II SA/Łd 698/23

II SA/Łd 698/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Beata Czyżewska
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 133/24 - Wyrok NSA z 2025-09-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7a § 1 i art. 8, art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2013 poz 627
art. 84 ust. 1 i ust. 4, art. 87 ust. 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 18 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Beata Czyżewska, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2023 roku sprawy ze skargi K. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 czerwca 2023 r. znak: SKO.4170.32.2023 w przedmiocie opłaty za usunięcie drzew oddala skargę. ał
Uzasadnienie
II SA/Łd 698/23
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta Łodzi, decyzją z dnia 14 marca 2023 r., orzekł o pobraniu od Kuratorium Oświaty w Łodzi całości naliczonej opłaty w wysokości: 45.705,85 zł, naliczoną w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 27 sierpnia 2015 r., zezwalającej na usunięcie pięciu sztuk drzew oraz skupin krzewów kolidujących ze zmianą sposobu zagospodarowania nieruchomości przy ul. [...] nr 33 w Łodzi (działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]), w związku z niewykonaniem nasadzeń zastępczych ośmiu sztuk drzew zgodnie z ww. zezwoleniem na usunięcie drzew i krzewów.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Po rozpatrzeniu odwołania Kuratorium Oświaty w Łodzi, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, decyzją z dnia 9 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Opłaty naliczane są w zezwoleniu na usunięcie drzewa lub krzewu i pobierane przez organ właściwy do wydania tego zezwolenia. W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego (usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych. Jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, lub nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu. Jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy, albo część z nich, nie zachowały żywotności po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, z przyczyn zależnych od posiadacza nieruchomości, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zachowały żywotności. Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 4 i 5, mogą być wydane przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 3, jeżeli przesadzone albo posadzone drzewa lub krzewy nie zachowały żywotności przed upływem tego okresu. W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem.
Prezydent Miasta Łodzi, decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 . nr ZZ/1778/15, zezwolił Kuratorium Oświaty w Łodzi na usunięcie drzew i krzewów rosnących na terenie nieruchomości przy ul. [...] nr 33 w Łodzi, z jednoczesnym naliczeniem opłaty w wysokości 45.705,85 zł. Z uwagi na fakt, że usunięcie drzew i krzewów uzależnione zostało od posadzenia nowych drzew w ilości ośmiu sztuk drzew, naliczona opłata została odroczona do dnia 27 sierpnia 2018 r. W powołanej powyżej decyzji określono również termin wykonania nasadzeń zamiennych do dnia 30 listopada 2016 r. oraz termin uiszczenia opłaty na dzień 27 sierpnia 2018 r.
W związku z upływem ww. okresu, Prezydent Miasta Łodzi pismem z dnia 4 lutego 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji udatności nasadzeń zastępczych i wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin terenowych na dzień 25 lutego 2020 r.
W wyznaczonym terminie przeprowadzono dowód w sprawie przy udziale przedstawicieli Kuratorium Oświaty w Łodzi. W wyniku kontroli na terenie nieruchomości przy ul [...] nr 33 w Łodzi, w miejscu wskazanym na mapie stanowiącej załącznik do decyzji z dnia 27 sierpnia 2015 r., nie stwierdzono nasadzeń zastępczych, do których wykonania zobowiązana była Strona w prowadzonym postępowaniu.
Pismem z dnia 24 lutego 2020 r. Kuratorium Oświaty w Łodzi wystąpiło z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia 27 sierpnia 2015 r., poprzez określenie nowego terminu dokonania nasadzeń zamiennych tj. do dnia 1 marca 2021 r.
Decyzją z dnia 14 lipca 2020 r. Prezydent Miasta Łodzi odmówił zmiany ostatecznej decyzji własnej z dnia 27 sierpnia 2015 r. w części dotyczącej zmiany terminu wykonania nasadzeń zamiennych w ilości ośmiu sztuk drzew na terenie nieruchomości przy ul. [...] nr 33 w Łodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 19 sierpnia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 731/20 oddalił skargę Kuratorium Oświaty w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji dotyczącej nakazu wykonania nasadzeń zamiennych za usunięte drzewa i krzewy.
Prezydent Miasta Łodzi decyzją z dnia 14 marca 2023 r. orzekł o pobraniu od Kuratorium Oświaty w Łodzi całości naliczonej opłaty w wysokości: 45.705,85 zł.
Kolegium podkreśliło, że okoliczność, że strona nie dokonała nasadzeń w miejscu wskazanym w załączniku nr 2 do decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r. jest okolicznością bezsporną, co wprost wynika z protokołu oględzin przeprowadzonych w terenie w dniu 25 lutego 2020 r. Okoliczności tej nie kwestionuje również strona.
Strona powołując się w odwołaniu na art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody podnosi, że w przedmiotowej sprawie doszło do przedawnienia.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty.
Zgodnie z art. 83 ust. 3 ww. ustawy w przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych.
W ocenie organu odwoławczego termin uiszczenia opłaty w wysokości 45.705,85 zł za usunięcie drzew i krzewów został określony w pkt 4 decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r. na dzień 27 sierpnia 2018 r. Opłata powyższa zatem stała się wymagalna z tym dniem pod warunkiem, że strona nie wywiąże się z obowiązku nałożonego w pkt 2 ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi.
Jak wskazano powyżej strona nie dokonała nasadzeń, w konsekwencji czego organ był zobowiązany do wydania decyzji o obowiązku pobrania opłaty w wysokości określonej w ww. decyzji.
Zgodnie z powołanym powyżej art. 87 ust. 1 ww. ustawy obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty w niniejszej sprawie wymagalny termin wniesienia opłaty w kwocie 45.705,85 zł został określony na dzień 27 sierpnia 2018r.w zatem 5 letni termin przedawnienia należy liczony zgodnie z powołanym powyżej przepisem od końca 2018 r. upływa z końcem 2023 r.
W konsekwencji powyższego w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przedawnieniem uiszczenia opłaty na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W związku z tym strona jest zobowiązana do uciszenia opłaty w wysokości: 45.705,85 zł naliczonej Kuratorium Oświaty w Łodzi w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r., zezwalającej na usunięcie pięciu sztuk drzew oraz skupin krzewów kolidujących ze zmianą sposobu zagospodarowania nieruchomości przy ul. [...] nr 33 w Łodzi (działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...]), w związku z niewykonaniem nasadzeń zastępczych ośmiu sztuk drzew zgodnie z ww. zezwoleniem na usunięcie drzew i krzewów.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Kuratorium Oświaty w Łodzi, podniosło zarzuty naruszenia:
̶ art. 87 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
̶ art. 6 k.p.a. poprzez wybiórcze zastosowanie przepisów prawa materialnego i nałożenie na stronę obowiązku zapłaty zobowiązania publicznoprawnego wbrew treści tych przepisów;
̶ art. 7a § 1 k.p.a., który nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony;
̶ art. 8 § 1 k.p.a., który nakłada na organ obowiązek budowania zaufania do władzy publicznej,
̶ art. 10 § 1 k.p.a., który nakłada na organ administracji obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Podnosząc takie zarzuty skarżąca strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 marca 2023 r. oraz umorzenie postępowania, a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Kuratorium Oświaty w Łodzi kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Łodzi stwierdził, że nie zostały one wydane z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, co mogłoby uzasadniać ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi przypomnienie, że decyzją z dnia 27 sierpnia 2015 r. Prezydent Miasta Łodzi zezwolił Kuratorium Oświaty w Łodzi, w trybie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (stan prawny na dzień wydania decyzji – t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 627) na usunięcie drzew i krzewów rosnących na terenie nieruchomości przy ul. [...] nr 33 w Łodzi, z jednoczesnym naliczeniem opłaty w wysokości 45.705,85 zł. Z uwagi na fakt, że usunięcie drzew i krzewów uzależnione zostało od posadzenia nowych drzew w ilości ośmiu sztuk drzew, płatność naliczonej opłaty, na podstawie art. 84 ust. 4 ustawy, organ I instancji odroczył do dnia 27 sierpnia 2018 r. Stosownie bowiem do art. 84 ust. 4 ustawy o ochronie przyrody organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres 3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami lub krzewami.
Poza sporem pozostaje fakt, że Kuratorium Oświaty w Łodzi nie wywiązało się z obowiązku dokonania nasadzeń zastępczych, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a próba podważenia tego obowiązku nie okazała się skuteczna.
W konsekwencji organ administracji stwierdził, że na Kuratorium Oświaty spoczywa obowiązek uiszczenia odroczonej opłaty, zaś zobowiązany podmiot stoi na stanowisku, że obowiązek ten uległ przedawnieniu.
Jak wynika z treści art. 87 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty. Z kolei stosownie do art. 87 ust. 3 ustawy uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu albo decyzje, o których mowa w art. 84 ust. 5 i 7, stały się ostateczne.
W decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 27 sierpnia 2015 r. termin odroczonej opłaty został wyraźnie wskazany i z upływem tego terminu wiązać należy rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia. Wskazanie terminu powoduje, że opłata jest wymagalna z jego upływem, nie zaś w terminie, o którym mowa w art. 87 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, co byłoby sprzeczne z celem odroczenia. Tut. Sąd podziela pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 marca 2023 r., II SA/Sz 1120/22, że odroczenie opłaty powoduje, że obowiązek nie jest wymagalny, a w takiej sytuacji termin do jej uiszczenia, a w konsekwencji przedawnienia nie otwiera się. Dopiero wydanie ostatecznej decyzji przeliczającej opłatę w związku z brakiem nasadzeń zastępczych (lub z uwagi na brak zachowania żywotności drzew) spowoduje, że termin przedawnienia wykonania obowiązku uiszczenia opłaty rozpocznie swój bieg. Brak uregulowania przez ustawodawcę przerwania biegu terminu nie oznacza, że w okresie odroczenia on biegnie. Wręcz przeciwnie, gdyby taka intencja przyświecała ustawodawcy to odmiennie unormowałby tą kwestię. Tymczasem takich wniosków nie sposób wyciągnąć z analizy art. 87 w zw. z art. 84 ustawy o ochronie przyrody. Tym samym za nietrafne uznać należy stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 października 2018 r., II SA/Po 106/18 wraz z przywołanym tam poglądem judykatury.
Powyższe oznacza, że organy administracyjne prawidłowo uznały, że nie doszło do przedawnienia, zatem decyzje zapadłe w sprawie odpowiadają prawu.
Odnosząc się do natomiast zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów k.p.a. wyjaśnienia wymaga, że nie doszło do naruszenia art. 7a § 1 i art. 8 k.p.a. Pierwszy z powołanych przepisów ma bowiem zastosowanie jedynie w przypadku, gdy rezultat przeprowadzonej wykładni, mimo zastosowania różnych metod interpretacji, pozwala na przyjęcie alternatywnych względem siebie treści normy prawnej, w takich okolicznościach prawidłowym rozwiązaniem jest wybór znaczenia, które jest korzystne dla strony. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie nie istnieją wątpliwości tego rodzaju, gdyż wynik przeprowadzonej wykładni daje jasność co do treści normy prawnej, zatem nie ma podstaw do zastosowania art. 7a § 1 k.p.a., w konsekwencji nie sposób podnosić zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. Działania organu w sposób nieodpowiadający oczekiwaniom strony nie można bowiem utożsamiać z działaniem pozostającym w sprzeczności z art. 8 k.p.a. Jeśli zaś idzie o naruszenie art. 10 k.p.a., to nie przypomnienia wymaga, że naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Strona skarżąca, powołując się na zaniedbania organu w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych w toku postępowania, powinna więc wykazać, jakiej konkretnie czynności z tego powodu nie dokonała, jakich argumentów nie podniosła i jak wpłynęło to na wynik sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy z taką sytuacją nie mamy do czynienia, a co istotne – jedyne okoliczności mające znaczenie dla sprawy, tj. brak dokonania nasadzeń zostały ustalone przy udziale strony i nie budzą wątpliwości.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.
IB