II SA/Gd 1260/24

II SA/Gd 1260/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 56
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi B. B. i Z. B. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 18 października 2024 r., nr WOP.7722.212.2024.HB w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 października 2024 r. nr WOP.7722.212.2024.HB Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej też: WINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (dalej też: PINB) z dnia 12 lipca 2024 r. nr PINB-7146/008/2011/RW odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB-7146/008/11 z dnia 4 lutego 2011 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim decyzją z dnia 27 czerwca 2007r., nr PINB-7141/303/2002/A/PO w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. nakazał Z. B. oraz B. B. rozbiórkę trzech obiektów budowlanych tj.: obiektu budowlanego wraz z tarasem, nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, sanitariatu oraz wiaty, które zostały wzniesione samowolnie na terenie działki nr [...] położonej w K., Gmina [...].
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008r., nr WOP/EK/7144/447/07 Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku odmówił Z.B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji, w związku z czym stała się ona ostateczna.
W związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej z dnia 27 czerwca 2007r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim pismem z dnia 7 września 2009r. przesłał upomnienie wzywające strony do wykonania obowiązku rozbiórki.
Następnie organ wszczął postępowanie egzekucyjne poprzez wystawienie w dniu 4 lutego 2011 r. tytułu wykonawczego nr PINB-7146/008/11.
Strona wniosła zarzuty w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które zostały oddalone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 11 marca 2011r. nr PINB-7146/008/11/ZB.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 czerwca 2011r. nr WOP/EK/7144/447/07/11 utrzymał w mocy ww. postanowienie PINB.
Prawidłowość powyższego postanowienia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2012r. sygn. akt II SA/600/11 oddalając skargę Z. B.
Wskutek dalszego uchylania się stron od obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr [...] położonej w K., Gmina [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 12 listopada 2013r. nr PINB-7146/008/11/RW nałożył na strony zobowiązane grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w wysokości 10.000 zł.
W wyniku wniesionego zażalenia, WINB postanowieniem z dnia 21 lipca 2014 r. nr WOP.7722.186.2913.EK uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku oraz terminu uiszczenia grzywny, ustalając nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 października 2017r. i utrzymał w mocy w pozostałym zakresie.
Pismem z dnia 10 lipca 2024r. Z.B. wniosła "o zawieszenie postępowania egzekucyjnego" prowadzonego ma podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 lutego 2011r. do czasu zakończenia postępowania legalizacyjnego w trybie uproszczonym w sprawie ww. obiektu rekreacji indywidualnej oraz wiaty.
PINB w Powiecie Puckim postanowieniem z dnia 12 lipca 2024r. nr PINB-7146/008/2011/RW w oparciu o art. 56 § 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wskazując, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 4 lutego 2011r., zaś w obiegu prawnym od 2007r. funkcjonuje decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w K.
Rozpatrując zażalenie Z.B. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia powyższego postanowienia.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019r., poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (tj. 30 lipca 2020r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.
Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020r.
Przepis art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że postępowanie ulega zawieszeniu w całości lub w części: w razie wstrzymania wykonania odroczenia terminu wykonania obowiązku, w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych, na żądanie wierzyciela, w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Żaden z tych przypadków w sprawie nie zachodzi. Nie stanowi w szczególności przesłanki do zawieszenia postępowania złożenie wniosku o uproszczoną legalizację, tym bardziej, że organ I instancji postanowieniem nr PINB-7146/008/2011/RW z dnia 10 lipca 2014r. odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...] w K., stwierdzając, że w obiegu prawnym funkcjonuje decyzja ostateczna, nakazująca rozbiórkę tego obiektu.
Skargi na powyższe postanowienie wniosły B. B. i Z. B. Skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 13 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Gd 1261/24 i prowadzone były pod wspólną sygnaturą II SA/Gd 1260/24.
B. B. wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia podnosząc zarzut braku przymiotu strony (podmiotowości) w przedmiotowym postępowaniu, albowiem nie jest ona i nigdy nie była właścicielką ani współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości ani budynku podlegającego rozbiórce. Zgodnie z art. 156 k.p.a. nie tylko zaskarżone postanowienie ale całość postępowania egzekucyjnego było bezprawne, gdyż nie było właściwej postawy prawnej do jego prowadzenia. Wydana wobec skarżącej B. B. decyzja rozbiórkowa także powinna zostać uznana za nieważną.
Z. B. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, podnosząc zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 98 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i odmowę zawieszenia postępowania mimo zagadnienia wstępnego, jakim jest ostateczne rozstrzygnięcie innego postępowania wnioskowanego przez skarżącą o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skargi są niezasadne.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone, jeśli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to zastrzeżenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Kontroli Sądu poddano postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 4 lutego 2011 r. nr PINB-7146/008/11 wystawionego na podstawie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 27 czerwca 2007r., nr PINB-7141/303/2002/A/PO nakazującej Z. B. oraz B. B. rozbiórkę trzech obiektów budowlanych tj.: obiektu budowlanego wraz z tarasem, nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, sanitariatu oraz wiaty, które zostały wzniesione samowolnie na terenie działki nr [...] położonej w K., Gmina [...].
Prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zastosowanie ma art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019r., poz. 2070), w myśl którego do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, tj. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy (tj. 30 lipca 2020r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zasady na jakich zawiesza się postępowanie egzekucyjne w administracji określa art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
1 ) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
4) na żądanie wierzyciela;
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zaistnienie jednej z przesłanek zawartych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie jednak żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Organ jest związany katalogiem przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartym w cytowanym przepisie.
W analizowanej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. i jest to bezsporne. Przede wszystkim obowiązek objęty tytułem wykonawczym z dnia 4 lutego 2011 r. podlegał wykonaniu, ponieważ nie został wstrzymany ani też termin wykonania obowiązku nie został odroczony. Skarżąca nie utracił również zdolności do czynności prawnych przy braku przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn oczywistych nie zachodziły przesłanki zawieszenia wymienione w art. 56 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a.
Ponadto nie zachodził żaden z przypadków przewidzianych w innych ustawach, do których odwołuje się art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. W szczególności przepis ten nie pozwala na odwołanie się do przyczyn zawieszenia postępowania wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednio stosuje się przepisy k.p.a., jednak odesłanie to nie pozwala na zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do którego to przepisu odwołuje się strona skarżąca. Odpowiednie stosowanie regulacji k.p.a., o którym mowa w art. 18 u.p.e.a., oznacza, że niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Konsekwentnie, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a.
Co prawda w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś k.p.a. (por. wyroki NSA z 4 stycznia 2012 r., II OSK 2101/10, z 13 stycznia 2015 r., II OSK 1392/13, z 4 kwietnia 2017 r., II OSK 2075/15, z 25 maja 2023 r., II OSK 1900/20, publ: CBOSA). Innymi słowy, art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odwołuje się do przepisów innych ustaw przewidujących wprost możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, teza 5 do art. 18).
W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że organy egzekucyjne, rozpoznając wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania z uwagi na jej wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, zwolnione były z obowiązku dokonywania oceny, czy wynik tego postępowania może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie mógł bowiem w ogóle znaleźć odpowiedniego zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym (por. P. Pietrasz [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II, red. D. R. Kijowski, Warszawa 2015, teza 4.3 do art. 56).
Podsumowując trzeba podkreślić, że – po pierwsze - postępowanie egzekucyjne w rozpatrywanej sprawie prowadzone jest na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie decyzji, która jest ostateczna w administracyjnym toku instancji i nie zostało wstrzymane jej wykonanie. Po drugie – postępowanie egzekucyjne w administracji nie może być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do skargi B. B. przypomnieć należy, że kwestionuje ona prawidłowość skierowania do niej egzekucji podnosząc, że nigdy nie była właścicielka ani współwłaścicielką nieruchomości objętych nakazem rozbiórki. Są to jednak zarzuty w istocie skierowane przeciwko ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów budowlanych pobudowanych w warunkach samowoli budowlanej, której adresatem uczyniona została również B. B. W sprawie niniejszej Sąd nie kontroluje prawidłowości określenia adresata decyzji rozbiórkowej, a jedynie to, czy wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Prawidłowo też zostało doręczone B. B. jako stronie postępowania, taki status jej bowiem przysługuje, skoro skierowana do niej decyzja nakazująca rozbiórkę pozostaje w obrocie prawnym.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.