II SA/Łd 900/25

II SA/Łd 900/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Michał Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 268
art. 27 § 1 pkt 3, art. 33 § 2, art. 59 § 1a pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2026 poz 136
§ 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu  terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu  (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi z dnia 1 października 2025 r. nr 10/2025 znak: WIW-Zdr.912.7.10.2025 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku zarejestrowania koni utrzymywanych w gospodarstwie 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z dnia 14 sierpnia 2025 r., nr 07/2025; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi r. pr. A. N. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego [...] w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. AA
Uzasadnienie
Postanowieniem z 1 października 2025 r., nr 10/2025, Łódzki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Łodzi, na mocy art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), w związku z art. 18, art. 17 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 – u.p.e.a.), po rozpatrzeniu wniesionego przez K. R. (dalej także: "skarżący", "strona") zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie (organ egzekucyjny) z 14 sierpnia 2025 r. nr 07/2025 w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia zarejestrowania utrzymywanych w gospodarstwie koni w bazie danych IRZ Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z 18 kwietnia 2024 r. poinformowano skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego z uwagi na stwierdzenie w wyniku kontroli braku rejestracji koni hodowanych przez skarżącego.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w Kutnie, decyzją z 20 maja 2025 r. nr 828/2025, nakazał właścicielowi gospodarstwa, K. R., dokonania rejestracji utrzymywanych koni w komputerowej bazie danych IRZ prowadzonej przez Agencie Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nr 13/2025 z 18 lipca 2025 r.
Jak ustalił organ zobowiązany nie zarejestrował utrzymywanych w gospodarstwie koni, mimo upływu terminu do wykonania decyzji, wobec tego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Kutnie 4 sierpnia 2025 r. wydał upomnienie nr 05/U/2025.
Ponowna weryfikacja wykazała brak dokonania rejestracji, zatem Powiatowy Lekarz Weterynarii w Kutnie, na podstawie art. 119 § 1, art. 120 § 1 i art. 122 § 1, w zw. z art. 3 § 1 u.p.e.a., postanowieniem nr 07/2025 z 14 sierpnia 2025 r., nałożył na skarżącego grzywnę w kwocie 2.000 zł w celu wykonania obowiązku rejestracji koni. Skarżący 18 sierpnia 2025 r. otrzymał powyższe postanowienie wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z 14 sierpnia 2025 r.
Przy piśmie z 19 sierpnia 2025 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, wyjaśniając, iż rejestracja koni jest w tym momencie niemożliwa, gdyż ich dokumenty znajdują się w Okręgowym Związku Hodowli Koni w Ł..
W konsekwencji organ odwoławczy wydał wskazane na wstępie postanowienie z 1 października 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 14 sierpnia 2025 r.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 1a pkt 12 lit. b tiret pierwsze, art. 33 i 34, art. 119, art. 120 § 1 art. 121 § 1-3, art. 122 u.p.e.a., wskazał że w przedmiotowym przypadku Powiatowy Lekarz Weterynarii w Kutnie jako organ egzekucyjny, jest zobowiązany prawem do doprowadzenia do wykonania przez stronę obowiązków nałożonych decyzją nr z 20 maja 2025 r., m.in. poprzez nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Wobec tego ze względu na brak aktywności strony celem wykonania nakazów zawartych ww. decyzji organ stopnia powiatowego słusznie uznał, iż zasadne będzie zastosowanie środka egzekucyjnego, który skłoni zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku, wymierzając grzywnę w wysokości 2.000 zł. Kwota we wskazanej wysokości, z uwagi na jej potencjalną dotkliwość finansową dla strony, ma na celu wywarcie pożądanego skutku w postaci wykonania obowiązku nakazu.
W skardze na powyższe postanowienie K. R., zarzucił naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowaniem skutkujące utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji stanowiącej podstawę do nałożenia grzywny,
2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym,
3) naruszenie zasady proporcjonalności poprzez nałożenie grzywny w wysokości rażąco niewspółmiernej do wagi i skutków naruszenia,
4) naruszenia art. 8 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie dotychczasowych wyjaśnień strony.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji z uwzględnieniem zgłoszonych zarzutów,.
W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Ponadto organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie podstawą prowadzenia postępowania egzekucyjnego była ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 20 maja 2025 r. Ostateczne decyzje organów administracji publicznej korzystają z domniemania legalności. W sprawie istnieje więc wykonalny obowiązek - wynikający z decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z 20 maja 2025 r. ponadto organ odniósł się szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów, uznając je za pozbawione podstaw.
Prawomocnym wyrokiem z 5 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wspomnianą decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nr 13/2025 z 18 lipca 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 20 maja 2025 r. nr 828/2025, nakazującą dokonania rejestracji utrzymywanych koni.
Pismem z 25 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 125 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i utrzymywanie w obrocie prawnym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, pomimo, że zobowiązany wykonał obowiązek objęty grzywną w celu przymuszenia 10 grudnia 2025 r., co skutkuje sprzecznością dalszego obowiązywania tego aktu z prawem; oraz doprecyzował wnioski strony wnosząc:
I. o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu i instancji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie;
II. o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi z 27 stycznia 2026 r., nr 1/2026, wskazującej na pełne wykonanie przez stronę obowiązku rejestracji koni nałożonego w pkt 1 decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 20 maja 2025 r., nr 828/2025, bowiem jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;
III. o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym;
IV. o przyznanie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika skarżącego należnego wynagrodzenia, powiększonego o kwotę podatku od towarów i usług VAT oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków, tj. na moment wniesienia niniejszego pisma, w wysokości 23,40 zł. Jednocześnie załączając oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości ani w części.
W odpowiedzi na uzupełnienie skargi organ stwierdził m.in., że zarzut naruszenia przez organ prawa materialnego tj. art. 125 § 1 u.p.e.a. należy uznać za całkowicie chybiony ponieważ w chwili wydawania zaskarżonego postanowienia tj. 1 października 2025 r. skarżący nie wykonał obowiązku rejestracji koni nałożonych na niego decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie nr 828/2025. Rejestracja koni miała miejsce, co przyznaje sam skarżący dopiero 10 grudnia 2025 r. Konsekwencją takiego stanu faktycznego musi być konstatacja, że 1 października 2025 r. nie było podstaw do wydania postanowienia o umorzeniu nałożonej grzywny (art. 125 § 1 u.p.e.a). Wykonanie przez skarżącego obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie nr 828/2025 otworzyło dopiero skarżącemu drogę do złożenia na podstawie art. 125 § 1 u.p.e.a do organu egzekucyjnego wniosku o umorzenie nałożonej grzywny, o ile nie była ona już uiszczona lub ściągnięta. Wyjaśniono, że umorzenie nie następuje z mocy prawa czy na skutek działania organu z urzędu, ale na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego wydanego na wniosek zobowiązanego. Jeżeli zatem zobowiązany nie złoży stosownego wniosku, to organ egzekucyjny jest uprawniony wystawić tytuł wykonawczy i skierować do właściwego urzędu skarbowego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – p.p.s.a ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego, ewentualnie czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
W wyniku kontroli sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienia uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.); stwierdza nieważność aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części sąd skargę oddala w całości lub w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy przy tym podkreślić, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Kluczową w niniejszej sprawie okolicznością jest to, że tutejszy sąd prawomocnym wyrokiem z 5 lutego 2026 r. uchylił decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nr 13/2025 z 18 lipca 2025 r. oraz decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 20 maja 2025 r. nr 828/2025, nakazującą skarżącemu dokonanie rejestracji utrzymywanych koni.
Decyzja z 20 maja 2025 r. stanowiła podstawę tytułu wykonawczego nr [...] z 14 sierpnia 2025 r., poprzedzającego postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Kutnie z 14 sierpnia 2025 r. nr 07/2025, a w konsekwencji także zaskarżone postanowienie z 1 października 2025 r., nr 10/2025, Łódzkiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Łodzi.
Wobec tego w sprawie istotne znaczenie ma treść art. 59 § 1a pkt 1 u.p.e.a., w myśl którego postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadku wystąpienia przyczyny określonej w art. 33 § 2. Stosownie z kolei do postanowień art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
W efekcie wskazanego wyżej wyroku tutejszego sądu z 5 lutego 2026 r. doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji leżących u podstaw wystawienia tytułu wykonawczego z 14 sierpnia 2025 r. W rezultacie doszło do wystąpienia sytuacji, o której mowa w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. obligującej organ egzekucyjny do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1a pkt 1 powołanego aktu.
Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie decyzji, która została następnie uznana za niezgodną z prawem i wyeliminowana z obrotu prawnego, jest niezgodne z prawem. W realiach sprawy wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 20 maja 2025 r., stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nr [...] z 14 sierpnia 2025 r., oznacza, iż odpadła podstawa wystawienia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji brak jest podstawy prawnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli decyzja stanowiąca podstawę prawną egzekwowanego obowiązku zostaje uchylona, wystawiony na jej podstawie tytuł wykonawczy nie może już stanowić podstawy wszczęcia egzekucji administracyjnej ze względu na brak podstawy prawnej obowiązku. Jeżeli decyzja ta została uchylona po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, ale przed jego zakończeniem, czy to wynikającym z wyegzekwowania obowiązku, czy to z umorzenia postępowania egzekucyjnego, egzekucja ta nie może być kontynuowana, ponieważ określony nią obowiązek przestał istnieć. Oznacza to spełnienie przesłanki umorzenia postępowania, określonej w art. 59 § 1a pkt 1, w zw. z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Uchylenie decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, nie stanowi okoliczności czasowo uniemożliwiającej prowadzenie postępowania egzekucyjnego, ale ma charakter trwały. W sposób trwały i nieodwracalny odpada bowiem podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W przypadku wydania nowej decyzji, choćby jej treść i wynikający z niej obowiązek był identyczny z tym, który określała decyzja uchylona, podstawę prawną egzekwowanego obowiązku będzie stanowiła już ta nowa decyzja i to na jej podstawie będzie prowadzona egzekucja.
Uchylenie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, powoduje, że przyczyna zastosowania środka egzekucyjnego została unicestwiona, a w takiej sytuacji zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie mogą się ostać w obrocie prawnym. Powyższe okoliczności stanowiły zasadniczą przyczynę uwzględnienia skargi.
Wobec tego sąd nie odnosił się szczegółowo do zarzutów sformułowanych w skardze.
Z tych względów sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.. Koszty te obejmują wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w stawce minimalnej.
Przy czym, odnosząc się do złożonego zestawienia kosztów poniesionych przez pełnomocnika skarżącej – kosztów korespondencji w sprawie, sąd wskazuje że wnioski te nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wyrażane w orzecznictwie poglądy, że koszty korespondencji nie zaliczają się do podlegających zwrotowi wydatków. Nie są to koszty, które zostały uznane za niezbędne rozumieniu § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. 2026 r., poz. 136).
ds