II SA/Gd 1360/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-04-06
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaopłata za przejazddrogi krajoweustawa o transporcie drogowymniekonstytucyjnośćTrybunał Konstytucyjnyprzewozy na potrzeby własneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za brak dowodu uiszczenia opłaty za przejazd drogami krajowymi, uznając przepis pozwalający na określenie wysokości kary w akcie wykonawczym za niezgodny z Konstytucją.

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorstwo "A" za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący argumentował, że działał w dobrej wierze, opierając się na interpretacji przepisów dotyczących przewozów na potrzeby własne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niezgodność przepisu pozwalającego na określenie wysokości kar pieniężnych w rozporządzeniu z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę przedsiębiorstwa "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Przedsiębiorstwo argumentowało, że pojazd nie należał do niego, a następnie, że działał w dobrej wierze, opierając się na posiadanych zaświadczeniach i interpretacji przepisów dotyczących przewozów na potrzeby własne. Sąd, analizując sprawę, zwrócił uwagę na niezgodność art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP, który pozwalał na określenie wysokości kar pieniężnych w akcie wykonawczym, zamiast w ustawie. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, Sąd uznał, że takie uregulowanie narusza zasadę precyzyjnego określania czynu i kary. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki przepis jest niezgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że podstawowe elementy czynu zabronionego i kary muszą być określone w ustawie, a nie mogą być pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym w sposób blankietowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.t.d. art. 92 § ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP, pozwalający na określenie wysokości kar pieniężnych w rozporządzeniu.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 ust. 1 lit.a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji.

Pomocnicze

u.t.d. art. 93 § ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Zobowiązuje posiadającego dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

u.t.d. art. 9 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § ust. 4

Ustawa o transporcie drogowym

Zmiana wprowadzona po wyroku TK, określająca wysokość kar w załączniku do ustawy.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie spraw do właściwych WSA.

Dz.U. Nr 153, poz. 1269

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uprawniony do wyjścia poza granice skargi.

Dz.U. Nr 153, poz. 1270 art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wykonalności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP w zakresie delegacji do określenia wysokości kar pieniężnych w akcie wykonawczym.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące nieświadomości, złej interpretacji przepisów i braku protokołu kontroli nie zostały rozstrzygnięte przez sąd, który skupił się na wadzie konstytucyjnej przepisu.

Godne uwagi sformułowania

Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym.

Skład orzekający

Anna Orłowska

sędzia

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Marek Gorski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych w transporcie drogowym oraz zasady zgodności aktów wykonawczych z Konstytucją RP."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji art. 92 ustawy o transporcie drogowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błąd legislacyjny (niekonstytucyjny przepis) może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet jeśli faktycznie doszło do naruszenia.

Nawet jeśli popełniłeś błąd, kara może być nielegalna. Sąd uchylił karę za brak opłaty drogowej z powodu wadliwego przepisu.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1360/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący/
Marek Gorski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Marek Gorski (spr.) NSA Anna Orłowska Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. P. "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 18 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania dowodu uiszczenia opłaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Wojewódzki Komendant Policji decyzją z dnia 18 sierpnia 2003 r.
nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 30 czerwca 2003 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] na przedsiębiorstwo "A". Jako podstawę prawną Komendant Wojewódzki wskazał art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.).
Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 3 czerwca 2003 r. J. P. kierując pojazdem marki [...] nr rej. [...] wykonywał transport drogowy bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym Komendant Powiatowy Policji nałożył na przedsiębiorstwo "A", karę pieniężną w wysokości [...].
W odwołaniu od decyzji organu I instancji dyr. ds. handlowych przedsiębiorstwa A. G. oświadczył, że kontrolowany pojazd nie należy do przedsiębiorstwa i nic nie wie o protokole kontroli tego pojazdu.
Prowadząc postępowanie organ II instancji na podstawie zebranego materiału ustalił, że przedmiotowy pojazd jest wykorzystywany w przedsiębiorstwie "A" do przewozów na potrzeby własne. Przedsiębiorstwo posiada zaświadczenie nr [...] na przewozy wydane w dniu 5 maja 2003 r., w którym wykazano 4 samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz 2 ciągniki siodłowe. Do wniosku o wydanie zaświadczenia właściciel wymienionego przedsiębiorstwa C. P. dołączył wykaz numerów rejestracyjnych, na którym widnieje pojazd [...] o nr [...]. Podczas kontroli drogowej w dniu 30 czerwca 2003 r. kierujący tym pojazdem J. P. na drodze krajowej nr [...] w mieście [...] nie posiadał wymaganego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Ze zdarzenia spisano protokół kontroli
nr [...] z dnia 30 czerwca 2003 r., którego jednak właściciel przedsiębiorstwa odmówił podpisania i przyjęcia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym zobowiązuje posiadanie przez kierującego pojazdem dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W przypadku braku takiego dowodu odpowiedzialność za kierującego ponosi przedsiębiorca. Kara może być wymierzona w wysokości od [...] do [...].
C. P. jako właściciel przedsiębiorstwa zaskarżył decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, że podczas kontroli był na miejscu wezwany przez pracownika. Zgodnie z informacją uzyskaną wcześniej w Urzędzie Gminy na podstawie wydanego zaświadczenia nr [...] miał prawo poruszania się po drogach krajowych dokonując przewozów własnych. Działalność prowadzona przez niego nie obejmuje swym zakresem wykonywania zarobkowych usług transportowych. Wbrew temu, kontrolujący pojazd st. sierżant J. F. stwierdził, że okazany dokument nie upoważnia do poruszania się po drogach krajowych bez dodatkowych opłat.
Skarżący podniósł, że lokalizacja jego firmy nie daje żadnych alternatywnych możliwości poruszania się jego pojazdów z pominięciem dróg zarejestrowanych jako krajowe. Poza tym podczas wskazanej kontroli policjant nie posiadał żadnych druków i nie sporządzał żadnego dokumentu z przeprowadzonej kontroli, czego świadkiem był kierowca J. P. Nieprawdziwe, zatem jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że odmówił podpisanie i przyjęcia protokołu kontroli.
Dnia 1 lipca 2003 r. skarżący uzyskał w Urzędzie Gminy interpretację, że na poruszanie się jego pojazdów po drogach krajowych powinien wykupić odpowiednie dla każdego rodzaju pojazdu karty drogowe (tzw. winiety). Natychmiast dokonał zakupu winiety i wysłał kopię do Komendy Powiatowej Policji.
C. P. stwierdził, że zaistniałe wykroczenie wynikało z jego nieświadomości i złej interpretacji posiadanych dokumentów, a wysokość kary jest nieadekwatna do przewinienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zauważyć należy, że zaskarżona decyzja, a także decyzja organu I instancji wydane zostały w oparciu o treść art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 185, poz. 1371 z późn. zm.).
Cytowana ustawa nie określała wysokości kar pieniężnych, a w ustępie 2 art. 92 zawierała delegację ustawową dla właściwego ministra do spraw transportu w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określone w drodze rozporządzenia wysokości kar pieniężnych za naruszenie o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy.
Takie uregulowanie prawne pozostaje w sprzeczności z treścią art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2003 r. w sprawie P 10/02 (OTK-A 2003/6/62) wskazał, iż ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych warunków i praw mogą być ustalone tylko w ustawie. Trybunał Konstytucyjny przypomniał, iż w gruncie przepisów konstytucyjnych obowiązujących przed 17 października 1997 r. obowiązywała zasada, że "w państwie prawnym przepisy karne winny precyzyjnie określać zarówno czyn jak i karę...", a podstawowe elementy zarówno czynu jak i kary muszą być określone w samej ustawie, a nie mogą być w sposób blankietowy pozostawione do unormowania w akcie wykonawczym.
Wprawdzie końcowa część uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie wykluczyła całkowicie posługiwania się techniką blankietu zupełnego, ale tylko wtedy jeżeli w danym przypadku nie jest możliwe określenie przynajmniej niektórych znamion czynu zabronionego w samej ustawie. Takie przypadki w regulowanej materii nie zachodzą.
Jak się wydaje ustawodawca zarzucił niekonstytucyjność przepisu art. 92 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym i zmienił treść art. 92 zamieszczając w ust. 4 art. 92 zapis "Wykaz naruszeń obowiązków" lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ze względu na treść wyroku Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI