Orzeczenie · 2026-07-08

II SA/Gd 236/26Odrzucenie skargi wpis nieruchomości ewidencja zabytków 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-07-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówgminna ewidencja zabytkówprawo własnościterminy procesoweodrzucenie skargiWSApostępowanie administracyjneprawo samorządowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M.S. na zarządzenie Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 1 marca 2016 r. w sprawie wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków (GEZ). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wskazując na niezgodność z Konstytucją RP w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, który uznał przepisy dotyczące wpisu do GEZ za nieproporcjonalnie ingerujące w prawo własności. Skarżący podniósł, że został pozbawiony możliwości udziału w procedurze wpisu. Prezydent Miasta Gdyni wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że została ona wniesiona z uchybieniem terminu. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że skarżący dowiedział się o wpisie nieruchomości do GEZ najpóźniej w styczniu 2024 r. (z pisma Miejskiego Konserwatora Zabytków), a skargę złożył w lutym 2026 r. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, mimo że sąd ma obowiązek badać tę kwestię z urzędu. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., Sąd postanowił odrzucić skargę. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zwrócono skarżącemu uiszczony wpis sądowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja terminów procesowych w sprawach dotyczących czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) oraz obowiązek sądu badania braku winy w uchybieniu terminu z urzędu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do gminnej ewidencji zabytków i interpretacji przepisów P.p.s.a. sprzed nowelizacji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga na czynność wpisania nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków, dokonaną w 2016 r., może być wniesiona w 2026 r. z zachowaniem terminu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga została wniesiona z uchybieniem terminu.

Uzasadnienie

Skarżący dowiedział się o wpisie najpóźniej w styczniu 2024 r., a skargę złożył w lutym 2026 r. Nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.

Czy ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jest to czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd NSA, że ujęcie nieruchomości w GEZ stanowi czynność z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a nie akt organu samorządowego z art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.

Czy wpis nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków bez możliwości zajęcia stanowiska przez właściciela narusza prawo własności?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozpoznał merytorycznie tej kwestii z powodu odrzucenia skargi.

Uzasadnienie

Kwestia naruszenia prawa własności i zgodności z Konstytucją RP nie została rozstrzygnięta, ponieważ skarga została odrzucona z przyczyn formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona z powodu wniesienia jej po terminie.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ujęcie nieruchomości w GEZ jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

P.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin do wniesienia skargi na czynność z art. 3 § 2 pkt 4 wynosi 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Sąd może uznać uchybienie terminu za nastąpione bez winy strony.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną z uchybieniem terminu.

P.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną z uchybieniem terminu.

Pomocnicze

u.o.z.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Przepis dotyczący ujęcia nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków, kwestionowany przez skarżącego.

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Podstawa prawna do zaskarżania uchwał lub zarządzeń organów gminy przez podmioty, których interes prawny został naruszony.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot wpisu sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona po terminie. • Skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone zarządzenie narusza prawo materialne i Konstytucję RP. • Skarżący został pozbawiony możliwości udziału w procedurze wpisu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela pogląd wyrażony w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego... • Przesądzenie, z jakim rodzajem zaskarżonego aktu bądź zaskarżonej czynności mamy do czynienia w sprawie rzutuje m.in. na kwestię terminu do wniesienia skargi. • Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. • Trzeba również podkreślić, że przepis art. 53 § 2 P.p.s.a. wiąże rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi z uzyskaniem wiedzy o podjęciu kwestionowanej czynności, a nie z uzyskaniem wiedzy, że czynność ta mogła zostać podjęta z naruszeniem przepisów prawa.

Skład orzekający

Krzysztof Kaszubowski

przewodniczący

Wojciech Wycichowski

sprawozdawca

Jakub Chojnacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w sprawach dotyczących czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.) oraz obowiązek sądu badania braku winy w uchybieniu terminu z urzędu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu do gminnej ewidencji zabytków i interpretacji przepisów P.p.s.a. sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami wnoszenia skarg, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, ale nie zawiera nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Termin na skargę do WSA: kiedy dowiedziałeś się o decyzji, a kiedy o jej wadliwości?

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst