II SA/Gd 372/25

II SA/Gd 372/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. C. i M. C. na uchwałę Rady Gminy Somonino. z dnia 21 listopada 1996 r., nr 119/XXVI/96 w sprawie uchwalenia zmiany do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino dotyczącej działki nr 107 położnej we wsi R. postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących Ł. C. i M. C. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Skarżący Ł. C. i M. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną w postanowieniu uchwałę Rady Gminy Somonino z 21 listopada 1996 r. w sprawie uchwalenia zmiany do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Somonino dotyczącej działki nr [...] położonej we wsi R.
Wniesienie Skargi poprzedzone zostało wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
W skardze Skarżący stwierdzili, że zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących podejmowanie tych uchwał.
W uzasadnieniu Skargi wskazali natomiast, że zakres miejscowego planu obejmuje tylko część nieruchomości o powierzchni około 5 000 m kw., natomiast cała nieruchomość ma 7508 metrów kwadratowych. Takie rozwiązanie sprzeczne jest z interesem prawnym właściciela nieruchomości, jak również obniża wartość rynkową nieruchomości. Obecny plan miejscowy, którym objęta jest tylko część jednej nieruchomości może kolidować z przyszłą koncepcją terenu aktualnie procedowanego w postaci planu ogólnego gminy. Ponadto inwestor w chwili zakupu nie był świadomy, że powyższa nieruchomość częściowo objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mamy więc do czynienia z naruszeniem dóbr osobistych pana C. Dalej wskazano, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w otulinie [...] Parku Krajobrazowego, która stanowi pas buforowy zabezpieczający przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka walory krajobrazowe i przyrodnicze granicy parku. Na nieruchomości znajduje się liczny drzewostan, który należy zachować. Uchwałą z 16 kwietnia 2025 r., nr XII /112/2005 Rada Gminy Somonino nie uwzględniła wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Zarządzaniem z 1 lipca 2025 r. wezwano Skarżących do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, naruszenia interesu prawnego przez zaskarżoną uchwałę wyjaśniając, że zgodnie z 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzaniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzanie do sądu administracyjnego.
Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie wskazali, że źródłem ich interesu prawnego w zaskarżeniu planu pozostaje w szczególności art. 140 k.c. oraz art. 21 Konstytucji RP. Zaskarżona uchwała pozbawia Skarżących możliwości korzystania z ich własności zgodnie z potrzebami i zamierzeniem inwestycyjnym. Ograniczenie nie jest proporcjonalne, Skarżący zostali zaskoczeni przyjętym ograniczeniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Podstawę prawną wniesionej przez Skarżących skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 559 ze zm.) - zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy Skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały.
Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny Skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Osoba skarżąca uchwałę organu gminy musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jej indywidualną sytuacją prawną. Innymi słowy, zmuszona jest udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jej sferę prawnomaterialną, na przykład pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Niespełnienie tej przesłanki winno natomiast skutkować odrzuceniem skargi - stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., który to przepis stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 u.s.g. który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (por. Wyrok NSA z 27 czerwca 2023 r., sygn. akt I OSK 810/22, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu Skarżący nie wykazali, w jaki sposób uchwała negatywnie wpływała na ich sytuację prawną.
We niesionej do Sądu skardze oraz pismach z 8 lipca 2025 r. nie wskazano, w jakim zakresie objęcie części należącej do Skarżących nieruchomości zaskarżoną uchwałą godzi w ich prawo własności. Powoływanie się na przyszłą ewentualną kolizję zaskarżonej uchwały z nieuchwalonym jeszcze planem ogólnym gminy nie ma nic wspólnego z aktualną, konkretną sytuacją prawną Skarżących. Nie wiadomo także jaki jest związek prawny zaskarżonej uchwały z obniżeniem wartości należącej do Skarżących nieruchomości. Skarżący nie wyjaśnili na czym polegać maiłoby naruszenie ich dóbr osobistych przez zaskarżoną uchwałę. Skarżący powołując się na przyszłe niesprecyzowane plany inwestycyjne nie wskazali, w jaki sposób treść zaskarżonej uchwały uniemożliwia ich realizację, a także w jaki sposób zaskarżona do Sądu uchwała ogranicza zakres przysługującego im prawa własności.
Innymi słowy, Skarżący pomimo wezwania nie wykazali w sposób wymagany przepisami prawa negatywnego wpływu postanowień zaskarżonej uchwały na przysługujące im prawo własności nieruchomości lub inne prawo wynikające z przepisów materialnoprawnych.
Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.
W związku z powyższym Sąd stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę odrzucił.
O zwrocie wpisu Sąd orzekł zaś na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.