Pełny tekst orzeczenia II SA/Gd 1037/26

II SA/Gd 1037/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-10-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Wojciech Wycichowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 5 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 13 lipca 2026 r. nr G.RUK.451.34.60.2.2026.TW w przedmiocie informacji o wynikach kontroli gospodarowania wodami jeziora postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącego M. B. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 13 lipca 2026 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej
w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Organ") poinformował M.B. (dalej: "Skarżący") o wynikach kontroli gospodarowania wodami jeziora.
Na powyższe pismo Organu z 13 lipca 2026 r. M.B., na podstawie art. 3
§ 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaskarżając je w całości.
Zaskarżonemu pismu zarzucono naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2025 r., poz. 1691) - dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie dążenia przez Organ do merytorycznego rozpoznania sprawy, a także zaniechanie dopełnienia obowiązku podejmowania z urzędu lub na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w sprawie w oderwaniu od oceny całokształtu materiału dowodowego;
2. art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób niebudzący i niepogłębiający zaufania obywateli do władzy publicznej oraz zaniechanie przestrzegania zasad prowadzenia postępowania
z poszanowaniem reguł bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania.
Zaskarżonemu pismu zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 335 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne", w związku z art. 334 pkt 1 i 2 Prawa wodnego, poprzez nierzetelne przeprowadzenie kontroli pomostu zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] na wysokości działki nr [...] obręb [...], objawiające się dokonaniem pobieżnej i niepełnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, nie uwzględniając zgromadzonego materiału dowodowego, co miało wpływ na przyjęcie przez Organ błędnego wniosku, jakoby nie stwierdzono w wykonaniu pomostu oraz jego utrzymaniu nieprawidłowości, co w konsekwencji spowodowało zakończenie czynności kontrolnych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego aktu
w całości i zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej odrzucenie w całości, względnie -
w razie nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie - o jej oddalenie w całości.
W uzasadnieniu Organ wskazał, że zaskarżone pismo z 13 lipca 2026 r. stanowiło informację pokontrolną, niewymienioną w art. 341 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego. Organ wyjaśnił, że w informacji z kontroli opisano stan prawny i stan faktyczny zastany podczas kontroli istniejącego urządzenia wodnego - pomostu zlokalizowanego na jeziorze Jeziorak na wysokości działki nr [...] obręb [...]. Wskazano, że pomost składał się z dwóch platform drewnianych na pływakach o łącznych wymiarach 6,0 m x 1,8 m. Wymiary pomostu w dniu kontroli były zgodne ze zgłoszeniem wodnoprawnym z 7 czerwca 2018 r. (tj. zgodą wodnoprawną w oparciu o art. 388 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego). Właściciel pomostu posiada umowę użytkowania gruntu pod wodami jeziora Jeziorak obowiązującą do 18 stycznia 2034 r. W dniu kontroli pomost oznakowany był tablicami informującymi
o posiadaniu umowy użytkowania.
Zdaniem Organu zarzucany w skardze brak rozpatrzenia materiału dowodowego
w myśl przepisów k.p.a. nie koresponduje z procedurą kontroli gospodarowania wodami, która jest objęta przepisami Prawa wodnego, a kontrola przestrzegania przepisów tej ustawy ma charakter władczy i wiążący. Podkreślono, że kontrola gospodarowania wodami i wydana w jej wyniku informacja pokontrolna nie są objęte postępowaniem administracyjnym w rozumieniu przepisów k.p.a.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 341 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego, na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; 3) wystąpić do właściwego organu
o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; 4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy.
Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości,
a zatem nie stwierdził przesłanek do zastosowania art. 341 ust. 1 pkt 1-4 Prawa wodnego, prze co skarga powinna podlegać odrzuceniu biorąc pod uwagę fakt, że przedmiotowe zagadnienie nie mieści się w kategorii aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., a zatem nie podlega kontroli przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności bada czy dotyczy ona przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (§ 1 pkt 1). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Zakres właściwości sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie
z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie (§ 1), a kontrola ta obejmuje (§ 2) orzekanie
w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r.
poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające
i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego
i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, z czego a contrario należy wnioskować, że sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądów administracyjnych, zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargi w tym przedmiocie podlegają odrzuceniu.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono pismo Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 13 lipca 2026 r. informujące Skarżącego o wynikach kontroli gospodarowania wodami jeziora. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju akt organu administracji publicznej nie stanowi ani decyzji, ani też żadnego z postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 P.p.s.a., co oznacza, że należy dokonać jego analizy pod kątem stwierdzenia, czy taką czynność można zaliczyć do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w pkt 4 powołanej regulacji.
W świetle poglądów doktryny (zob. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. II, s. 29-30, jak również: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, wyd. III, s. 62-63) kategorię działań administracji, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. charakteryzują następujące elementy: są to akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.), są podejmowane
w sprawach indywidualnych (ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione
w art. 3 § 2 pkt 5-6 P.p.s.a.), muszą mieć charakter publicznoprawny (ponieważ tylko
w takim zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli), dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego
z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność.
Zdaniem Sądu pismo Organu z 13 lipca 2026 r. nie jest ani aktem, ani czynnością
z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa. Pismo to nie zawiera rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie, lecz ma jedynie charakter informacyjny (informuje o wynikach kontroli urządzenia wodnego - pomostu). Nie stwierdza ono i nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie kreuje też nowej sytuacji prawnej dla jakiegokolwiek podmiotu prawa. Nie można zatem uznać, że pismo to jest aktem władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę prawną jednostki, podlegającym kontroli sądów administracyjnych.
Taką czynność w przedmiotowej sprawie mogłyby stanowić działania Organu określone w art. 341 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.), z którego wynika, że na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa
w art. 335 ust. 1, organ wykonujący kontrolę albo minister właściwy do spraw gospodarki wodnej mogą: 1) wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne; 2) wystąpić do właściwego organu z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego przewidzianego przepisami ustawy; 3) wystąpić do właściwego organu o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu na prawach strony; 4) nałożyć grzywnę w drodze mandatu karnego za wykroczenia określone w przepisach ustawy.
Biorąc pod uwagę treść przytoczonej wyżej regulacji należy stwierdzić, że pismo Organu z 13 lipca 2026 r. nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (ani żadnym z aktów wymienionym w pkt 1-3 i 4a-9), przez co nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Pismo to ma wyłącznie walor informacyjny, a przez to nie rozstrzyga
w sposób władczy o prawach i obowiązkach jego adresata.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.