II SA/Bk 843/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-01-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjarozbiórkapostępowanie administracyjneodmowa wszczęcia postępowaniares iudicataWSAnadzór budowlany

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę.

Spółka wniosła o zalegalizowanie obiektu budowlanego, jednak organy nadzoru budowlanego odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę tego samego obiektu. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a., w tym brak tożsamości sprawy i zmianę stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ostateczna decyzja o rozbiórce stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego i że deklarowana zmiana funkcji obiektu nie zmienia stanu faktycznego wykluczającego res iudicata.

Spółka M. Sp. z o.o. Sp. k. złożyła wniosek o zalegalizowanie inwestycji budowlanej, wskazując na zmianę funkcji obiektu na budynek zamieszkania zbiorowego. Organy nadzoru budowlanego, zarówno pierwszy instancji (PINB PG), jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (PWINB), odmówiły wszczęcia postępowania legalizacyjnego, powołując się na art. 61a § 1 K.p.a. Uzasadnieniem była ostateczna decyzja PWINB z września 2021 r. nakazująca rozbiórkę budynku, który zdaniem organów był tożsamy z obiektem wskazanym we wniosku o legalizację. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak pełnej tożsamości sprawy z uwagi na zmianę stanu faktycznego i funkcji obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że ostateczna decyzja o rozbiórce stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego, a deklarowana przez spółkę zmiana funkcji obiektu nie zmienia stanu faktycznego w sposób wykluczający zasadę res iudicata. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a., a uzasadnienie postanowień było wystarczające. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów dotyczących uzasadnienia postanowień ani konieczności zawieszenia postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że istnienie ostatecznej decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego wyklucza możliwość ponownego wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tej samej sprawie, zgodnie z zasadą res iudicata i przepisami K.p.a. oraz Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis reguluje odmowę wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W niniejszej sprawie zastosowano go z uwagi na istnienie ostatecznej decyzji o rozbiórce.

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Odmowa wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczy utrzymania w mocy lub uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy. Zastosowany przez PWINB.

k.p.a. art. 61 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ogólny dotyczący wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony.

k.p.a. art. 61 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący odmowy wszczęcia postępowania.

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wezwania do złożenia wyjaśnień lub przedłożenia dokumentów.

k.p.a. art. 50 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący wszczęcia postępowania na wniosek.

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący elementów decyzji, w tym uzasadnienia.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący formy i treści postanowienia.

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki.

P.b. art. 49e § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w terminie.

P.b. art. 49e § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.

P.b. art. 48a § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis określający bieg terminu na złożenie wniosku o legalizację w przypadku zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu budowy.

k.p.a. art. 61a § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest zaskarżalne zażaleniem.

k.p.a. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia postanowienia.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji, w tym uzasadnienie.

k.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Forma i treść postanowienia.

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Samowola budowlana i nakaz rozbiórki.

P.b. art. 49e § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację.

P.b. art. 49e § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o rozbiórce w przypadku kontynuowania budowy pomimo wstrzymania.

P.b. art. 48a § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Bieg terminu na legalizację po zażaleniu na wstrzymanie budowy.

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zawieszenie postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie. Deklarowana zmiana funkcji obiektu budowlanego nie zmienia stanu faktycznego w sposób wykluczający zasadę res iudicata. Organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 K.p.a.

Odrzucone argumenty

Brak pełnej tożsamości sprawy z uwagi na zmianę stanu faktycznego i funkcji obiektu. Naruszenie art. 61a § 1 K.p.a. przez jego niezasadne zastosowanie. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. przez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia PINB. Niezastosowanie art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. Niezastosowanie art. 64 § 2 w zw. z art. 50 § 1 K.p.a. i zaniechanie wezwania do złożenia wyjaśnień. Brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia.

Godne uwagi sformułowania

"Ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę budynku znajdującego się w centralnej części inwestycji "W.". Istnieje więc tożsamość inwestycji objętej wnioskiem o legalizację złożonym w sprawie niniejszej i inwestycji objętej nakazem rozbiórki." "Pozostawanie więc w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej, tej konkretnej wyżej wymienionej oraz jej niewykonanie przez skarżącą Spółkę, oznacza że sprawa samowoli budowlanej została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie." "Deklarowany obecnie przez skarżącą przyszły zamiar wykorzystywania budynku nie ma znaczenia dla ustalenia, że mamy do czynienia z inną inwestycją niż dotychczasowa." "Wystarczające i dostatecznie wyjaśniające sprawę, bez naruszenia przepisów wskazanych w skardze, było ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że nie może ponownie toczyć się postępowanie legalizacyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o nakazie rozbiórki."

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Trykoszko

członek

Marta Joanna Czubkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady res iudicata w kontekście postępowań legalizacyjnych w budownictwie oraz interpretacja art. 61a K.p.a. w sytuacji istnienia ostatecznej decyzji o rozbiórce."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieje ostateczna decyzja o rozbiórce, a wnioskodawca próbuje wszcząć postępowanie legalizacyjne, powołując się na zmianę funkcji obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest przestrzeganie ostatecznych decyzji administracyjnych i że próby obejścia prawa poprzez powoływanie się na zmiany funkcji obiektu mogą być nieskuteczne, gdy istnieje już prawomocny nakaz rozbiórki.

Czy można zalegalizować budynek, na który wydano nakaz rozbiórki? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Bk 843/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko
Marta Joanna Czubkowska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 979/23 - Postanowienie NSA z 2024-10-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 stycznia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB PG) w dniu [...] lipca 2022 r. M. SP. z o.o. Sp. k. w B. (dalej: Spółka) wniosła o zalegalizowanie inwestycji położonej przy ul. W. i ul. M. w B., wskazując że wniosek składa w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2022r. o sygn. II OSK 2191/21. Spółka zastrzegła, że gdyby podanie zostało uznane za złożone po terminie, wnosi o przywrócenie terminu legalizacji.
W dniu [...] lipca 2022 r. wpłynęło do PINB PG uzupełnienie wniosku z [...] lipca 2022 r., w którym Spółka oświadczyła, że wnioskuje "o legalizację budynku zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników, SSSE, kategoria budynku XI, XIII, PKOB 1130". Przedstawiła zaświadczenie Prezydenta Miasta Białegostoku z [...]lipca 2022 r., z którego wynika, że działki nr [...],[...],[...],[...],[...] objęte są ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym jest to teren przeznaczony pod zabudowę usługową wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz zielenią urządzoną. Spółka przedłożyła także wypis i wyrys z planu miejscowego.
Postanowieniem z [...]sierpnia 2022 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a K.p.a., PINB PG odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego tj. inwestycji "W." na działkach nr [...],[...],[...] przy ul. W. i ul. M. w B..
Organ pierwszej instancji ustalił, że działki nr [...],[...],[...] obręb [...] powstały w wyniku podziału działek nr [...],[...]. W sprawie inwestycji realizowanej na tych działkach w PINB PG prowadzone było postępowanie znak [...], które dotyczyło robót budowlanych prowadzonych przez wnioskującą o legalizację Spółkę, związanych z inwestycją "W." na działkach nr [...],[...],[...] przy ul. W. i ul. M. w B., tj. budową trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi do XII kondygnacji nadziemnych z garażami na części działek nr [...],[...],[...]przy ul. W. i ul. M. w B. Postępowanie to zakończyło się decyzją PINB PG znak [...] z [...] lipca 2021r. nakazującą inwestorowi (M. Sp. z o.o. Sp. k.) rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w centralnej części działki nr [...] od strony działki sąsiedniej nr [...]- realizowanego w ramach wyżej wskazanej inwestycji o nazwie "W.". Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] września 2021 r. nr [...]. W związku więc z tym, że sprawa dotycząca legalizacji obiektu budowlanego wskazanego w przedłożonym wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego została rozstrzygnięta decyzją ostateczną, która pozostaje w obrocie prawnym, należało odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie PINB PG złożyła Spółka. Zarzuciła nieodniesienie się merytoryczne do treści wniosku, mimo jego złożenia w terminie 30 dni od daty rozstrzygnięcia NSA z 1 lipca 2022 r. sygn. akt. II OSK 2191/21 oraz bezsensowne i nielogiczne blokowanie legalizacji obiektu budowlanego.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2022 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Powtórzył ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego znajdującego się w centralnej części działki nr [...] od strony działki sąsiedniej nr [...]- realizowanego w ramach budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych pod nazwą "W.". Dodał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nieprawomocnym wyrokiem z 24 lutego 2022 r. sygn. II SA/Bk 841/21 oddalił skargę Spółki na decyzję ostateczną PWING o rozbiórce budynku. Skarga kasacyjna wywiedziona przez inwestora nie została jeszcze rozpatrzona. Jak wskazał organ odwoławczy, nie może być wszczęte postępowanie dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, ponieważ decyzja wydana wskutek ewentualnego przeprowadzenia takiego postępowania byłaby nieważna z mocy prawa. Odnosząc się do zarzutów zażalenia PWING wskazał, że do kwestii merytorycznych organ administracji publicznej może odnosić się jedynie w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Skoro w niniejszej sprawie wszczęcie postępowania jest niedopuszczalne, nie jest możliwe ustosunkowanie się organów do przedstawionych kwestii merytorycznych. Tym bardziej nie jest możliwa, żądana przez wnioskodawcę, pozaprawna ocena sprawy pod względem sensowności, czy logiki działania organów nadzoru budowlanego.
Skargę od postanowienia PWINB do sądu administracyjnego wywiodła Spółka. Zarzuciła naruszenie:
1) art. 61a § 1 K.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, dalej: P.b.) przez jego niezasadne zastosowanie przez organy nadzoru budowlanego i uznanie, że zaistniały wskazane w tym przepisie "inne uzasadnione przyczyny" uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania, tj. uznanie, że obiekt budowlany wskazany we wniosku Spółki był już przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie brak jest pełnej tożsamości sprawy, w tym tożsamości faktycznej, gdyż zmianie uległ stan faktyczny sprawy, tj. budynek, o którego zalegalizowanie wnosiła Spółka, pełni zupełnie inną funkcję niż budynek objęty nakazem rozbiórki, gdyż jest budynkiem zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników SSSE, kategoria budynku XI, XIII PKOB 1130, co wynika z treści wniosku z 20 lipca 2022 r., uzupełnionego 27 lipca 2022 r., z uwagi na którą to okoliczność na organach nadzoru budowlanego ze względu na zaistnienie nowej sprawy spoczywał obowiązek wszczęcia postępowania, przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania niezbędnych dowodów;
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. przez niezasadne utrzymanie przez organ drugiej instancji w mocy postanowienia PINB, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki, które uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania, gdyż w szczególności brak jest pełnej tożsamości sprawy z uwagi na zmianę stanu faktycznego;
3) art. 61 § 1 i § 3 K.p.a. przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy żądanie Spółki o wszczęcie postępowania w sprawie zalegalizowania obiektu budowlanego tj. inwestycji "W." na działkach nr [...],[...],[...] przy ul. W. i ul. M. w B. było uzasadnione;
4) art. 64 § 2 w zw. z art. 50 § 1 K.p.a. przez ich niezastosowanie i zaniechanie wezwania Spółki do złożenia wyjaśnień, przedłożenia niezbędnych dokumentów, podczas gdy było to uzasadnione jeśli organy pierwszej i drugiej instancji powzięły wątpliwości co do tożsamości przedmiotowej sprawy z innym, uprzednio prowadzonym postępowaniem;
5) art. 124 § 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez brak sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonego postanowienia, co przejawiało się w szczególności niewyjaśnieniem jakie inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., zaistniały w sprawie, które uzasadniały odmowę wszczęcia postępowania i niewyjaśnienie w jakim zakresie zmieniony stan faktyczny sprawy (realizacja obiektu budowlanego spełniającego inną funkcję niż objęty nakazem rozbiórki realizowany w ramach zupełnie innej inwestycji) stanowi stan faktyczny tożsamy ze sprawą rozstrzygniętą.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji. Nadto wniosła o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi kopii dokumentów:
- postanowienia PINB PG z [...] września 2022 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących budynku zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników SSSE,
- decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] czerwca 2020 r. o uwarunkowaniach środowiskowych nieruchomości przy ulicy W. i M. w B.,
- wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 20 października 2022 r. sygn. akt. III W 1329/21 uniewinniającego M. K. od popełnienia zarzucanego wykroczenia w postaci naruszenia przepisów prawa budowlanego przez dokonanie wykopu ziemnego bez wymaganego pozwolenia na ul. N. w B.,
- postanowienia PINB z [...] września 2022 r. w przedmiocie umorzenia grzywny nałożonej z powodu uchylenia się przez K. Sp. z o.o. Sp. k. od wykonania obowiązku likwidacji wykopu ziemnego przy ul. N. w B.
Skarżąca podkreśliła, że złożone dokumenty ukazują brak jakichkolwiek przeciwskazań do wszczęcia i możliwości zalegalizowania budynku zamieszkania zbiorowego.
W ocenie skarżącej, o braku tożsamości inwestycji, o której zalegalizowanie wnosi z inwestycją objętą nakazem rozbiórki świadczy przede wszystkim brak związku inwestycji polegającej na budowie budynków zamieszkania zbiorowego z przeciwdziałaniem COVID-19, rozmiar inwestycji polegającej na budowie jednego budynku zamieszkania zbiorowego, kiedy poprzednie postępowanie dotyczyło trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych, a także zupełnie inne funkcje budynków. Obecnie trwająca budowa jest w końcowym etapie. PINB PG w nieprawidłowy sposób zweryfikował tożsamość obu inwestycji. W przedmiotowym postępowaniu mowa jest o zupełnie innej inwestycji, a Spółka już w 2020 r. wniosła o wydanie pozwolenia na budowę na przedmiotowych nieruchomościach budynków zamieszkania zbiorowego i uzyskała decyzję z [...] czerwca 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca stwierdza, że posiada wszelkie wymagane dokumenty związane z legalizacją tożsamego budynku, który jest położony na sąsiedniej działce, o czym świadczą przedłożone dokumenty. Sąsiedni budynek objęty jest procedurą legalizacyjną, zatem nieracjonalna staje się odmowa wszczęcia postępowania wobec przedmiotowego budynku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że działania inwestora w niniejszej sprawie stanowią próbę sprzecznej z prawem legalizacji obiektu budowlanego, co do którego decyzją ostateczną orzeczono nakaz rozbiórki. Odnośnie przedmiotowego budynku prowadzone było postępowanie legalizacyjne, w którym inwestor miał możliwość przedłożenia określonych dokumentów i uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Jednakże skarżąca Spółka nie skorzystała z tej możliwości twierdząc, że pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku nie było wymagane, ponieważ będzie on służyć zwalczaniu wirusa COVID-19.
W pismach procesowych z [...] stycznia 2023 r. (k. 42, 56) Spółka doprecyzowała stanowisko w sprawie oraz wniosła o odroczenie terminu rozprawy i zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania przez WSA w Białymstoku sprawy o sygn. akt II SA/Bk 900/22. Załączyła kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku XIII Wydziału Karnego z 15 grudnia 2022 r. w sprawie XIII W 1504/21 uniewinniającego M. K. jako Prezesa Zarządu Komplementariusza Spółki od naruszenia przepisów P.b. oraz postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku z 2 listopada 2022 r. w sprawie 3001-1.Ds.9.2021 o umorzeniu śledztwa prowadzonego wobec M. K. – jako dowody na okoliczność braku winy Spółki w niezłożeniu w terminie wniosku o legalizację.
Postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego (k. 77).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Analiza okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy doprowadziła sąd do wniosku, że zaskarżone postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB odmawiające wszczęcia postępowania legalizacyjnego, nie narusza prawa.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organy prawidłowo na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówiły wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie i na zasadach wynikających z Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 61a § 1 zdanie pierwsze K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie jest zaskarżalne zażaleniem (art. 61a § 2 K.p.a.).
Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Jeżeli w akcie stosowania prawa administracyjnego organ dokonuje autorytatywnej konkretyzacji uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, kształtując jego sytuację prawną, to przesłanki podmiotowe odnoszą się do zagadnienia identyfikacji sfery interesu prawnego określonego podmiotu i w ogóle jego zdolności do bycia podmiotem obrotu prawnego, a przesłanki przedmiotowe do tego, jakie określone i skonkretyzowane obowiązki mają być nałożone, a jakie uprawniania przyznane. Do uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania można zaliczyć sytuacje, gdy żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie, gdy zachodzi przedawnienie materialnoprawne, a także gdy wyraźny przepis prawa wyklucza wszczęcie postępowania. Z uwagi na to, że odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego postanowieniem, następuje bez prowadzenia postępowania merytorycznego w sprawie, istotne jest również, aby prawidłowe wydanie takiego rozstrzygnięcia nie wymagało prowadzenia takiego postępowania, ale narzucało się w oczywisty sposób, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym. Z taką oczywistością mamy do czynienia w okolicznościach, gdy żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji, brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy wszczęcie określonego postępowania jest niemożliwe na mocy przepisów szczególnych.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy niniejszej przypomnieć należy, że skarżąca Spółka występując do PINB PG w piśmie z [...] lipca 2022 r. zmierzała do wszczęcia postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej polegającej na budowie budynku zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników, SSSE, kategoria budynku XI, XIII, PKOB 1130, tj. inwestycji realizowanej pod nazwą "W." na działkach nr [...],[...],[...] przy ul. W. ul. M. w B. - w sytuacji gdy w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja PWINB z [...] września 2021 r. znak [...]. Decyzją tą nakazano rozbiórkę budynku znajdującego się w centralnej części inwestycji "W.". Istnieje więc tożsamość inwestycji objętej wnioskiem o legalizację złożonym w sprawie niniejszej i inwestycji objętej nakazem rozbiórki. Pozostawanie więc w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej, tej konkretnej wyżej wymienionej oraz jej niewykonanie przez skarżącą Spółkę, oznacza że sprawa samowoli budowlanej została ostatecznie rozstrzygnięta decyzją o rozbiórce, co stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w tym samym przedmiocie, a co trafnie zauważyły organy obu instancji.
Decyzja PWINB z [...] września 2021 r. została wydana na podstawie art. 49e pkt 1 i 6 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie (pkt 1) oraz kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6 ).
W postępowaniu poprzedzającym wydanie wyżej wymienionej decyzji zostało przez PWINB wydane postanowienie z [...] marca 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB PG z [...] lutego 2021 r. w przedmiocie wstrzymania budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych pod nazwą "W." na części działek nr [...],[...],[...] (obecne działki nr [...],[...],[...] powstały w wyniku podziału działek [...],[...]) przy ul. W. i M. w B. W postanowieniu organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej inwestycji oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej.
Zgodnie z art. 48a ust. 3 Prawa budowalnego, jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. W powyższej sprawie miało to miejsce z dniem wydania postanowienia przez PWINB, czyli w dniu [...] marca 2021 r., zatem 30-dniowy termin upłynął skarżącej w dniu [...]kwietnia 2021 r., skutkiem czego było wydanie przez PWINB ostatecznej decyzji z [...] września 2021 r. W wyżej wymienionej decyzji organ stwierdził także, że przeprowadzona na przedmiotowych działkach kontrola wykazała, że skarżąca kontynuuje budowę pomimo jej wstrzymania.
Biorąc pod uwagę powyższe, organy obu instancji słusznie stwierdziły, iż brak jest przesłanek do wszczęcia postępowania i prawidłowo zastosowały art. 61a §1 K.p.a. Zachodzi bowiem przesłanka przedmiotowa odmowy jego wszczęcia. W konsekwencji, wniosek skarżącej z [...] lipca 2022 r. o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie mógł skutecznie zainicjować postępowania w tym przedmiocie. Sąd nie miał wątpliwości, że organy prawidłowo stwierdziły, iż w okolicznościach niniejszej sprawy ani skarżąca, ani organy nie są uprawnione do prowadzenia tego rodzaju postępowania w związku z pozostawaniem w obrocie prawnym ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Ustalenie to w pełni uzasadniało orzeczenie na podstawie art. 61a §1 K.p.a.
Ponadto przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie gromadzi dowodów, na podstawie których ustala się stan faktyczny, nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, lecz ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy (np. wyroki NSA z 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2962/15 i z 20 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1047/16, dostępne w portalu CBOSA). Wprawdzie ocena dopuszczalności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. wymaga również przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale tylko w takim zakresie, który służy ustaleniu okoliczności uprawniających do zastosowania tego przepisu. (np. wyrok NSA z 12 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1850/21).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku pełnej tożsamości faktycznej sprawy (wynikającego, zdaniem skarżącej, z zamiaru nadania budynkowi określonej, innej funkcji, tj. z poprzedniej jako budynku mieszkalnego wielorodzinnego w związku z przeciwdziałaniem Covid na budynek zamieszkania zbiorowego dla ludzi starszych, studentów, dzieci, pracowników SSSE, którego realizacja nie opiera się "na informacji o prowadzeniu robót budowlanych związanych z przeciwdziałaniem Covid-19", vide z 6 skargi), prawidłowo organy oceniły, że okoliczność ta nie prowadzi do zmiany stanu faktycznego wykluczającego res iudicata. Deklarowany obecnie przez skarżącą przyszły zamiar wykorzystywania budynku nie ma znaczenia dla ustalenia, że mamy do czynienia z inną inwestycją niż dotychczasowa. Zdaniem sądu przy tym, skarżąca nie konfrontuje rzetelnie inwestycji, o której legalizację wnosi, z treścią nakazu rozbiórki z [...] września 2021 r., określa przedmiot legalizacji ogólnie jako "inwestycję". Tymczasem organ tej konfrontacji dokonał ustalając bez naruszenia prawa, że chodzi o tę samą inwestycję. O ustalonej przez organ tożsamości świadczy szereg okoliczności istotnych prawnie (podczas gdy do takich nie należy deklarowana zmiana funkcji obiektu). W szczególności objęta procedowanym wnioskiem o legalizację inwestycja położona jest na terenie działek nr [...],[...] oraz [...] powstałych w wyniku podziału działek nr [...],[...]; także sama skarżąca nie kwestionuje wprost tożsamości budynku, o którego legalizację wnosi, z budynkiem wymienionym jako jeden z trzech budynków w decyzji PWINB z [...] września 2021 r. (zwraca jedynie uwagę na zamierzoną zmianę jego funkcji).
Końcowo należy wskazać na brak precyzji w formułowanych przez skarżącą wnioskach i stanowiskach. Poza wskazywanym już posługiwaniem się ogólnym pojęciem "inwestycji", także składane przez Spółkę w niniejszym postępowaniu dowody dotyczą zupełnie innych spraw, a co za tym idzie innych działek. Skarżąca łączy w swojej argumentacji różne inwestycje na terenie miasta B., w których uczestniczył M. K. jako przedstawiciel inwestora lub właściciel nieruchomości. Argumentuje w nawiązaniu do różnych spraw i różnych stanów faktycznych, wywodząc i intepretując na swoją korzyść okoliczności, które w sprawie niniejszej są irrelewantnie prawnie (np. załączając postanowienie z [...] września 2022 r. (k. 18), które nie dotyczy działek na których stoi budynek objęty sporem w sprawie niniejszej, ale inny budynek w ramach tej samej inwestycji, w stosunku do którego inwestor złożył "podanie o legalizację", k. 18 verte). Tymczasem wystarczające i dostatecznie wyjaśniające sprawę, bez naruszenia przepisów wskazanych w skardze, było ustalenie przez organy nadzoru budowlanego, że nie może ponownie toczyć się postępowanie legalizacyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o nakazie rozbiórki. Dla ustalenia powyższego nie były wymagane dodatkowe wyjaśnienia, których zaniechanie jest przedmiotem jednego z zarzutów skargi.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ drugiej instancji norm wynikających z art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do wymogów art. 124 § 2 K.p.a., które w dostateczny sposób wyjaśnia podstawy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia.
Nie wystąpiły również przesłanki zawieszenia postępowania sądowego. W sprawie II SA/Bk 900/22, z której zakończeniem skarżąca wiąże skutki dla biegu niniejszego postępowania, zaskarżone zostało postanowienie organów nadzoru budowlanego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Jej zakończenie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy niniejszej, bowiem termin na złożenie wniosku o legalizację jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Dlatego wniosek o zawieszenie postępowania sądowego podlegał załatwieniu odmownemu na podstawie art. 125 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. sąd oddalił skargę.
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, do czego sąd był uprawniony stosownie do treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym m.in., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd nie stwierdził konieczności wyznaczania rozprawy, bowiem w istocie sprawa nie była skomplikowana, a skarżący nie wskazał okoliczności, które wymagały wyjaśnień przy obecności stron postępowania. Wniosek strony o wyznaczenie rozprawy nie był też wiążący w świetle treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę