II SA/Gd 418/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A.A. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) nakazującą rozbiórkę obiektu magazynowego. Obiekt ten, o wymiarach 7,75 m x 4,27 m, został wybudowany w 2017 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Początkowo służył jako magazyn produktów spożywczych, a następnie, po demontażu instalacji chłodniczej, zaczął pełnić funkcję budynku gospodarczego (przechowywanie rowerów, mebli ogrodowych itp.). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymał budowę i nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. PWINB utrzymał to postanowienie w mocy, wyznaczając nowy termin. Następnie PINB nakazał rozbiórkę obiektu, a PWINB utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca argumentowała, że obiekt powstał z obudowania istniejącej wcześniej wiaty i że zmiana funkcji na gospodarcza powinna być wystarczająca. Podnosiła również, że sama wiata była legalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że budowa obiektu magazynowego wymagała pozwolenia na budowę, a skarżąca takiego pozwolenia nie posiadała. Zmiana funkcji obiektu z magazynu spożywczego na gospodarczy nie legalizuje samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ inwestorka nie skorzystała z procedury legalizacyjnej. Sąd uznał, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe, a argumenty dotyczące pierwotnej wiaty są nieistotne, gdyż przedmiotem postępowania był samowolnie wybudowany budynek magazynowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że zmiana funkcji obiektu samowolnie wybudowanego nie legalizuje samowoli budowlanej i nie wyłącza obowiązku rozbiórki.
Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście Prawa budowlanego. Interpretacja przepisów dotyczących wiat i budynków gospodarczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana funkcji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego z magazynu produktów spożywczych na budynek gospodarczy legalizuje samowolę budowlaną i wyłącza możliwość wydania nakazu rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana funkcji obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej nie jest sposobem jego legalizacji i nie wyłącza możliwości wydania nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania budynku wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej nie jest jego legalizacją. Samowola budowlana, jeśli nie zostanie zalegalizowana zgodnie z procedurami Prawa budowlanego, powinna zostać zlikwidowana poprzez nakaz rozbiórki. Celem postępowania rozbiórkowego jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a nie określanie, jaka zabudowa może istnieć w danym miejscu.
Czy postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego staje się bezprzedmiotowe, jeśli obiekt ten, mimo że wzniesiony samowolnie, zmienił sposób użytkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie staje się bezprzedmiotowe, jeśli w dacie wydawania decyzji rozbiórkowej istnieje budynek, którego dotyczyło postanowienie o wstrzymaniu budowy, a zmienił się jedynie sposób jego wykorzystania.
Uzasadnienie
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak elementu materialnego stosunku prawnego. W sytuacji, gdy budynek nadal istnieje, a zmienił się jedynie sposób jego użytkowania, nie można uznać postępowania rozbiórkowego za bezprzedmiotowe. Celem jest likwidacja samowoli budowlanej, a nie tylko blokowanie dalszych robót.
Czy sąd administracyjny powinien badać status prawny pierwotnie istniejącej wiaty, jeśli przedmiotem postępowania jest samowolnie wybudowany budynek magazynowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozważania dotyczące statusu prawnego pierwotnie istniejącej wiaty są bezprzedmiotowe w postępowaniu dotyczącym rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku magazynowego.
Uzasadnienie
Skarżąca argumentowała, że budynek powstał z obudowania legalnej wiaty. Sąd stwierdził, że przedmiotem postępowania był budynek magazynowy wybudowany bez pozwolenia, a nie wiata, która już nie istnieje. Wybudowanie budynku magazynowego przy wykorzystaniu elementów konstrukcyjnych wiaty oznaczało jej likwidację i powstanie nowego obiektu wymagającego pozwolenia.
Przepisy (6)
Główne
p.b. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W przypadku niewykonania obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zasadą jest prowadzenie robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.b. art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (np. budowa wolnostojących budynków gospodarczych, wiat).
p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa przypadki, w których wymagane jest zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana funkcji obiektu z magazynu spożywczego na gospodarczy nie legalizuje samowoli budowlanej. • Organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki w związku z niewykonaniem obowiązku legalizacji. • Postępowanie w sprawie rozbiórki nie jest bezprzedmiotowe, jeśli budynek nadal istnieje, nawet po zmianie sposobu jego użytkowania. • Status prawny pierwotnie istniejącej wiaty jest nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku magazynowego.
Odrzucone argumenty
Obiekt powinien być traktowany jako budynek gospodarczy, a nie magazyn produktów spożywczych. • Zmiana funkcji obiektu na gospodarczy przywróciła go do stanu poprzedniego (legalnej wiaty). • Rozbiórce może podlegać jedynie obudowa wiaty, a nie całość obiektu. • Postępowanie w sprawie rozbiórki jest bezprzedmiotowe, ponieważ obiekt nie jest już użytkowany jako magazyn produktów spożywczych. • Sama wiata, wybudowana w 2015 r., była zgodna z przepisami i nie wymagała pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
Zmiana sposobu użytkowania budynku wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej, nie jest sposobem jego legalizacji. • Samowola budowlana, w sytuacji gdy nie zostanie zalegalizowana, powinna zostać zlikwidowana. • Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza natomiast, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego...
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Diana Trzcińska
sędzia
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zmiana funkcji obiektu samowolnie wybudowanego nie legalizuje samowoli budowlanej i nie wyłącza obowiązku rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście Prawa budowlanego. Interpretacja przepisów dotyczących wiat i budynków gospodarczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje częsty problem samowoli budowlanej i pokazuje, że próby obejścia przepisów poprzez zmianę funkcji obiektu nie są skuteczne w świetle prawa.
“Samowola budowlana: Czy zmiana funkcji obiektu uratuje go przed rozbiórką?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.