II SA/Gd 1361/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, uznając przepisy dotyczące wysokości kar za niekonstytucyjne.
Sprawa dotyczyła skargi spółki L. T. Spółka Jawna na decyzje Komendanta Policji nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd i brak wypisu z licencji. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że przepisy dotyczące wysokości kar pieniężnych, oparte na rozporządzeniu, były niezgodne z Konstytucją RP, która wymaga, aby takie regulacje były zawarte w ustawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki L. T. Spółka Jawna na decyzje Komendanta Powiatowego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji, które nałożyły na spółkę kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Spółka została ukarana za wykonywanie transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd oraz za brak wypisu z licencji. Organ odwoławczy uchylił karę za brak wypisu z licencji, ale utrzymał karę 4.000 zł za brak dowodu opłaty. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niewspółmierności kary oraz naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd, rozpoznając sprawę, wyszedł poza granice skargi i stwierdził, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, które delegowały ustalenie wysokości kar pieniężnych do aktu wykonawczego (rozporządzenia), są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Sąd uznał, że podstawowe znamiona czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ ograniczenia praw i wolności obywatelskich, w tym nakładanie kar, muszą być ustanowione w ustawie, a nie w akcie wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym podstawowe znamiona czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie, a nie mogą być pozostawione do uregulowania w akcie wykonawczym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis ten, w połączeniu z rozporządzeniem określającym wysokość kar, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 12
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 87 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że nie został naruszony, mimo uchylenia części decyzji organu I instancji.
p.u.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dotyczy przekazania spraw do rozpoznania przez WSA.
p.u.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd uprawniony do wyjścia poza granice skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit.a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów rozporządzenia określających wysokość kar pieniężnych z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej kary 4.000 zł. Argumentacja organu odwoławczego dotycząca braku naruszenia art. 138 K.p.a.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym
Skład orzekający
Anna Orłowska
sędzia
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
przewodniczący
Marek Gorski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych w drodze rozporządzenia oraz zasada zgodności z Konstytucją RP."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z okresu przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, która mogła dostosować przepisy do wymogów konstytucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii konstytucyjności przepisów wykonawczych nakładających kary finansowe, co ma znaczenie dla wielu przedsiębiorców i pokazuje rolę sądów administracyjnych w kontroli legalności.
“Kary za transport drogowy niezgodne z Konstytucją? Sąd uchyla decyzje!”
Dane finansowe
WPS: 4000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1361/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-04-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący/ Marek Gorski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] L. T. Spółka Jawna w M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego 775 zł (siedemset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Uzasadnienie 3 II SA/Gd 1361/03 U z a s a d n i e n i e Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo [...] L. T. Spółka Jawna w M. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – w kwocie 4.000 zł oraz wykonywanie przejazdu bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji – w kwocie 200 zł. Ukarane przedsiębiorstwo działając przez swego pełnomocnika, złożyło odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji prosząc o obniżenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł. [...] Komendant Wojewódzki Policji powołał się na art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 138 K.p.a. Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania ustalił, że w dniu 3 czerwca 2003 r. kierujący pojazdem marki Mercedes nr rej. [...] G. R. wykonywał na drodze krajowej nr [...] w S. transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne przedsiębiorstwa bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez wymaganego wypisu z licencji. Obowiązek zaopatrzenia kierującego w dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych wynika z art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i obciąża przedsiębiorcę. W tym przypadku przedmiotowy samochód należał do [...] L. T. Spółka Jawna w M. i ono zostało ukarane. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) i pkt 6 załącznika do rozporządzenia kara pieniężna za opisane wyżej przewinienie wynosi 4.000 zł i decyzja organu I instancji w tym zakresie była zgodna z prawem. Natomiast nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji tj. naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym, zostało dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem ponieważ przedsiębiorstwo nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z zarobkowym wykonywanie transportu drogowego (w myśl art. 5 ustawy). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] i obciążenie organu kosztami procesu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy wypowiedział się tylko, co do części decyzji organu I instancji nie stwierdzając czy utrzymuje decyzję w pozostałej części. W związku z tym nie orzekł, co do istoty sprawy naruszając art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Skarżąca zaznaczyła, że w dniu 3 czerwca 2003 r. samochód ciężarowy Mercedes [...] był dopuszczony do jednorazowego przewozu towarów po drogach krajowych. W tym czasie załatwiano stosowne opłaty, które zostały uiszczone po przerejestrowaniu samochodu w dniu 5 czerwca 2003 r. W przekonaniu skarżącej zastosowana kara w wysokości 4.000 zł jest niewspółmiernie wysoka do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Nadto przepisy wskazanego przez organ rozporządzenia Ministra Infrastruktury powinny być interpretowane w odniesieniu do konkretnych sytuacji i w oparciu o przepisy nadrzędne. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że przy częściowym uchyleniu decyzji organu I instancji, pomimo braku zapisu o utrzymaniu w pozostałej części decyzji, oczywistym jest, że w pozostałej części pozostaje ona w mocy. Dlatego nawet przy braku zapisu o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części, nie naruszono art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.). Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym. Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą. Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy. AW
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI