II SA/Gd 203/03

II SA/Gd 203/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Komendant Policji
Sentencja
Dnia 26 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi Spółki z oo "A" z/s w U. gm. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez zaświadczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 21 listopada 2002 roku, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej Spółki z o.o. "A" z/s w U. gm. G. 350 /trzysta pięćdziesiąt/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 21 listopada 2002 r. Komendant Powiatowy Policji, powołując się na art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust.1 pkt 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.) nałożył na Spółkę z o.o. "A" z siedzibą w U. karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
W wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2002 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji stwierdzono, iż kierujący pojazdem marki [...]
o numerze rejestracyjnym [...] należącym do "A" Spółki z o.o. z siedzibą w U., wykonywał transport drogowy na potrzeby własne przedsiębiorcy bez wymaganego zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli nr 01/02, a kontrolowany nie wniósł do nich zastrzeżeń. W tych okolicznościach organ I instancji nałożył na kontrolowanego karę pieniężną w wysokości 2000 zł.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła "A" Spółka z o.o. wskazując, iż powodem braku u kierowcy wymaganego zaświadczenia na wykonywanie transportu na potrzeby własne było nie pobranie go z biura firmy. Do odwołania dołączono odpis zaświadczenia nr 0040397 wydanego przez Starostę w dniu 21 listopada 2002 r.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości. Wymóg uzyskania oraz wyposażenia kierującego w zaświadczenie lub wypis z zaświadczenia na wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne wynika z art. 33 ust. 1 i art. 87 ust.1 i 3 powołanej ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Konsekwencją niespełnienia tego wymogu jest nałożenie kary pieniężnej. Przepis art. 92 ust.1 pkt 1 cyt. ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez wymaganej licencji oraz wypisu z wykazu numerów rejestracyjnych pojazdów samochodowych stanowiącego załącznik do tej licencji lub bez wymaganego zaświadczenia – podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 15.000 zł. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik "A" Spółki z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji, wskazując, że rozstrzygnięcia organów I i II instancji naruszają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115 poz.999),
Zdaniem skarżącej, przepisy cytowanego rozporządzenia określają, iż za wykonywanie przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z zaświadczenia, kara wynosi 200 zł. Wymierzenie zatem kary w wysokości 2000 zł, którą wymierza się za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, jest sprzeczne z katalogiem naruszeń i wysokości kar określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. Skoro skarżąca już w dniu 20 listopada 2002 r. uzyskała wymagane prawem zaświadczenie, kara pieniężna za jego brak u kierowcy powinna zostać wymierzona w wysokości 200 zł, nie zaś 2000 zł.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż twierdzenia skarżącej są niezgodne z prawdą, ponieważ ze złożonego przez spółkę w Starostwie Powiatowym wniosku o wydanie zaświadczenia, a także rejestru wniosków i wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne, powyższy wniosek i zaświadczenie pochodzą z dnia 21 listopada 2002 r. Nadto kierowca pojazdu w chwili kontroli oświadczył, iż nie posiada wymaganego zaświadczenia, jak również nic nie wspomniał o pozostawieniu tego dokumentu w siedzibie firmy. Fakt, iż kontrolę przeprowadzono w miejscowości odległej od siedziby skarżącej spółki o godz.11 świadczy o tym, iż przewóz drogowy musiał rozpocząć się przed godziną rozpoczęcia pracy przez urzędników Starostwa Powiatowego, a zatem przed uzyskaniem przez skarżącą zaświadczenia. Logicznym jest zatem przypuszczenie, iż skarżąca wystąpiła o wydanie tego dokumentu dopiero po nałożeniu kary pieniężnej, aby uniknąć konsekwencji finansowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Generalną zasadą wynikającą z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania przez organy administracji jest wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne przedsiębiorcy, kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. zaświadczenie lub wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33. Na przedsiębiorcy spoczywa odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty (art. 87 ust. 2 i 3 cyt. ustawy).
Art. 92 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym zawiera katalog obowiązków, których naruszenie jest zagrożone karą pieniężną, do której nałożenia w drodze decyzji administracyjnej uprawnione są m.in. organy policji.
W niniejszej sprawie organy policji ustaliły, że skarżąca naruszyła obowiązek określony w art. 92 ust.1 pkt 1 ustawy, albowiem przeprowadzona w dniu 21.11.2002 r. kontrola drogowa wykazała, że kierowca pojazdu wykonywał transport drogowy na potrzeby własne "A" Sp. z o.o. bez wymaganego zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 1. Konsekwencją tych ustaleń było nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w punkcie 1.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115 poz.999) tj. 2000 zł.
Sąd zauważa iż orzeczenie o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu. Obowiązuje zatem zawarta w art. 76 § 1 k.p.a. zasada szczególnej mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Dokumenty takie, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, iż w dniu 21 listopada 2002 r., w którym przeprowadzono kontrolę drogową oraz orzeczono w I instancji o nałożeniu kary pieniężnej, w obrocie prawnym funkcjonowało zaświadczenie nr 0040397 (oraz jego 14 wypisów) Starosty potwierdzające, że przedsiębiorca – "A" Sp. z o.o. w U. zgłosił wykonywanie krajowego przewozu drogowego rzeczy.
W ocenie Sądu, zaświadczenie wydane przez Starostę – uprawniony organ, w myśl art. 33 ust. 5 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – jest niewątpliwie dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone oraz wywołuje skutki prawne z dniem wydania tj. 21 listopada 2002 r.
Organy administracji publicznej nie mogą takiego dowodu dowolnie odrzucić, bez przeprowadzenia przeciwdowodu, istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jest oczywiście możliwe (art. 76 § 3 k.p.a.), przy czym należy mieć na uwadze, że w takiej sytuacji ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie zawiera oceny znaczenia i wartości dowodów dla niniejszej sprawy oraz nie uwzględnia ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art.76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową, przez co narusza art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Próbę takiej oceny podjęto dopiero w odpowiedzi na skargę, nie ustosunkowując się jednak do treści art. 76 § 1 k.p.a oraz pozostałych reguł postępowania dowodowego określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji będą miały na uwadze, że właściwa ocena mocy dowodowej zaświadczenia Starosty nr 0040397 z dnia 21 listopada 2002 r. będzie miała istotny wpływ na kwalifikację czynu stanowiącego naruszenie przez skarżącą obowiązków wynikających z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a tym samym na wymiar kary pieniężnej.
Zgodnie bowiem z art. 92 ust.1 pkt 12 cyt. ustawy, w związku z pkt. 12.4 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115 poz.999), wysokość kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu w ramach przewozu na potrzeby własne bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z zaświadczenia wynosi 200 zł.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku,
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.