II SA/Gd 1361/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-04-06
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaniekonstytucyjnośćrozporządzenieustawa o transporcie drogowymWSAkontrola legalnościopłaty drogowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, uznając przepisy dotyczące wysokości kar za niekonstytucyjne.

Sprawa dotyczyła skargi spółki L. T. Spółka Jawna na decyzje Komendanta Policji nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w tym brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd i brak wypisu z licencji. Sąd uchylił obie decyzje, uznając, że przepisy dotyczące wysokości kar pieniężnych, oparte na rozporządzeniu, były niezgodne z Konstytucją RP, która wymaga, aby takie regulacje były zawarte w ustawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę spółki L. T. Spółka Jawna na decyzje Komendanta Powiatowego Policji i Komendanta Wojewódzkiego Policji, które nałożyły na spółkę kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Spółka została ukarana za wykonywanie transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd oraz za brak wypisu z licencji. Organ odwoławczy uchylił karę za brak wypisu z licencji, ale utrzymał karę 4.000 zł za brak dowodu opłaty. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące niewspółmierności kary oraz naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd, rozpoznając sprawę, wyszedł poza granice skargi i stwierdził, że przepisy ustawy o transporcie drogowym, które delegowały ustalenie wysokości kar pieniężnych do aktu wykonawczego (rozporządzenia), są niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Sąd uznał, że podstawowe znamiona czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ ograniczenia praw i wolności obywatelskich, w tym nakładanie kar, muszą być ustanowione w ustawie, a nie w akcie wykonawczym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym podstawowe znamiona czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie, a nie mogą być pozostawione do uregulowania w akcie wykonawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten, w połączeniu z rozporządzeniem określającym wysokość kar, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 12

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1 i ust. 3

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd uznał, że nie został naruszony, mimo uchylenia części decyzji organu I instancji.

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dotyczy przekazania spraw do rozpoznania przez WSA.

p.u.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd uprawniony do wyjścia poza granice skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit.a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisów rozporządzenia określających wysokość kar pieniężnych z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części dotyczącej kary 4.000 zł. Argumentacja organu odwoławczego dotycząca braku naruszenia art. 138 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym

Skład orzekający

Anna Orłowska

sędzia

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Marek Gorski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nakładania kar pieniężnych w drodze rozporządzenia oraz zasada zgodności z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z okresu przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, która mogła dostosować przepisy do wymogów konstytucyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii konstytucyjności przepisów wykonawczych nakładających kary finansowe, co ma znaczenie dla wielu przedsiębiorców i pokazuje rolę sądów administracyjnych w kontroli legalności.

Kary za transport drogowy niezgodne z Konstytucją? Sąd uchyla decyzje!

Dane finansowe

WPS: 4000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1361/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący/
Marek Gorski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] L. T. Spółka Jawna w M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...], 2. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego 775 zł (siedemset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 1361/03
U z a s a d n i e n i e
Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 3 czerwca 2003 r. nr [...] nałożył na przedsiębiorstwo [...] L. T. Spółka Jawna w M. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – w kwocie 4.000 zł oraz wykonywanie przejazdu bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji – w kwocie 200 zł.
Ukarane przedsiębiorstwo działając przez swego pełnomocnika, złożyło odwołanie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji prosząc o obniżenie kary lub odstąpienie od jej wymierzenia.
Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia 18 sierpnia 2003 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł. [...] Komendant Wojewódzki Policji powołał się na art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 138 K.p.a. Organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania ustalił, że w dniu 3 czerwca 2003 r. kierujący pojazdem marki Mercedes nr rej. [...] G. R. wykonywał na drodze krajowej nr [...] w S. transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne przedsiębiorstwa bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz bez wymaganego wypisu z licencji. Obowiązek zaopatrzenia kierującego w dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych wynika z art. 87 ust. 1 i ust. 3 ustawy o transporcie drogowym i obciąża przedsiębiorcę. W tym przypadku przedmiotowy samochód należał do [...] L. T. Spółka Jawna w M. i ono zostało ukarane.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz.U. Nr 115, poz. 999) i pkt 6 załącznika do rozporządzenia kara pieniężna za opisane wyżej przewinienie wynosi 4.000 zł i decyzja organu I instancji w tym zakresie była zgodna z prawem.
Natomiast nałożenie kary pieniężnej w wysokości 200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania przy sobie przez kierowcę wymaganego wypisu z licencji tj. naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym, zostało dokonane niezgodnie z obowiązującym prawem ponieważ przedsiębiorstwo nie prowadzi działalności gospodarczej związanej z zarobkowym wykonywanie transportu drogowego (w myśl art. 5 ustawy).
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] i obciążenie organu kosztami procesu. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ odwoławczy wypowiedział się tylko, co do części decyzji organu I instancji nie stwierdzając czy utrzymuje decyzję w pozostałej części. W związku z tym nie orzekł, co do istoty sprawy naruszając art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Skarżąca zaznaczyła, że w dniu 3 czerwca 2003 r. samochód ciężarowy Mercedes [...] był dopuszczony do jednorazowego przewozu towarów po drogach krajowych.
W tym czasie załatwiano stosowne opłaty, które zostały uiszczone po przerejestrowaniu samochodu w dniu 5 czerwca 2003 r.
W przekonaniu skarżącej zastosowana kara w wysokości 4.000 zł jest niewspółmiernie wysoka do stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Nadto przepisy wskazanego przez organ rozporządzenia Ministra Infrastruktury powinny być interpretowane w odniesieniu do konkretnych sytuacji i w oparciu o przepisy nadrzędne.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że przy częściowym uchyleniu decyzji organu I instancji, pomimo braku zapisu o utrzymaniu w pozostałej części decyzji, oczywistym jest, że w pozostałej części pozostaje ona w mocy. Dlatego nawet przy braku zapisu o utrzymaniu w mocy decyzji w pozostałej części, nie naruszono art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.).
Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy.
Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym.
Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą.
Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy.
AW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI