II SA/Gd 334/26

II SA/Gd 334/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-08-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par.1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 10 lutego 2026 r., nr WZON.9534.1.219.2025 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
B. B. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej jako: WZON, organ) z 10 lutego 2026 r., nr WZON.9534.1.219.2025, którym odmówiono jej wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji z 20 sierpnia 2025 r., nr 22/000662/2025/2, ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z 20 sierpnia 2025 r. WZON utrzymał w mocy swoją decyzję z 29 maja 2025 r., którą ustalił skarżącej poziom potrzeby wsparcia na okres do 31 sierpnia 2025 roku, tj na okres, na który strona została zaliczona do osób niepełnosprawnych na podstawie ostatecznego orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności.
Wnioskiem z 4 listopada 2025 r. skarżąca zwróciła się o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną, powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku ze złożeniem wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Zaskarżonym postanowieniem z 10 lutego 2026 r. organ odmówił wznowienia postępowania wskazując, że strona w toku pierwotnego postępowania posiadała dokumenty, na które powołuje się obecnie, jednak nie ujawniła ich organowi ani nie wskazała ich jako podstawy żądania. W takiej sytuacji – zdaniem organu, nie można uznać, że mamy do czynienia z "okolicznością nieznaną organowi" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że świadomość strony o istnieniu nowych okoliczności lub dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przed wydaniem decyzji stanowi o braku możliwości wznowienia postępowania w powyższym trybie z uwagi na fakt, że strona postępowania miała możliwość ich zgłoszenia, lecz z niej nie skorzystała, co stoi w sprzeczności z literalnym brzmieniem ww. przepisu, zgodnie z którym warunkiem uwzględnienia nowych okoliczności lub dowodów jest ich nieznajomość wyłącznie przez organ prowadzący postępowanie, a stan świadomości strony postępowania pozostaje bez znaczenia dla zasadności wznowienia postępowania w oparciu o tę przesłankę wznowieniową.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji.
Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej jako "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne lub nie zostały wykorzystane środki weryfikacji w postępowaniu administracyjnym aktów, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji, dostępne dla podmiotu, który chce zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne (T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 156). A zatem dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji wyższego stopnia i nie może naruszać podstawowej zasady, jaką jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Zasada ta daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie - postanowieniem z 10 lutego 2026 r. WZON odmówił skarżącej wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Rozstrzygnięcie WZON zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej jako "k.p.a.", który stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Należy przy tym podkreślić, że na postanowienie to - wbrew błędnemu pouczeniu zawartemu w postanowieniu WZON z 10 lutego 2026 r. - służy stronie zażalenie, o czym przesądza treść art. 149 § 4 k.p.a.
Trzeba też wskazać, że żaden przepis ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 913 ze zm.) nie wyłącza stosowania przepisów art. 149 k.p.a., jak i nie określa organu wyższego stopnia w stosunku do WZON, a zatem nie wprowadza odstępstwa od reguły wynikającej z art. 17 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którą organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 (tj. organów jednostek samorządu terytorialnego oraz wojewodów – przyp. Sądu) - są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością. Z przepisów tej ustawy wynika jedynie, że decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2 (art. 6b3 ust. 1), zaś od decyzji takiej przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (art. 6b5 ust. 5).
Nie ulega zatem wątpliwości, że wydając w dniu 10 lutego 2026 r. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania WZON działał jako organ pierwszej instancji, stąd też na wydane przez ten organ postanowienie przysługiwało stronie prawo wniesienia zażalenia do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, czyli do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Na marginesie należy zauważyć, że z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że zażalenie takie zostało złożone (pismo pełnomocnika skarżącej z 12 marca 2026 r.) i zostało przekazane przez WZON do organu właściwego do jego rozpoznania w dniu 20 marca 2026 roku.
Poprzez zaskarżenie do tutejszego Sądu postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji nie został wypełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt. 1-5a – przyp. Sądu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.