II SA/Łd 956/23

II SA/Łd 956/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Marcin Olejniczak
Robert Adamczewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Dnia 23 stycznia 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. asystent sędziego Marcelina Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 maja 2023 roku znak SKO-4160.70.2023 w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie ustalenia opłaty planistycznej oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Łd 956/23
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 25 maja 2023 r. (znak: SKO-4160.70.2023) uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. (znak: RI.6725.2.2021) w przedmiocie ustalenia wobec K.G. jednorazowej opłaty planistycznej oraz umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną wskazano art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) [dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z 4 kwietnia 2023 r. Burmistrz Miasta B., po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania, ustalił wobec K.G. jednorazową opłatę planistyczną w wysokości 10.263,90 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1397 m² uregulowanej w KW nr [...] spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zbyciem przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi rozpatrując odwołanie K.G. uznało, iż należy zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłaty można żądać w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące (art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 powoływanej ustawy).
Kolegium podniosło, że wątpliwości budzi termin zgłoszenia roszczenia przez organ administracji publicznej, a w konsekwencji to, czy 5 letni termin do ustalenia opłaty planistycznej został przez ten organ zachowany. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, uchwała Nr [...] z 24 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla jedenastu obszarów położonych na terenie miasta (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 15 lipca 2016 r. poz. [...]) weszła w życie 30 lipca 2016 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone K. G. 2 sierpnia 2021 r., podczas gdy 5-letni termin zgłoszenia roszczenia upłynął 30 lipca 2021 r.
Kolegium stwierdziło, iż wprawdzie przepisy art. 61 k.p.a. nie wskazują jednoznacznie, jaką datę wszczęcia postępowania administracyjnego należy przyjąć w przypadku, gdy postępowanie wszczyna się z urzędu, to jednak w judykaturze przyjmuje się powszechnie, iż organ właściwy do pobrania opłaty planistycznej, aby mógł dochodzić roszczeń w tym zakresie, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie, a ono z kolei z doręczeniem zawiadomienia, a nie tylko z jego sporządzeniem. Za datę wszczęcia postępowania uznać należy zatem datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej, a to w omawianej sprawie nastąpiło już w warunkach przedawnienia.
Na tle takich okoliczności Kolegium stwierdziło, że decyzja Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. została wydana w postępowaniu, które nie może być uznane za skutecznie wszczęte w przewidzianym do tego terminie. Skoro bowiem ustawa nie uprawnia do zgłaszania roszczenia po upływie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące, to działania takiego zakazuje. W konsekwencji uprawnione jest twierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe zaakceptowanie, z punktu widzenia wymagań praworządności, nałożenie na stronę obowiązku zapłaty opłaty planistycznej wbrew zakazowi ustawy, tj. w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wystąpił z roszczeniem po upływie ustawowo przewidzianego terminu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł Prokurator Rejonowy w B., który zarzucił naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku gdy organ wszczyna postępowanie z urzędu do pobrania opłaty planistycznej - aby mógł dochodzić roszczeń w terminie 5-letnim zawitym licząc od dnia, w którym plan miejscowy stał się obowiązujący, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu, co jest równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie, a ono z kolei z doręczeniem zawiadomienia, a nie tylko jego sporządzeniem, podczas gdy prawidłowa, celowościowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty planistycznej jest wszczynane, zaś za datę takiego wszczęcia przyjmuje się datę dokonania pierwszej czynności procesowej w sprawie, o której poinformowano stronę postępowania, przy czym jeżeli taką pierwszą czynnością jest sporządzenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, które następnie zostało wysłane i doręczone stronie, to za datę zgłoszenia roszczenia stronie przyjmuje się datę sporządzenia i wysłania zawiadomienia, nie zaś doręczenia stronie zawiadomienia.
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez niepodjęcie przez SKO w Łodzi wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że "organ pierwszej instancji informację o zbyciu przedmiotowej nieruchomości powziął 06-02- 2019r., kiedy to umowa sprzedaży z dnia [...]-01-2019r., w formie aktu notarialnego Rep. [...] została przekazana do urzędu." - w sytuacji, gdy dokładne i rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego winno skutkować ustaleniem, że przedmiotowy akt notarialny został złożony nie do Urzędu Miasta B., lecz do Starostwa Powiatowego w B. 6 lutego 2019 roku, co zostało potwierdzone pieczątką z datą wpływu do Starostwa Powiatowego w B., natomiast Miasto B. powzięło wiedzę o przedmiotowym akcie dopiero podczas badania kilkudziesięciu aktów notarialnych przez upoważnionego pracownika Urzędu Miasta B. w okresie kwiecień - czerwiec 2021 roku, i dopiero w tym okresie Burmistrz Miasta B. uzyskał wiedzę o sprzedaży nieruchomości i konieczności dokonania analizy pod kątem ewentualnego ustalenia opłaty planistycznej; art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że wiedzę o sprzedaży nieruchomości przez stronę organ I instancji posiadał już w dacie 6 lutego 2019 roku i w związku z tym mając na względzie pewność sytuacji prawnej strony oraz wiedząc o uchwaleniu planu i zbyciu nieruchomości, organ posiadał zatem wszelką dokumentację konieczną do wszczęcia postępowania o ustalenie opłaty.
Wobec powyższych zrzutów Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta B..
W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że prawidłowa, celowościowa wykładnia art.37 ust. 3 w zw. z ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powinna prowadzić do wniosku, że postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty planistycznej jest wszczynane, zaś za datę takiego wszczęcia przyjmuje się datę dokonania pierwszej czynności procesowej w sprawie, o której poinformowano stronę postępowania, przy czym jeżeli taką pierwszą czynnością jest sporządzenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, które następnie zostało wysłane i doręczone stronie, to za datę zgłoszenia roszczenia stronie przyjmuje się datę sporządzenia i wysłania zawiadomienia, nie zaś doręczenia stronie zawiadomienia. Na poparcie swego stanowiska powołano poglądy judykatury i piśmiennictwa.
Odnośnie zarzutu przedawnienia roszczenia Prokurator również zauważył, że z utrwalonego stanowiska wynika, iż datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej zewnętrznej czynności procesowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę. Istotna jest zatem data dokonania czynności - w tym wypadku wydania przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania (zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało przygotowane przez upoważnionego pracownika 27 lipca 2021 roku, podpisane, a następnie wysłane do strony listem poleconym za potwierdzeniem odbioru 29 lipca 2021 roku) i podjęcia działań zmierzających do powiadomienia o tym stron postępowania (data nadania przesyłki w placówce pocztowej 29 lipca 2021 roku), nie zaś data otrzymania tego zawiadomienia przez stronę.
W ocenie skarżącego nie można jednakowo traktować wszczęcia postępowania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej, bowiem w tej drugiej ustawie wprost określono w art. 165 § 4, że jako datę wszczęcia postępowania z urzędu przyjmuje się dzień doręczenia stronie postanowienia organu podatkowego o wszczęciu postępowania.
Dodatkowo Prokurator podniósł, że organ odwoławczy całkowicie pominął, że przedmiotowy akt notarialny został złożony nie do Urzędu Miasta B., lecz do Starostwa Powiatowego w B. 6 lutego 2019 roku, co zostało potwierdzone pieczątką z datą wpływu do Starostwa Powiatowego w B.. Natomiast Miasto B. powzięło wiedzę o przedmiotowym akcie dopiero podczas badania kilkudziesięciu aktów notarialnych przez upoważnionego pracownika Urzędu Miasta B. w okresie kwiecień - czerwiec 2021 roku i dopiero w tym okresie Burmistrz Miasta B. uzyskała wiedzę o sprzedaży nieruchomości i konieczności dokonania analizy pod kątem ewentualnego ustalenia opłaty planistycznej. Na tę okoliczność w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa pracownika, który w zakresie powierzonych pracownikowi obowiązków, ma także analizę aktów notarialnych pod kątem ewentualnego wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia opłaty planistycznej. Upoważniony pracownik, jak wynika z treści notatki służbowej sporządzonej 19 lipca 2021 roku, w miesiącach kwiecień-czerwiec 2021r., dokonał osobiście przeglądu aktów notarialnych znajdujących w Wydziale Budownictwa Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w B. z okresu 5 lat wstecz od daty wejścia w życie uchwalonych planów miejscowych i dopiero na ich podstawie w pierwszej połowie lipca 2021 roku dokonał analizy tychże aktów notarialnych pod względem zmian wynikających z wprowadzenia nowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem organ I instancji nie miał wcześniej wiedzy o tychże aktach, nie miał dokumentów, w oparciu o które mógł już w 2019-2020 roku wszczynać przedmiotowe postępowanie administracyjne. Wiedzę tę uzyskał dopiero w okresie kwiecień - lipiec 2021r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.]).
Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 3 w zw. z ust. 4 oraz art. 36 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 977, w zaskarżonej decyzji mylnie podano Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.) [dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym].
Z przywołanej regulacji wynika, iż odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do opłat, o których mowa w art. 36 ust. 4 tej ustawy, należy rozumieć w ten sposób, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta powinien (ma prawo) w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące, wszcząć (z urzędu) postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Termin 5 lat (od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące), o którym mowa w art. 37 ust. 3, należy rozumieć jako termin przedawnienia roszczeń w znaczeniu cywilistycznym oraz jako maksymalny termin, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 4). Taka wykładnia przepisu art. 37 ust. 4 wskazanej ustawy pozwala na równe traktowanie podmiotów, które zgodnie z art. 36 ust. 3 i 4 ustawy mają prawo dochodzenia na drodze postępowania cywilnego i administracyjnego odpowiednio odszkodowania równego obniżeniu wartości nieruchomości i opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zatem wszczęcie postępowania administracyjnego (art. 61 § 1 k.p.a.) w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości (art. 36 ust. 4 omawianej ustawy), jest w tym wypadku odpowiednikiem zgłoszenia roszczenia cywilnoprawnego, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy planistycznej. A skoro wymagane jest zgłoszenie roszczenia, to dla skuteczności tej czynności wymagane jest, aby pismo zawierające zgłoszenie roszczenia dotarło do podmiotu zobowiązanego przed upływem terminu zawitego wskazanego w art. 37 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Innymi słowy, sąd w składzie orzekającym przychyla się do tego poglądu, który za okoliczność prawnie relewantną przyjmuje datę doręczenia (czy to w trybie zwykłym, zastępczym, czy w drodze fikcji doręczenia) stronie zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. Za takim poglądem opowiedziała się znaczna część judykatury: w szczególności zob. wyrok NSA z 3 września 2008 r., II OSK 984/07; wyrok NSA z 4 lutego 2011 r., II OSK 250/10; wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1394/21; wyrok NSA z 4 grudnia 2015 r., II OSK 880/14; wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., wyrok NSA z 27 września 2016 r., II OSK 3161/14; wyrok NSA z 26 listopada 2016 r., II OSK 2502/15; wyrok NSA z 24 marca 2017 r., II OSK 1902/15; wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2019 r., II SA/Po 764/18; wyrok NSA z 9 kwietnia 2019 r. II OSK 1247/17.
Takie też stanowisko zajmuje doktryna prawa. W komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowana przestrzennym przygotowanym pod redakcją H. Izdebskiego wprost autor stwierdza, że "Wobec użytego w art. 37 ust. 3 u.p.z.p. zwrotu "można zgłaszać" należy przyjąć, iż dla zachowania określonego w tym przepisie 5-letniego terminu wystarczy przed jego upływem złożyć do właściwego organu żądanie wypłaty odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości. Odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 3 u.p.z.p. do opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznacza tym samym, że organ właściwy do pobrania tej opłaty, aby mógł dochodzić roszczeń w tym zakresie, powinien wszcząć postępowanie administracyjne przed upływem przedmiotowego terminu. Będzie to bowiem równoznaczne ze zgłoszeniem roszczenia stronie. W tych też warunkach za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej. Termin art. 37 ust. 3 u.p.z.p. jest zawity". Tożsame stanowisko zajmują w swoim komentarzu do ustawy A. Plucińska-Filipowicz i M. Wierzbowski wskazując, iż "Za datę wszczęcia postępowania uznać należy datę doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty planistycznej".
Sąd w składzie orzekającym zapoznał się także z motywami powołanego w skardze wyroku WSA w Gdańsku z 14 października 2020 r., II SA/Gd 68/20, jednak utrzymuje stanowczo, iż kluczowe dla ustalenia terminu wszczęcia postępowania z urzędu jest doręczenie zawiadomienia o tym stronie. Sporządzenie i nadanie pisma przez organ nie jest samoistnie wystarczające do uznania, że ów termin się otworzył. Skład orzekający akceptuje bowiem i przyjmuje jako własny pogląd przedstawiony w wyroku WSA w Poznaniu z 28 lipca 2021 r., III SA/Po 922/20: z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Wprawdzie przepisy prawa nie definiują wprost momentu wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, jednak w nauce i orzecznictwie nie budzi wątpliwości pogląd, iż w świetle wynikającego z art. 61 § 4 k.p.a. obowiązku zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu procesu, etap ten rozpoczyna się wraz z pierwszą czynnością, o której strona została zawiadomiona (zob. szerzej B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, s. 378). Biorąc pod uwagę wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a. zasadę budowy zaufania jednostki do organu oraz funkcję gwarancyjną uregulowania ustanawiającego termin maksymalny wszczęcia postępowania z urzędu przyjąć należy, że prawnie znaczące dla ustalenia terminu wszczęcia postępowania jest doręczenie zawiadomienia o tym stronie. Podjęcie przez organ czynności procesowej nie jest zatem samoistnie wystarczające do uznania, że ów termin się otworzył. Odmienny rezultat wykładni mógłby stwarzać ryzyko nadużycia władzy przysługującej administracji, z uszczerbkiem rzecz jasna dla praw jednostki, a także bezpieczeństwa obrotu. Po pierwsze, wprowadzałby niepewność w zakresie ustalenia rzeczywistego momentu wszczęcia postępowania, a po drugie - w skrajnych przypadkach znacząca nawet rozbieżność czasowa pomiędzy podjęciem czynności procesowej a zawiadomieniem o niej mogłaby być rozstrzygana na niekorzyść jednostki. O ile przepis prawa nie stanowi wyraźnie inaczej, to uzewnętrznienie i zakomunikowanie czynności organu stronie jest warunkiem niezbędnym do stwierdzenia, że wywołała w stosunku do tej strony skutki prawne, zwłaszcza wówczas gdy te ostatnie wiążą się z ukształtowaniem materialnych praw lub obowiązków jednostki. Podobne stanowisko wybrzmiewa z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r., II GPS 4/08 oraz uchwały całej Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2009 r., II FPS 7/09). Obowiązek powiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, a także o zakresie tego postępowania, stanowi wypełnienie gwarancji procesowych strony danego postępowania, wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Obowiązek ten ma umożliwić stronie postępowania realizację określonych przepisami prawa uprawnień procesowych, mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy, a więc czynności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejsze sprawy przychodzi zgodzić z wywodami organu odwoławczego w całej rozciągłości.
Niewątpliwie bowiem stanowiąca podstawę prawną decyzji organu I instancji uchwała Nr [...] z 24 czerwca 2016 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. dla jedenastu obszarów położonych na terenie miasta (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 15 lipca 2016 r. poz. [...]) weszła w życie 30 lipca 2016 r. Zatem termin zgłoszenia roszczenia w zakresie ustalenia opłaty planistycznej na podstawie art. 37 ust. 3 zw. z ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wygasł wraz z 30 lipca 2021 r. Również niesporne jest, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone K.G. dopiero 2 sierpnia 2021 r., co nastąpiło z naruszeniem maksymalnego terminu, w którym można wszcząć postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Sąd przychyla się do poglądu Kolegium, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono stronie po tym jak w wygasło już uprawnienie Burmistrza Miasta B. do zgłoszenia roszczenia. Na tle takich okoliczności, uprawnione jest stwierdzenie, że decyzja Burmistrza Miasta B. z 4 kwietnia 2023 r. (znak: RI.6725.2.2021) została wydana w postępowaniu, które nie może być uznane za skutecznie wszczęte w przewidzianym do tego terminie. W konsekwencji jest to przypadek bezprzedmiotowości, którego wystąpienie skutkowało koniecznością nie tylko uchylenia decyzji organu I instancji, ale również umorzenia postępowania organu I instancji w całości, o czym prawidłowo orzekł organ odwoławczy na mocy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na marginesie wyjaśnić wypada, że art. 37 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa tylko termin dla wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie tej opłaty, nie zawiera żadnych regulacji odnośnie terminu do wydania decyzji w sprawie. Nie można więc, zgodzić się z tezami skarżącego, że organ odwoławczy bezpodstawnie pominął okoliczności i datę powzięcia wiedzy przez organ I instancji o fakcie zbycia nieruchomości przez K.G.. Bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje fakt, że pracownik Urzędu Miasta B. uzyskał istotną wiedzę dopiero w okresie kwiecień – czerwiec 2021 r. Na marginesie można tylko wskazać, że już wtedy organ mógł wystosować do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu.
Reasumując, skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji wyroku.