Orzeczenie · 2026-04-09

II SA/Gd 1036/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-04-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennezagospodarowanie terenusamowola budowlanadecyzja administracyjnauchylenie decyzjipostępowanie administracyjneprawo budowlaneteren rolnyobiekty budowlane

Sprawa dotyczyła skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która nakazywała przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania działki rolnej poprzez usunięcie zlokalizowanych na niej obiektów. Wójt Gminy Kościerzyna pierwotnie nakazał przywrócenie sposobu użytkowania działki zgodnie z planem miejscowym, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 marca 2024 r. uchylił decyzję SKO, wskazując na błędy w materiale dowodowym i błędną wykładnię art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Następnie SKO, rozpoznając sprawę ponownie, uchyliło decyzję Wójta i nakazało przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania poprzez usunięcie obiektów. Skarżący zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. (niezastosowanie się do wyroku WSA), naruszenie KPA (brak wyczerpującego zebrania dowodów, nieaktualne ustalenia, pominięcie decyzji PINB legalizującej budynek, brak ustalenia aktualnego sposobu zagospodarowania) oraz art. 59 ust. 3 u.p.z.p. (błędna wykładnia i zastosowanie). Sąd administracyjny w niniejszym wyroku uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wcześniejszego wyroku WSA w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że Kolegium nie ustaliło aktualnego stanu faktycznego działki, ignorując legalizację części obiektów przez PINB i opierając się na dowodach sprzed ponad trzech lat. Dodatkowo, naruszono art. 10 KPA, nie zapewniając stronom czynnego udziału w postępowaniu. Sąd wskazał, że organ odwoławczy musi uzupełnić materiał dowodowy zgodnie z wytycznymi z poprzedniego wyroku i ustalić aktualny stan zagospodarowania działki, aby móc prawidłowo zastosować art. 59 ust. 3 u.p.z.p.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji, obowiązek ustalania aktualnego stanu faktycznego przez organy odwoławcze, znaczenie czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w kontekście zmiany zagospodarowania terenu na obszarze objętym planem miejscowym, w stanie prawnym obowiązującym do 24 września 2023 r.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ odwoławczy, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wyroku WSA w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego i nieustalenie aktualnego stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy, a Kolegium nie zastosowało się do nich, opierając się na nieaktualnych dowodach i ignorując wcześniejsze ustalenia sądu dotyczące kompletności materiału dowodowego.

Czy organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się na dowodach sprzed ponad trzech lat, w sytuacji gdy stan faktyczny nieruchomości uległ zasadniczej zmianie, w tym nastąpiła legalizacja części obiektów budowlanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy KPA (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez brak ustalenia aktualnego stanu faktycznego i oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnych dowodach.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy musi badać aktualny stan faktyczny, uwzględniając m.in. decyzje nadzoru budowlanego dotyczące legalizacji obiektów, a nie opierać się na dowodach z oględzin sprzed kilku lat.

Czy organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, nie zapewniając stronom czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 KPA, nie umożliwiając skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że naruszenie art. 10 KPA miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ strona nie miała możliwości przedłożenia istotnych dokumentów przed wydaniem decyzji.

Czy art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie do zmiany zagospodarowania terenu na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, która nie wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w stanie prawnym obowiązującym do 24 września 2023 r., art. 59 ust. 3 u.p.z.p. miał zastosowanie w przypadku samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na własną, wiążącą w sprawie wykładnię tego przepisu z poprzedniego wyroku, która została potwierdzona w orzecznictwie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 20 października 2025 r. nr SKO Gd/2987/24.

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis ten ma zastosowanie w przypadku samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania terenu niewymagającej pozwolenia na budowę na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku braku planu miejscowego, określenie sposobu zagospodarowania terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

u.p.z.p. art. 35a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W przypadku zmiany zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może zakazać zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z planem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez organ odwoławczy, który nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań sądu z poprzedniego wyroku. • Brak ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy przez organ odwoławczy, który oparł się na dowodach sprzed ponad trzech lat. • Naruszenie art. 10 KPA przez organ odwoławczy, który nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu. • Legalizacja części obiektów budowlanych decyzją PINB, co czyni nakaz usunięcia tych obiektów niezasadnym. • Nieprecyzyjność i niewykonalność decyzji organu odwoławczego, która nie wskazuje konkretnych działań do wykonania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu odwoławczego, że dowody i dokumenty nie były kwestionowane przez strony i nie stanowiły przedmiotu sporu, co miało uzasadniać brak potrzeby ich uzupełniania (sąd uznał to za sprzeczne z wcześniejszym wyrokiem).

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • organ odwoławczy nie wykonał w pełni wskazań Sądu wynikających z wyroku z dnia 20 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 451/23 związanych z uzupełnieniem materiału dowodowego • nie sposób zarzucić, że ustalenia w oparciu o powyższe dokumenty zostały dokonane z naruszeniem art. 7, at. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. • organ odwoławczy wydał decyzję z ewidentnym naruszeniem powyższych przepisów, nie umożliwiając skarżącemu przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od doręczenia mu zawiadomienia.

Skład orzekający

Krzysztof Kaszubowski

przewodniczący

Justyna Dudek-Sienkiewicz

sprawozdawca

Dariusz Kurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów administracji, obowiązek ustalania aktualnego stanu faktycznego przez organy odwoławcze, znaczenie czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji art. 59 ust. 3 u.p.z.p. w kontekście zmiany zagospodarowania terenu na obszarze objętym planem miejscowym, w stanie prawnym obowiązującym do 24 września 2023 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wyroków sądów i aktualizowanie stanu faktycznego, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa obywateli. Pokazuje też, jak sąd może skorygować błędy organów.

Sąd administracyjny przypomina organom: wyroki sądów obowiązują, a stan faktyczny musi być aktualny!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst