II SA/Gd 474/98Rekompensata za mienie za granicą właściwość sądu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Bronisława W. o przyznanie rekompensaty za nieruchomość położoną na terenie obecnej Białorusi, która należała do jego ojca i została przymusowo przejęta przez kołchoz w 1947 roku. Ojciec wnioskodawcy zmarł na Białorusi, nigdy nie powracając do Polski. Organy administracji odmówiły przyznania rekompensaty, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do jej przyznania, ponieważ właściciel nie pozostawił nieruchomości za granicą, gdyż nigdy nie opuścił Białorusi. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że ustalenie prawa do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą ma charakter cywilnoprawny i powinno być dochodzone przed sądem powszechnym, zgodnie z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 212, nie przewidują wydawania decyzji administracyjnych w takich sprawach, a jedynie zaliczenie wartości mienia w toku czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, organy administracji działały bez podstawy prawnej, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących roszczeń o ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów lub spraw z okresu ich obowiązywania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ustalenie prawa do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą, zgodnie z art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym czy cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustalenie prawa do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą jest sprawą cywilnoprawną i należy do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują wydawania decyzji administracyjnych w sprawach o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą. Zaliczenie wartości mienia następuje w toku czynności cywilnoprawnych. Spory o zasadność żądania ekwiwalentu należą do właściwości sądów powszechnych na podstawie art. 2 § 1 Kpc.
Czy organy administracji miały podstawę prawną do rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym zagadnienia cywilnoprawnego dotyczącego pozostawienia majątku za granicą i uprawnień do ekwiwalentu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji działały bez podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Rozstrzyganie przez organy administracji zagadnienia cywilnoprawnego o pozostawieniu majątku i posiadaniu uprawnień do ekwiwalentu stanowiło działanie bez podstawy prawnej, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.g.n. art. 212 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nie przewiduje wydawania decyzji administracyjnej w sprawie uznania uprawnień do ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą.
Kpc art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyraża zasadę, że do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne.
u.NSA art. 22 § ust. 3
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
u.NSA art. 29
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
Pomocnicze
u.g.n. art. 27
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa czynności cywilnoprawne, w toku których następuje zaliczenie wartości mienia.
Kpc art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza żądanie ustalenia prawa lub stosunku prawnego.
u.NSA art. 51
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Określa granice rozpoznawania sprawy przez NSA.
u.g.g.w.n. art. 81 § ust. 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis obowiązujący w dacie wydania decyzji I instancji.
u.g.g.w.n. art. 88
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Ustanowiono zasadę dopuszczalności powództwa o ustalenie pozostawienia majątku za granicą.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości pozostawionych za granica... art. par. 5 § ust. 1 i 2
Określa zaświadczenie jako podstawę zaliczenia wartości mienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione za granicą ma charakter cywilnoprawny i należy do właściwości sądów powszechnych. • Organy administracji nie miały podstawy prawnej do rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym zagadnień cywilnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Organy administracji miały prawo rozpatrzyć wniosek o przyznanie rekompensaty w drodze decyzji administracyjnej.
Godne uwagi sformułowania
organy administracji działały bez podstawy prawnej • rozstrzygnięcie sporu o zasadności żądania [...] właściwy jest wyłącznie sąd powszechny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących roszczeń o ekwiwalent za mienie pozostawione za granicą."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów lub spraw z okresu ich obowiązywania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy historycznych kwestii majątkowych i rozgraniczenia kompetencji między administracją a sądami, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Czy sprawa o rekompensatę za mienie zza wschodniej granicy to domena urzędu czy sądu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.