II SA/GD 2273/99

II SA/Łd 1165/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-07-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Grzegorz Szkudlarek /sprawozdawca/
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Sentencja
Dnia 5 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata W. K., Kancelaria Adwokacka w Ł. przy al. A 15 m 10, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) odmówił przywrócenia S. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], Nr [...](znak: [...]).
Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie prowadzonej budowy budynku mieszkalnego przez A. J. na działce położonej w miejscowości B., gm. G.. Decyzja powyższa została doręczona S. G., właścicielowi sąsiedniej nieruchomości, w dniu 3 września 2004 roku.
W dniu 29 września 2004 roku S. G. złożył bezpośrednio w [...] Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. W motywach wniosku podał, iż po otrzymaniu decyzji popadł w depresję i nie był w stanie myśleć logicznie. Ze względów ekonomicznych nie mógł uzyskać pomocy prawnika. W tym okresie przyjmował leki i dopiero pod ich wpływem doszedł do siebie na tyle, aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu.
Pismem z dnia 25 października 2004 roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wezwał S. G. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. W dniu 2 listopada 2004 roku S. G. złożył zaświadczenie lekarskie potwierdzające, iż od dnia 11 września 2004 roku do 25 września 2004 roku był obłożnie chory.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu wniosku, postanowieniem z dnia [...] odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu organ podał, iż jednym z warunków przywrócenia terminu na prośbę zainteresowanego jest zgodnie z art. 58 § 1 kpa uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W ocenie organu odwoławczego przedłożona przez S. G. kserokopia "zaświadczenia" nie jest spójna z treścią wniosku. Ponadto zaświadczenie to nie określa jednostki chorobowej i nie wynika z niego, że choroba nie pozwoliła na wniesienie odwołania. Organ nie uznał więc, że przedłożone zaświadczenie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem, jak podał organ, możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z uwagi na powyższe organ uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie spełnił wymogu określonego w art. 58 § 1 kpa w związku, z czym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. G. podał, iż mieszka z matką, która ma 73 lata i sama wymaga całodobowej opieki. W miejscowości, w której zamieszkuje nie ma urzędu pocztowego, zatem nie mógł osobiście nadać listu, a do sąsiadów nie ma zaufania. Strona wyjaśniła jednocześnie, iż nie prosiła lekarza o wystawienie zwolnienia na druku L-4, bowiem bardziej potrzebna jej była pomoc medyczna.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podać należy, iż zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Kognicja Sądu w przedmiotowej sprawie ograniczona jest zatem tylko do zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiło unormowanie art. 58 i 59 kpa. Zgodnie z brzmieniem art. 58 kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). Przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (art. 58 § 3 kpa). Przepis art. 59 określa właściwy organ w przedmiocie przywrócenia terminu i formę stanowiąc, iż następuje ono w formie postanowienia organu właściwego do rozpoznania odwołania.
Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności przez stronę. W treści art. 58 § 1 i § 2 kpa zostały ustanowione cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie. Pierwsza przesłanka, czyli wymóg uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Drugi warunek dotyczy tego, iż powinien być wniesiony przez zainteresowanego wniosek (prośba) o przywrócenie terminu. Wniosek musi być złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, co stanowi trzecią przesłankę. Przesłanka czwarta to wymóg jednoczesnego z wnioskiem dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony termin.
Analizując pokrótce pierwszą przesłankę wyjaśnić należy, iż kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy możemy powiedzieć dopiero w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Treść drugiej przesłanki nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ ustawa wyraźnie stanowi, iż przywrócenie terminu następuje na wniosek, czyli jest instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości.
Podobnie trzeci warunek nie wiąże się z różnorodnymi dywagacjami interpretacyjnymi, gdyż przepis art. 58 § 2 kpa określa, iż wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do złożenia wniosku zaczyna więc swój bieg od dnia ustania przeszkody.
Czwartą przesłanką jest konieczność dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Dla przykładu, jeżeli uchybiony był termin do wniesienia środka odwoławczego to wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu należy złożyć ten środek. Czynność tą należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.
Przestawione powyżej rozważania to wyłącznie ogólny zarys instytucji przywrócenia terminu, który znajduje swoje odzwierciedlenie w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., II SA/Gd 2273/99, Lex Nr 76092; wyrok NSA z dnia 9 maja 2001 r., SA/Sz 260/00, Lex Nr 48942; wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2000 r., I SA/Ka 1781/99, Lex Nr 47160; wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., IV SA 2121/98, Lex Nr 54744; postanowienie NSA z dnia 4 października 2000 r., I SA/Gd 560/00, Lex Nr 46437; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, Lex Nr 39797; wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000 r., I SA/Gd 794/99, Lex Nr 40381; wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., I SA/Lu 1246/98, Lex Nr 40367; wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r., II SA 1201/98, Lex Nr 41890; wyrok NSA z dnia 13 października 1999r., IV SA 1656/97, Lex Nr 47891 i inne) i doktrynie (por. B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2004, str. 327-333; A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie administracyjne ogólne, Warszawa 2003, str. 470-471; Z. Janowicz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1999, str. 180-188).
Przenosząc powyższe, ogólne informacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. rozpatrując wniosek S. G. o przywrócenie terminu, naruszył przepisy proceduralne w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W sprawie bezspornym jest, że S. G. odebrał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w dniu 3 września 2004 roku. Zatem termin do złożenia odwołania ekspirował dnia 17 września 2004 roku. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu S. G. złożył w dniu 29 września 2004 roku. Jako uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu powołał dwie okoliczności. Po pierwsze, po otrzymaniu decyzji popadł w depresję, której skutkiem był brak logicznego myślenia. Po drugie, w dniach od 11 września 2004 roku do dnia 25 września 2004 roku dodatkowo zachorował na zapalenie płuc.
Organ w uzasadnieniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu odniósł się tylko do faktu zachorowania na zapalenie płuc, całkowicie pomijając fakt popadnięcia w depresję, co stanowi to naruszenie norm określonych w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Dodatkowo organ zarzucił skarżącemu, że przedłożone przez niego zaświadczenie lekarskie jest niekompletne, bowiem nie zawiera informacji o jednostce chorobowej i nie wynika z niego czy skarżący mógł wnieść odwołanie. Narusza to treść zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w przepisach art. 7, 8, 77 § 1, 80 kpa.
W ocenie składu orzekającego, organ nie mógł odmówić mocy dowodowej takiego dokumentu bez wezwania strony do jego uzupełnienia czy też poprawienia. Ponadto zwolnienie lekarskie zwyczajowo nie zawiera informacji o ewentualnej możliwości dokonania w terminie określonych czynności.
Przede wszystkim jednak, Sąd chciałby zwrócić uwagę na brzmienie przepisu art. 58 kpa, gdzie mówi się o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Pojęcie "uprawdopodobnienia" odnosi się tylko do stworzenia prawdopodobieństwa pewnej okoliczności, nie daje pewności, tym samym oznacza "coś mniej" niż udowodnienie (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 1995 roku, SA/Wr 2223/94, Lex Nr 26854; wyrok NSA z dnia 13 października 1999 roku, I SA/Gd 933/99, Lex Nr 44254). Z analizy stanowiska organu orzekającego wynika, iż chciał on udowodnienia, ponad wszelką wątpliwość, faktu niemożności wniesienia przez S.a G. odwołania w terminie.
Skład orzekający w niniejszej sprawie spostrzegł kolejne uchybienie. Pismem z dnia 25 października 2004 roku skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. Jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie określił, na czym miałyby polegać te braki formalne, tym samym naruszył przepis art. 7, 9 i 64 § 2 kpa.
Konkludując, Sąd w przedmiotowej sprawie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a w szczególności przepisu art. 7, 8, 9, 58, 64 § 3, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Zatem Sąd, na podstawie regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił kontestowane postanowienie.
O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 205 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 pkt 1 ppkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).