II SA/Gd 214/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Linia z dnia 6 maja 2021 r. ustalającą skarżącemu opłatę planistyczną w kwocie 109 290 zł. Opłata ta została naliczona z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie N., gmina L., która została zbyta przez skarżącego. Wzrost wartości nieruchomości miał nastąpić w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienił jej przeznaczenie z rolnego na tereny obiektów produkcyjnych. Wójt Gminy Linia pierwotnie ustalił opłatę decyzją z 26 października 2020 r., jednak decyzja ta została uchylona przez SKO z powodu niewystarczającej oceny operatu szacunkowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wójt wydał decyzję z 6 maja 2021 r., która została utrzymana w mocy przez SKO decyzją z 26 stycznia 2022 r. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w szczególności art. 7, 8, 80, 78, 138 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 3 KPA, kwestionując prawidłowość operatu szacunkowego i wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii innego rzeczoznawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a przesłanki do naliczenia opłaty planistycznej zostały spełnione. Sąd podkreślił, że operat szacunkowy stanowił podstawę ustalenia opłaty i podlegał ocenie pod kątem zgodności z przepisami, ale ingerencja w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych przypadkach ewidentnych błędów. Sąd porównał operat sporządzony na zlecenie organu z operatem przedłożonym przez skarżącego, stwierdzając, że operat organu był bardziej szczegółowy i oparty na szerszej analizie rynku, a różnice w wycenach wynikały z doboru nieruchomości podobnych i zastosowanych cech, co mieści się w sferze wiadomości specjalnych. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły operat i nie było podstaw do żądania nowego operatu ani do jego weryfikacji przez organizację zawodową rzeczoznawców, choć skarżący miał taką możliwość.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie opłat planistycznych, ocena operatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym, granice ingerencji sądu w wiadomości specjalne rzeczoznawcy majątkowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przeznaczenia nieruchomości rolnej na produkcyjną i naliczenia opłaty planistycznej. Interpretacja przepisów dotyczących operatu szacunkowego może być pomocna w innych sprawach wymagających wyceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia opłaty planistycznej, został sporządzony prawidłowo, w szczególności w zakresie doboru nieruchomości podobnych i uwzględnienia cech mających wpływ na ich wartość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo. Dobór nieruchomości podobnych i ustalenie cech mających wpływ na wartość nieruchomości zostały przez rzeczoznawcę przekonująco wyjaśnione, a zarzuty skarżącego w tym zakresie nie są uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu był prawidłowy pod względem formalnym i merytorycznym. Rzeczoznawca wykazał, że kierował się podobieństwem lokalizacyjnym, przeznaczeniem nieruchomości oraz powierzchnią, a także wyjaśnił specyfikę transakcji na terenach wiejskich. Sąd porównał operat organu z operatem skarżącego, wskazując na większą szczegółowość i szerszą analizę rynku w operacie organu. Ocena merytoryczna operatu, w tym dobór cech i ich gradacja, mieści się w sferze wiadomości specjalnych, wykraczającej poza kompetencje sądu i organów administracji.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zlecić sporządzenie nowego operatu szacunkowego lub weryfikację istniejącego przez organizację zawodową rzeczoznawców, jeśli strona kwestionuje jego prawidłowość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie ma takiego obowiązku, jeśli sam nie ma wątpliwości co do prawidłowości operatu. Strona, która kwestionuje operat, może sama skorzystać z możliwości jego oceny przez organizację zawodową rzeczoznawców.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ ma obowiązek zbadać operat pod kątem zgodności z przepisami, ale nie może ingerować w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy, jeśli nie dysponuje wiadomościami specjalnymi. W przypadku braku wątpliwości organu co do prawidłowości operatu, nie ma obowiązku zlecania nowego operatu ani jego weryfikacji. Strona skarżąca ma możliwość samodzielnego zwrócenia się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o ocenę operatu zgodnie z art. 157 u.g.n.
Przepisy (12)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa podstawę prawną do pobierania jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego, gdy właściciel zbywa nieruchomość.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa termin, w którym można zgłaszać roszczenie o opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (5 lat od dnia wejścia w życie planu miejscowego lub jego zmiany), wskazując, że wystarczające jest wszczęcie postępowania administracyjnego.
u.p.z.p. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definiuje sposób ustalania wysokości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości jako różnicę między wartością nieruchomości uwzględniającą nowe przeznaczenie terenu a wartością według poprzedniego przeznaczenia lub faktycznego sposobu wykorzystania.
Pomocnicze
u.g.n. art. 156 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Reguluje sporządzanie opinii o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego.
u.g.n. art. 154 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa, że rzeczoznawca majątkowy dokonuje wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości.
u.g.n. art. 157 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Reguluje tryb oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dopuszczania dowodu z opinii biegłego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu jest prawidłowy pod względem formalnym i merytorycznym. • Dobór nieruchomości podobnych i cech mających wpływ na wartość nieruchomości został przez rzeczoznawcę przekonująco wyjaśniony. • Ocena merytoryczna operatu szacunkowego, w tym dobór nieruchomości podobnych i cech, wykracza poza kompetencje sądu i organów administracji. • Strona skarżąca ma możliwość samodzielnego zlecenia oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych.
Odrzucone argumenty
Niewystarczający materiał dowodowy i wątpliwości co do operatu szacunkowego. • Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez organ. • Nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego. • Niewnikliwe rozpatrzenie zarzutów odwołania i brak odniesienia się do wniosków dowodowych. • Błędny dobór nieruchomości podobnych w operacie szacunkowym. • Nieprawidłowe uwzględnienie parametrów nieruchomości mających wpływ na jej wartość. • Przyjęcie do porównania transakcji z lat 2018 i 2019, które nie są miarodajne dla ustalenia wartości nieruchomości po wejściu w życie planu w 2016 r.
Godne uwagi sformułowania
Ocena operatu szacunkowego musi obejmować jego zgodność z obowiązującymi przepisami. • Warstwa merytoryczna operatu podlega weryfikacji organu czy sądu, ale tylko w takim zakresie, w jakim pozwalają na to inne dowody oraz wskazania wiedzy ogólnej, doświadczenia życiowego i zdrowego rozsądku. • Zakwestionowanie operatu szacunkowego przez organ administracji publicznej lub sąd administracyjny jest dopuszczalne, ale wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzeniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. • Nie należy mylić pojęcia 'podobne' z 'tożsamymi'. • Dobór nieruchomości nie może odbywać się ze względu na cenę, gdyż to właśnie najbardziej prawdopodobna cena jest wartością rynkową.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat planistycznych, ocena operatu szacunkowego w postępowaniu administracyjnym, granice ingerencji sądu w wiadomości specjalne rzeczoznawcy majątkowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przeznaczenia nieruchomości rolnej na produkcyjną i naliczenia opłaty planistycznej. Interpretacja przepisów dotyczących operatu szacunkowego może być pomocna w innych sprawach wymagających wyceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłat planistycznych i oceny operatu szacunkowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym. Wyjaśnia granice ingerencji sądu w specjalistyczne dowody.
“Jak sąd ocenia operaty szacunkowe? Kluczowe zasady dla opłat planistycznych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.