianych w tym przepisie z powodu nieobowiązywania w czasie budowy obiektów budowlanych przepisów dotyczących istnienia i ochrony Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 37 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy ma charakter fakultatywny i powinno być w nim wskazane, jakie względy legły u podstaw jego podjęcia. W sprawie niniejszej organy administracji wykazały, że obiekty stanowiące przedmiot postępowania zostały wzniesione bez pozwolenia na budowę w terenie, który został objęty ochroną jako Park Krajobrazowy. Rozporządzenie nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich nakazów i ograniczeń na terenie parków krajobrazowych, zmienione rozporządzeniem nr 11/98 z dnia 3 września 1998 r. w § 3 pkt 6 zabrania lokalizowania i budowy w parkach nowych obiektów letniskowych . Skoro zatem zgodnie z przywołanym przepisem na omawianym obszarze nie może być lokalizowana nowa zabudowa letniskowa, to oczywiście brak jest podstaw do legalizacji zabudowy wzniesionej z naruszeniem przepisów prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 marca 1998 r. stwierdził, że interes społeczny i słuszny interes właściciela sąsiedniej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej niż inwestora działającego zgodnie z przepisami prawa ( wyrok IV SA 759/96 LEX 43338). Sąd orzekający w sprawie niniejszej pogląd ten podziela. W sprawie niniejszej zachodziły przyczyny uzasadniające orzeczenie rozbiórki - były to względy ochrony przyrody. Przesłanka nakazu rozbiórki, jaką jest istnienie innych ważnych przyczyn zgodnie z brzmieniem i celem art. 37 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. , winna być oceniana według stanu na dzień orzekania nakazu rozbiórki. Użycie przez ustawodawcę sformułowania w czasie teraźniejszym – " jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami" – świadczy o konieczności badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji. Także cel tego uregulowania wskazuje na konieczność badania istnienia ważnej przyczyny w dacie wydawania decyzji, a celem tym jest doprowadzenie do rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wcześniejsze istnienie ważnej przyczyny, w tym w dacie budowy obiektu, lub po jego wybudowaniu lecz przed wydaniem decyzji jest z tego punktu widzenia obojętne, a przyczyna, która istniała w dacie budowy obiektu, a nie zachodzi w dacie orzekania , nie mogłaby uzasadniać nakazu rozbiórki. Stwierdzenie istnienia "ważnej przyczyny" dokonane na podstawie obecnie obowiązujących przepisów nie jest działaniem prawa wstecz, bowiem poza pierwszą przesłanką (budowa niezgodna z przepisami czyli bez pozwolenia) każda dalsza przesłanka brana jest pod uwagę w dacie wydania decyzji. Stronę dokonującą samowoli budowlanej obciążało ryzyko późniejszego zaistnienia okoliczności stanowiącej ważną przyczynę nakazu rozbiórki w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października Prawo budowlane, wobec czego organ administracji dokonał prawidłowej interpretacji tego przepisu w omawianym zakresie. Organ miał więc podstawy do wydania zaskarżonej decyzji już tylko na tej podstawie, że stwierdził istnienie tej jednej właśnie "ważnej przyczyny" uzasadniającej wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 39 i art. 40 wspomnianej ustawy, gdyż przepisy te nie miały zastosowania do ustalonego stanu faktycznego. Nie znajduje podstaw do uwzględnienia zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 10 i 77 § 1 kpa, gdyż organ odwoławczy pismem z dnia 31 marca 2005r. doręczonym 15 kwietnia 2005r. zawiadomił skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych. Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego niedopuszczenia do udziału w sprawie na prawach strony Stowarzyszenia A z siedzibą w G. i nierozpatrzenia odwołania tegoż stowarzyszenia od decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy stwierdzić trzeba, że kwestie udziału organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby normuje przepis art. 31 kpa. Przepis art. 31 § 1 kpa stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania i dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Pismo Stowarzyszenia A w G. z dnia 25 lutego 2005r., zawierające prośbę o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych, wzniesionych przez członków stowarzyszenia, nie zawiera ani dat, ani numerów decyzji organu pierwszej instancji, nie zawiera też danych personalnych osób, które były adresatami decyzji. Posługuje się jedynie pojęciami zbiorczymi "decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego", "członkowie stowarzyszenia". Kopia tego pisma została załączona do odwołania jedynie w celu uzasadnienia wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji, co wynika wprost z treści samego odwołania. W aktach niniejszej sprawy brak jest natomiast żądania Stowarzyszenia – o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej M. i M. K., wobec czego zarzuty skarżącego dotyczące niedopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie jego dotyczącej czy też nierozpoznania odwołania Stowarzyszenia w tej sprawie są bezzasadne. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa, gdyż w jej uzasadnieniu zostały szczegółowo wyjaśnione i omówione przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. Niezasadny jest zatem także zarzut naruszenia art. 11 kpa. Zaskarżona decyzja organu II instancji nie jest dotknięta wadą z art. 139 kpa, jak podnoszą skarżący, gdyż w żaden sposób nie zmienia ona sytuacji skarżących ukształtowanej w wyniku decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie można zatem mówić o pogorszeniu sytuacji strony wnoszącej odwołanie. Nie można uznać, iż został naruszony art. 154 kpa, gdyż może on stanowić podstawę uchyleni lub zmiany decyzji ostatecznej, natomiast w toku postępowania instancyjnego nie znajduje zastosowania. Nie może również odnieść skutku w niniejszej sprawie zarzut dotyczący naruszenia art. art. 35 kpa poprzez dopuszczenie się bezczynności organu. Gdyby nawet organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy postępowania administracyjnego, to uchybienie takie nie miałoby istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jedynie gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić przy tym należy, że na skutek złożenia skargi na konkretną decyzję organu Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej, jednak w granicach danej sprawy (art. 3 i 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zarzut skargi w wyżej opisanym zakresie nie mieści się w granicach sprawy niniejszej. Wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka K. B., niezależnie od okoliczności, na jakie miałaby ona zeznawać, nie był zgłaszany w toku postępowania administracyjnego, wobec czego zarzut naruszenia art. 78 kpa jest całkowicie bezpodstawny. Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek skarżących o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka K. B. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dopuszcza możliwości przeprowadzania przez sąd dowodu z zeznań świadków. Podstawą orzekania dla sądu jest cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Art. 106 § 3 powołanej ustawy stanowi, że sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli w jego ocenie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z tego też powodu wniosek skarżących o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka nie mógł być uwzględniony. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI